Suriyeli muhaliflerin 27 Kasım 2023’te Halep’i ele geçirmesiyle birlikte, Suriye’deki iç savaşta önemli bir dönüm noktası yaşandı. Heyet Eş-Şam (HTŞ) ve diğer muhalif grupların hızlı ilerleyişi sonucunda, İdlib, Humus ve en sonunda Şam üzerinde kontrol sağlandı. 61 yıl boyunca iktidarda kalan Beşar Esad rejiminin çökmesi, Suriye’nin 13 yıllık Esad yönetiminden kurtulmasının yolunu açtı. Esad’ın Şam’dan ayrıldığına dair iddialar ortaya atılırken, Suriye Ordu Komutanlığı da rejimin düşüşünü resmen duyurdu.

Suriye Başkanı Muhammed Gazi El-Celali, bu gelişmelere güvence vererek, “Evimdeyim, hükümeti devretme konusunda destek vereceğim. Devlet kurumlarının korunması çağrısı yapıyorum” ifadelerini kullandı. Şam’ın muhalifler tarafından ele geçirilmesinin ardından, ülke yönetimi El-Celali’ye devredildi. Bu arada, İsrail ordusu yaşanan bu olaylar hakkında herhangi bir müdahalede bulunmadıklarını belirterek, bölgede tampon bölgelerde konuşlandıklarını açıkladı.

SETA Direktörü: Suriye Halkı Hükümet Kurma Sürecine Girdi

SETA Araştırmaları Direktörü Ömer Özkızılcık, Suriye’de yeni bir yönetim oluşturulması gerektiğini vurguladı. Özkızılcık, “Şam’ın teslim olma süreci çok önemli. Suriyeli muhalifler bu duruma hazırlıklı” diyerek, Suriye halkını temsil eden meşru bir hükümet kurma sürecinin başladığını ifade etti.

İsrail Golan Tepeleri’nde Önlem Alıyor

Özkızılcık, İsrail’in durumu açısından Golan Tepeleri’nde tedbirler aldığını ve bu bölgeden hareket etmesinin olası olmadığını belirtti. Aynı zamanda, YPG’nin doğudaki varlığının çökme sürecine girdiğini de ifade etti. Bu bağlamda, Türkiye’nin Şam’da kurulacak olan yeni meşru hükümetle işbirliği yapacağına dair hazırlıklar yapıldığına değindi.

‘İran’ın Şii Hilal Projesi Çöktü’

Özkızılcık, İran ve Rusya’nın gelecekteki planlarına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. İran’ın Şii Hilal projesinin çöktüğünü söyleyerek, “Tahran ve Lübnan’a kadar uzanan herhangi bir Şii Hilal’i artık söz konusu değil” ifadelerini kullandı.

‘Rusya Büyük Bir Yenilgiye Uğradı’

Rusya’nın bölgedeki varlığının geleceğine dair yorumlarını sürdüren Özkızılcık, “Eğer Rusya, Suriye’deki üslerini korumak istiyorsa düzgün bir diplomatik ilişki yürütmesi gerekiyor” dedi. Ayrıca, Hmeymim Hava Üssü ve Tartus üslerinin varlığının, Rusya’nın Suriye’deki kalıcı durumu ile doğrudan ilişkili olduğunu söyledi.

Hakkı Öcal: Suriye’nin Geleceği Çok Uluslu ve Çok Mezhepli

İbni Haldun Üniversitesi’nden Dr. Hakkı Öcal, Suriye’nin geleceğinde bir federasyon modelinin gerekliliğini vurgulayarak, ABD’nin amacının bölgeyi bölerek bir Kürt devleti kurmak olduğunu belirtti. Ancak bu planın başarısız olduğuna dikkat çekti. Ayrıca, Suriye’nin çok uluslu, çok mezhepli bir yapıya dönüşmesinin önemine işaret ederek, barış içinde bir yönetim için bu tür bir yapının gerekliliğini ifade etti.

İran’ın Geleceği Belirsiz

Türkiye’nin bölgede önemli bir geçiş sağlayarak muhaliflerin arkasında güçlü bir ülke olduğunu aktaran Öcal, Suriye’de ileride herhangi bir kaosun yaşanamayacağını öngördüğünü belirtti. İran’ın jeopolitik durumunu ve geleceğini değerlendiren Öcal, ABD’nin İran’ın yeniden petrol satmasını engelleyeceğini de ifade etti.</