26 Nisan 2026 10:54

Güncelleme: 26 Nisan 2026 11:02

Devlet başkanlığı döneminde savaş ve insanlığa karşı suçlarla anılan Beşar Esad’ın yönetimi altında görev yapmış kişilerin yargılanmasına bugün itibarıyla başlanıyor. Bu süreçte sanıklar arasında Esad’ın yeğenleri ve yakın akrabaları da yer almakta. İşkence ve toplu katliamlar gibi ciddi suçlamalarla karşı karşıya kalacak olan bu kişiler, uluslararası kamuoyunun dikkatini çekiyor.

Suriye Adalet Bakanlığı’nın yaptığı açıklamaya göre, eski yönetimin önemli figürlerinin yargılandığı davalara bugün başlanıyor. Geçtiğimiz yıl Ocak ayında tutuklanan Esad’ın kuzenlerinden Atif Najib de bu davada yer alıyor. Najib, Suriye’nin güneyindeki Daraa vilayetinin eski siyasi güvenlik başkanı olarak, 2011 yılında başlayan halk ayaklanması sırasında baskı operasyonları düzenlemekle suçlanıyor.

Devam eden yargılamalarda, Esad’ın diğer kuzenlerinden Wassim el-Esad, geçtiğimiz günlerde tutuklanan ve 2013’teki Tedmur katliamıyla bağlantılı Amjad Yusuf ile Suriye’deki şehir ve kasabaları bombalayan uçakların pilotlarının da mahkeme önüne çıkarılacağı bildiriliyor.

Geçiş yönetimi çerçevesinde gerçekleştirilecek bu yargılamalara, mağdur ailelerinin yanı sıra medya temsilcilerinin de katılım göstermesi bekleniyor. Yeni bir anayasa oluşturulmasının ardından hayata geçecek olan bu yargılamaların, sanıkların büyük bir kısmının savaş ve insanlığa karşı suçlarla yargılanmasına olanak tanıması amacıyla başlatıldığı ifade edilse de, ilk davanın hukuksal eksiklikler taşıdığı dile getiriliyor.

“Davaya uluslararası hakimler de dahil edilmeli”

Yargılamaların etkinliği için bağımsız yetkilere sahip özel mahkemelerin kurulması ve uluslararası hukuk standartlarının uygulanması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, yargılamaların bütünlüğünü sağlamak adına uluslararası hakimlerin davaya katılması gerektiği belirtildi.

Yarım milyondan fazla insan öldü

Suriye iç savaşının başlangıcı, demokrasi yanlısı protestoların sert bir biçimde bastırılmasıyla ortaya çıktı ve bu durum, 13 yıl süren çatışmada yarım milyondan fazla insanın hayatını kaybetmesine yol açtı. Esad güçleri, isyancıların kontrolündeki bölgeleri bombalamış, bu süreçte on binlerce insan kaybolmuş ve birçok kişi acımasız hapishanelerde işkence görmüştür.

Aralık 2024’te iktidarı ele geçiren yeni yönetim, Esad dönemine ait yetkililerin tutuklanacağını ve bu dönemdeki insanlık suçları için adalet ile hesap verebilirlik sağlanacağına dair taahhütte bulunmuştu. Ancak, devrik Cumhurbaşkanı Esad, en yakınları ile birlikte Rusya’ya kaçarken, üst düzey yetkililer ve güvenlik güçleri geride kalmış, bazıları yurt dışına kaçarken, bazıları ise Esad’ın Alevi azınlığının yoğunlukta olduğu kıyı bölgelerinde gizlenmiştir.

Suriye Adalet Bakanı Mazhar al-Wais, X hesabından yaptığı paylaşımda, Şam ceza mahkemesinin mağdurların uzun zamandır beklediği kamuya açık yargılamalara başladığını ve bunun “geçiş dönemi adalet süreci”nin bir parçası olduğunu ifade etti.