TÜİK’in 2025 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, Türkiye’deki gelir dağılımında sınırlı bir iyileşme olduğunu gösterdi. En yüksek gelir grubunun payı azalırken, en düşük gelir grubunun payı ise artış gösterdi. Gini katsayısı, son bir yılda 0,003 puan düşerek 0,410 seviyesine geriledi.

ANKARA (İGFA) – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait Gelir Dağılımı İstatistiklerini yayımladı. Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması çerçevesinde açıklanan veriler, 2024 yılındaki gelirleri temel alarak hanehalkı gelirlerini eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine dönüştürerek hesapladı.

Araştırma sonuçlarına göre, en yüksek gelire sahip olan yüzde 20’lik kesimin toplam gelirden aldığı pay, bir önceki yıla göre 0,1 puan azalarak yüzde 48,0 seviyesine düştü. Buna karşılık, en düşük gelir grubundaki yüzde 20’nin payı 0,1 puan artışla yüzde 6,4 olarak belirlendi.

Gelir dağılımı eşitsizliğinin önemli bir göstergesi olan Gini katsayısı, 2025 yılı itibarıyla 0,410 olarak tahmin edildi. Bu, bir önceki yıla göre 0,003 puanlık bir gerileme anlamına geliyor. Sosyal transferler hariç tutulduğunda Gini katsayısı 0,473, emekli ve dul-yetim maaşları dışındaki tüm transferler hariç tutulduğunda ise 0,420 olarak hesaplandı. Brüt gelir üzerinden yapılan Gini katsayısı hesaplaması ise 0,422 olarak belirlendi.

Gelir dağılımındaki uçurumu gösteren P80/P20 oranı 0,2 puan azalarak 7,5’e, P90/P10 oranı ise 0,4 puan düşerek 12,9 seviyesine geriledi.

HANEHALKI GELİRLERİNDE GÜÇLÜ ARTIŞ

Türkiye genelinde yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri, bir önceki yıla göre yüzde 76,7 artarak 662 bin 414 TL’ye ulaştı. Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri ise yüzde 77,3 artışla 332 bin 882 TL’ye yükseldi.

En yüksek ortalama gelir, 418 bin 25 TL ile tek kişilik hanehalklarında tespit edilirken, en düşük gelir 264 bin 413 TL ile en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarında kaydedildi.

GELİRİN YARISI MAAŞ VE ÜCRETTEN

Toplam gelir içinde en yüksek pay, yüzde 49,7 ile maaş ve ücret gelirine ait oldu. Bu kalemi yüzde 18,3 ile müteşebbis gelirleri ve yüzde 18,2 ile sosyal transfer gelirleri izledi. Sosyal transferler arasında emekli ve dul-yetim aylıklarının payı ise yüzde 89,3 olarak gerçekleşti.

EĞİTİM VE SEKTÖR GELİRİ BELİRLİYOR

Eğitim durumuna göre yıllık ortalama esas iş geliri; yükseköğretim mezunlarında 566 bin 839 TL, lise ve dengi mezunlarda 376 bin 932 TL, lise altı eğitimlilerde 290 bin 323 TL, okul bitirmeyenlerde ise 183 bin 900 TL olarak kaydedildi.

Sektörel bazda en yüksek yıllık ortalama gelir, hizmet sektöründe 426 bin 045 TL olarak belirlenirken, en düşük gelir tarım sektöründe 237 bin 461 TL olarak hesaplandı. Gelir artışının en fazla olduğu sektör ise yüzde 79,0 ile inşaat sektörü oldu.

BÖLGESEL FARKLILIKLAR DİKKAT ÇEKTİ

Bölgesel bazda en yüksek yıllık ortalama eşdeğer fert geliri 449 bin 618 TL ile Ankara (TR51) bölgesinde görülürken, en düşük gelir 172 bin 552 TL ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan TRB2 bölgesinde gerçekleşti. Gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu bölge TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) olarak kaydedilirken, en düşük eşitsizlik TRB1 ve TR42 bölgelerinde gözlemlendi.

Araştırma verilerine göre, 2024 yılında işsiz olan bireylerin yüzde 38,7’si 2025’te iş buldu. Önceki yıl çalışan kişilerin ise yüzde 90,3’ü çalışma hayatına devam etti.

TÜİK verileri, gelir dağılımında sınırlı bir iyileşme eğiliminin devam ettiğini, ancak bölgesel ve sosyoekonomik farklılıkların hâlâ belirgin olduğunu ortaya koyuyor.