Haber: Ahmet ÜN – Kamera: Mehmet Mucahit CEYLAN

(DİYARBAKIR) – Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanvekili ve Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Alican Ebedinoğlu, esnafın karşılaştığı zorluklar hakkında düzenlediği basın toplantısında, “Bugün Türkiye’nin birçok yerinde olduğu gibi Diyarbakır’da da esnaf ve sanatkarlarımız tarihinin en derin ekonomik sıkıntılarından birini yaşamaktadır. Artan maliyetler, yüksek faiz oranları, düşen alım gücü ve daralan piyasa koşulları altında mücadele eden esnafımız artık nefes almakta zorlanmaktadır” ifadelerini kullandı.

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanvekili ve Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (DESOB) Başkanı Alican Ebedinoğlu, kentin 26 esnaf odası başkanıyla birlikte gerçekleştirdiği basın açıklamasında, sektördeki sorunları aktardı.

Esnaf ve sanatkarların büyük zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirten Ebedinoğlu, “Diyarbakır’da ve Türkiye’nin dört bir yanında esnafımız, tarihinin en ağır ekonomik darboğazlarından birini yaşamaktadır. Yükselen maliyetler, yüksek faiz oranları, azalan alım gücü ve daralan piyasa koşulları altında ayakta kalmaya çalışan esnafımız artık nefes alamaz hale gelmiştir” şeklinde konuştu.

“YÜZDE 65’LİK KESİM FAİZLER NEDENİYLE BORÇ BATAĞINA SÜRÜKLENMEKTEDİR”

Bağ-Kur primleriyle ilgili yaşanan durumun kabul edilemez bir noktaya geldiğini vurgulayan Ebedinoğlu, şunları kaydetti:
“Diyarbakır’da esnafımızın yalnızca yaklaşık yüzde 35’i Bağ-Kur primlerini düzenli bir şekilde ödeyebilmektedir. Geri kalan yüzde 65’lik kesim, her geçen gün artan faizler sebebiyle borç batağına sürüklenmektedir. Bugün bir esnafın aylık Bağ-Kur primi yaklaşık 11 bin 800 TL’yi bulurken, yıllarca prim ödeyip emekli olduğunda aldığı maaş yalnızca 20 bin ila 21 bin TL civarında kalmaktadır. Bu durum, sosyal güvenlik sistemindeki adaletsizliğin en belirgin göstergesidir. Esnafımız, çalışırken ağır prim yükü altında ezilirken, emeklilikte ise insanca yaşayabilecek bir gelir elde edememektedir. Ayrıca Bağ-Kur’lular, prim günü konusunda işçilerle eşit şartlara sahip değildir. Yıllardır söz verilmesine rağmen prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200’e indirilmesine dair somut bir adım atılmamıştır. Bu beklentinin artık ertelenmemesi ve verilen sözlerin yerine getirilmesi gerekmektedir.”

“ESNAFIMIZ KREDİYE ULAŞAMADIĞI İÇİN TİCARETİNİ SÜRDÜREMEMEKTE”

1 Ocak itibarıyla yürürlüğe giren esnaf kredisi uygulamasının gerçeklerle örtüşmediğini dile getiren Ebedinoğlu, “Esnafın kredi alabilmesi için SGK, Bağ-Kur ve vergi borcunun olmaması şartı aranıyor. Ancak krediye ihtiyaç duyan kesim, zaten ekonomik sıkıntılar içinde olan ve borcunu çevirmekte zorlanan esnaflardır. Borcu olmayan ve ekonomik olarak rahat durumda olan bir işletmenin krediye erişim ihtiyacı sınırlıdır. Bu uygulama, devleti neredeyse esnafı SGK ve vergi dairesinin tahsildarı haline getirmiştir. Krediye ulaşamayan esnaf, ticaretini sürdürememekte, işyerini çeviremeyerek kira, elektrik, personel ve hammadde giderlerini ödeyemez duruma gelmektedir” dedi.

“BİNLERCE İŞLETME KAPANMA RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA”

Küçük esnaf için en büyük sorunlardan birinin yüksek banka faizleri olduğunu aktaran Ebedinoğlu, “Ticari kredi faizleri birçok işletmenin altından kalkamayacağı seviyelere ulaşmıştır. Çekini, senedini, kirasını ve çalışanlarının maaşını ödemeye çalışan esnaf, artık finansmana erişemez hale gelmiştir. Piyasadaki durgunluk nedeniyle tahsilatlar yapılamamakta, bu durum domino etkisiyle binlerce işletmeyi kapanma riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Enerji maliyetleri, stopaj yükü, kira artışları, POS komisyonları, artan vergi yükü ve kayıtdışı ekonomiyle mücadeledeki eşitsizlikler de esnafımızın belini bükmektedir. Zincir marketlerin kontrolsüz büyümesi karşısında mahalle esnafı, her geçen gün daha fazla güç kaybetmektedir. Küçük işletmeler korunmadan yerel ekonomi de korunamaz.” şeklinde konuştu.

“KÜÇÜK ESNAF İÇİN DÜŞÜK FAİZLİ, ERİŞİLEBİLİR VE GERÇEKÇİ DESTEK PAKETLERİ HAZIRLANMALIDIR”

Esnaf sorunlarına çözüm üretmesi için hükümete ve ilgili kurumlara çağrıda bulunan Ebedinoğlu, şöyle devam etti:
“Bağ-Kur primleri, esnafın ödeme gücüne göre yeniden düzenlenmelidir. Gecikme faizleri silinmeli veya makul seviyelere çekilmelidir. Kapsamlı ve sürdürülebilir bir yapılandırma sistemi hayata geçirilmelidir. Bağ-Kur prim gün sayısı 7 bin 200’e düşürülmelidir. Esnaf kredilerindeki SGK ve vergi borcu şartı yeniden gözden geçirilmelidir. Küçük esnaf için düşük faizli, erişilebilir ve gerçekçi destek paketleri hazırlanmalıdır. Zincir market yasası çıkarılarak mahalle esnafı korunmalıdır. Elektrik, kira ve vergi yükü konusunda esnafa özel destek mekanizmaları oluşturulmalıdır. Esnaf ve sanatkar, bu ülkenin omurgasıdır. Esnafın olmadığı bir ortamda üretim, istihdam veya sosyal hayat olmaz. Esnaf ayakta kalırsa şehir ayakta kalır, ekonomi ayakta kalır. Bizler, esnaf ve sanatkarlarımızın sesi olmaya ve onların haklı taleplerini her platformda dile getirmeye devam edeceğiz.”