Fidan ve Blinken’dan Suriye Üzerine Kritik Görüşme

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 27 Kasım 2023 tarihinde, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirmiştir. Bu görüşmenin ana gündem maddesi, Suriye’deki son gelişmeler olmuştur. Bakan Fidan, görüşme sırasında Türkiye’nin bölgedeki istikrarsızlık sebebiyle endişe duyduğunun altını çizerek, Suriye’deki gerginliğin azaltılması gerektiğine vurgu yapmıştır. Ayrıca, Türkiye’nin Suriye’deki çatışmaların daha da tırmanmasına yol açacak her türlü eyleme karşı olduğunu belirtmiştir. Fidan, Suriye’de kalıcı bir barış sağlanması için rejim ve muhalefet arasında siyasi bir sürecin başlatılması gerektiğini belirtirken, Türkiye’ye ve Suriyeli sivillere karşı düzenlenen terör faaliyetlerine karşı kararlı bir tutum sergileyeceklerini de eklemiştir.

Bakan Fidan, Lübnan’daki ateşkesin kalıcı olabilmesi için İsrail’in üzerindeki yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiğini ifade etmiş, Gazze’de ateşkesin sağlanmasının aciliyetine ve insani yardımların bölgeye ulaşmasının önemine de değinmiştir. Görüşmede ayrıca Ukrayna ve Güney Kafkasya konuları da gündeme gelmiştir.

Halep’te neler oluyor?

Suriye’nin Hatay sınırındaki İdlib kentini kontrol eden Heyet Tahrir Şam (HTŞ) liderliğindeki cihatçı gruplar, 27 Kasım 2023 tarihinde Şam yönetimi kontrolündeki Halep’e yönelik büyük bir askeri harekât başlattıklarını açıklamıştır. İdlib ile Halep, coğrafi olarak birbirine komşudur ve Halep, Suriye’nin iç savaş öncesindeki ekonomik merkezi olarak bilinir. 2016’dan bu yana, Halep’te muhalif gruplarla Şam yönetimi arasında yaşanan çatışmalar dikkat çekmektedir. Harekâta, Türkiye destekli Suriye Milli Ordusu (SMO) de katılmaktadır.

2020 yılında Rusya ve Türkiye, İdlib’de ateşkes sağlamak için bir anlaşma yapmışlardı. Ancak şu an bölgede derin çatışmalar sürmektedir. İlk 48 saat içerisinde silahlı gruplar yaklaşık 20 kilometre ilerleme kaydederken, 29 Kasım’da HTŞ liderliğindeki birliklerin Halep’in merkezine girdiği iddia edilmiştir. Britanya merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, bu çatışmalar sonucunda HTŞ toplumunun toplamda 120’den fazla, SMO’dan ise yaklaşık 20 kayıp verildiğini açıkladı; Suriye ordusunun ise 60’tan fazla askeri hayatta kaybettiğini bildirmiştir.

Türkiye temkinli ama Şam’ı işaret ediyor

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya’nın silahlı grupların saldırısının “Suriye’nin egemenliğinin ihlali” olarak gördüğünü belirtmiştir ve Suriyeli yetkililerin bölgeye düzen getirmesi gerektiğini vurgulamıştır. Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, İdlib’e yönelik saldırıların gerginliği artırdığına dikkat çekerek, Türkiye’nin Suriye’nin bütünlüğü için süreci izleyeceğini açıklamıştır.

Kritik önemdeki M5 yolu hedefte

Yetkililere göre, silahlı gruplar Halep ile Şam arasındaki M5 karayolunun bir kısmını kontrol altına almayı başarmıştır. M5, Suriye’nin ekonomik açıdan önemli bir yolu olup, Türkiye sınırına yakın Halep ile Ürdün sınırından başlayan önemli ticari yolları birbirine bağlamaktadır. Uzmanlar, savaş öncesi dönemde