Ekonomi yönetiminin 2021 yılında “faiz” politikasında gerçekleştirdiği değişimlerin etkileri halen hissediliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 17 Kasım 2021 tarihinde yaptığı bir konuşmada, “Faiz sebeptir, enflasyon neticedir. Bu görevde olduğum sürece faizle mücadelemi sonuna kadar sürdüreceğim ve enflasyonla mücadele mi de sürdüreceğim. Bu konuda Nas ortada. Nas ortada olduğuna göre sana, bana ne oluyor?” ifadelerini kullanmıştı.

Erdoğan’ın “nas” söylemiyle faiz indirimine yönelik sinyaller vermesinin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı görevine Nurettin Nebati atandı. Nebati, Türk lirasının değer kaybını engellemeyi hedefleyen Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemini 21 Aralık 2021’de tanıtmıştı. Takip eden süreç, döviz kurundaki artışla birlikte Türk lirasının değer kaybına, enflasyonun yüzde 80 seviyelerine tırmanmasına ve sürekli yüksek faiz oranlarının ortaya çıkmasına yol açtı.

İktidarın uyguladığı faiz politikası, vatandaşların alım gücünün düşmesi ve maliyetlerin artmasıyla bankalara ve kredilere yönelmelerine sebep oldu. Bankalarda toplam kredi miktarı 2024 yılında 15,6 trilyon TL’ye ulaşırken, 2023 yılında ihtisas ve ihtisas dışı kredilerin toplamı 11,2 trilyon TL olarak belirlendi. 2024 yılındaki toplam krediler, bir önceki yıla kıyasla yüzde 37,7 artış gösterdi. 2020 yılında toplam krediler 3,4 trilyon TL, 2021 yılında 4,7 trilyon TL, 2022 yılında ise 7,2 trilyon TL seviyesine yükseldi.

Türkiye Bankalar Birliğinin 2024 yılına yönelik “illere göre kredi ve mevduat” verilerine göre, spesifik alanların finansmanı için sağlanan ihtisas kredileri, 2024 yılında bir önceki yıla göre tam yüzde 46 artışla 1,2 trilyon TL’ye ulaştı. İhtisas dışı krediler ise yüzde 38,2 artışla 14,3 trilyon TL olarak kaydedildi.

Bankalara yatırılan ve müşterilere belirli bir süre zarfında geri ödendiği mevduatların toplamı, 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 28,6 artarak 18,3 trilyon TL oldu. 2023 yılında ise bu tutar 14,2 trilyon TL olarak gerçekleşmişti.

Kredilerin illere ve bölgelere göre dağılımı incelendiğinde, ihtisas kredileri arasında 835,2 milyar TL ile en fazla tarım kredilerinin ayrı bir yer tuttuğu görüldü. Tarım kredilerini 318,1 milyar TL ile diğer krediler, 43,5 milyar TL ile gayrimenkul kredileri ve 19,9 milyar TL ile turizm kredileri izledi.

Yerel yönetimlerin alt ve üstyapı projelerine teknik ve mali destek sağlayan İller Bankası A.Ş. de bu veri cetvelinde yer aldı. Raporda belirtilene göre, İller Bankası’nın belediyelere verdiği kredilerin il bazında dağılımı gösterilmediği için ayrı bir kalem olarak öne çıktı. İller Bankası’nın ihtisas ve ihtisas dışı kredileri, 2024 yılında toplam 75,8 milyar TL olurken, 2023 yılında bu rakam 65,1 milyar TL olarak gerçekleşti.