Ali Can POLAT

Milyonlarca genç işsizlik sorunuyla karşı karşıya kalırken, iktidar bu duruma kalıcı çözümler üretmek yerine günübirlik, popülist adımlar atmaya devam ediyor. Son olarak Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) aracılığıyla duyurulan “Gençlik Programı”, birçok kişinin dikkatini çekti. Bu program kapsamında iktidar, üniversite öğrencilerini kamu kurumlarında stajyer olarak istihdam edeceklerini açıkladı. Ancak bu durum, gençler için yeni sorunların ortaya çıkmasına yol açabilir.

Üniversitelilerin MESEM’i

Programın ilk aşamasında 246 bin üniversite öğrencisinin programa başvurduğu ifade ediliyor. Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, bu durumu değerlendirdiğinde, programın hem kamuda güvencesiz çalışmayı artırdığını hem de gençleri ucuz iş gücü olarak gördüğünü belirtti. Çelik, projenin liselerde uygulanmakta olan ve sürekli eleştirilerin odağı haline gelen Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) uygulamasına benzerliğini vurgulayarak, “Üniversitelilerin MESEM’i denilebilir” diye ifade etti. Programda belirtilen koşulların bir iş sözleşmesi gerektirdiğini vurgulayan Çelik, öğrencilerin statüsünün belirsizliğe itildiğini dile getirdi.

Prof. Dr. Çelik’in açıklamalarına göre, öğrencilerin memurların ve işçilerin üstlenmesi gereken görevleri yaparak, harçlık adı altında ödemeler alacakları iddia ediliyor. Ancak Çelik, bunun bir iş ilişkisi olduğunu ve ödenen miktarın bir ücret olduğunu belirtti. Bu durumda öğrencilerin ‘harçlık’ olarak tanımlanan ödemeleri, sosyal güvenlik haklarının ortadan kalkmasına neden oluyor. Uzun vadeli sigorta primleri ödenmediği için bu bir hak kaybı olarak öne çıkıyor. “MESEM’in üniversite versiyonu diyebiliriz,” diye ekleyen Çelik, MESEM uygulamasında öğrencilerin özel sektörde çalıştırıldığını, bu yeni program ile kamu hizmeti gördürülmek istendiğini ifade etti.

Güvencesiz çalışmayı artıracaklar

Prof. Dr. Aziz Çelik, programların genel olarak ‘çalışma hayatında esneklik’ adı altında, güvencesiz çalışma biçimlerinin bir örneği olduğunu vurguladı. “Bu programın öğrencilere bir faydası olmayacak. Kamuya da bir yararı yok. Bu uygulama, kamuda güvencesizliği artıracak,” dedi. Çelik, asıl olanın öğrencilerin eğitimlerine odaklanmaları olduğunu ifade ederek, devlet eliyle gerçekleştirilen bu tür uygulamaların öğrencilerin düzensiz çalıştırılmasına neden olacağını söyledi.

Bu bağlamda, güvenceli kamu istihdamındaki artışın engelleneceği bir ortamın yaratılacağını belirten Çelik, üniversite öğrencilerinin eğitim hayatı ve geleceği açısından bu programın taşıdığı riskleri önemle dile getiriyor.

Özetle, Türkiye’deki genç işsizlik sorunu giderek derinleşirken, hükümetin sunduğu geçici çözümler uzun vadede yarardan çok zarar getirebilir. İŞKUR’un başlattığı bu program, gençlerin geleceklerini tehlikeye atabilecek bir güvencesiz çalışma ortamını teşvik ediyor. Bu durumda, gençlerin eğitimleri sırasında sağlıklı bir şekilde istihdam edilmesi bir kenara bırakılmakta ve onların sosyal güvenlik hakları hiçe sayılmaktadır. Sonuç olarak, bu tür uygulamalar gençlerin iş gücü piyasasındaki yerini olumsuz yönde etkileyecek ve onları istikrarsız bir geleceğe sürükleyecektir.