25 Mart 2026 18:40

Güncelleme: 25 Mart 2026 18:59

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleri üzerinde yeni kısıtlamalar getirdi. Bu düzenlemeyle birlikte, raf ömrü 24 saati geçen ürünlerde ‘günlük’ ifadesi kullanılmayacak. Ayrıca, yüzde 100 doğal, hakiki ve ev yapımı gibi ifadeler etiketlerden kaldırılırken, meyvesiz gıdalarda görsel kullanımı ve vegan ürünlerde hayvansal terimler yasaklandı. İşletmelere 2027 yılına kadar uyum süresi tanındı.

Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda önemli bir güncelleme gerçekleştirdi. Yeni düzenlemeyle, gıda ambalajlarında “doğal”, “taze”, “günlük” gibi ifadelerin kullanımına yönelik standartlar belirlendi. Aynı zamanda, yanıltıcı görsellerin ve çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek tasarımların kullanımı da sınırlandırıldı.

Gıda etiketleri ve sunumları için getirilen yeni kuralların detayları ise şu şekilde sıralanıyor:

“Günlük” ifadesi için raf ömrü şartı

Yapılan düzenleme ile gıda ürünlerinde “günlük” ifadesinin kullanımı belirli bir süreye tabi hale getirildi. Bu kapsamda;

“Günlük” ifadesi, sadece üretim tarihinden itibaren 24 saatlik raf ömrü olan ürünlerin etiketlerinde yer alabilecek.
Ambalajlı gıdalarda sıkça görülen “taze sıkılmış” veya “fırından taze” gibi ifadeler yasaklandı.
Dondurulmuş, kurutulmuş ya da çeşitli işlemlerden geçmiş ürünlerde “taze” ifadesine izin verilmeyecek.

“Doğal” ve “hakiki” ifadelerine sınırlama

Tüketicileri yanıltabilecek abartılı ifadelerin etiketlerden kaldırılmasına yönelik olarak revize edilen kılavuzda şu hükümlere yer verildi:

“Yüzde 100 doğal”, “en doğal”, “hakiki” gibi ifadeler tamamen yasaklandı.
Bir üründe “doğal” ibaresinin bulunabilmesi için, o ürünün hiçbir ek katkı maddesi veya ilave bileşen içermemesi gerekecek.
Endüstriyel ortamlarda üretilen gıdalarda “ev yapımı” ifadesi kullanılamayacak.
“Yüzde 100 katkısız” veya “tamamen katkısız” gibi ifadeler de standart dışı kabul edilerek yasak kapsamına alındı.

Ambalajlarda görsel ve şekil kısıtlaması

Gıda ürünlerinin tasarımları, çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini koruma amacıyla denetlenmeye alındı:

Şiddeti teşvik eden veya çocuklar üzerinde olumsuz algı yaratabilecek figürlerin kullanımı, ürün tasarımı ve ambalajında yasaklandı. Bu figürler arasında klozet, silah, kafatası, beyin, göz ve ayak gibi unsurlar bulunuyor.
Ancak, gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi olumlu figürlerin kullanımına engel getirilmedi.

Meyve görselleri ve aroma bilgilendirmesi

Ürün içerikleri ile ambalaj görselleri arasındaki tutarsızlıkların önüne geçmek amacıyla düzenlemeler yapıldı:

Eğer bir gıda ürününde gerçek meyve bulunmuyorsa ve yalnızca aroma kullanılıyorsa, o meyvenin gerçek görselinin ambalajda yer almasına izin verilmeyecek.
“Peynirli” veya “çilekli” gibi ifadeler, yalnızca ilgili bileşenin gıda içerisinde gerçekten var olması durumunda kullanılabilecek.
Sadece aroma içeren ürünlerin etiketinde “aromalı” ifadesinin bulunması zorunlu hale getirildi.

Vegan ürünlerde hayvansal isimlendirme yasaklandı

Bitkisel bazlı ürünlerin etiketlenmesine yönelik yeni kurallar getirildi:

Vegan veya vejetaryen ürünlerde “süt”, “peynir”, “yoğurt” gibi hayvansal gıdaları çağrıştıran ifadeler kullanılamayacak.
“Vegan peynir” gibi isimlendirmeler yasaklanmışken, bu ürünler için “bitkisel bazlı içecek” gibi teknik tanımlamalar tercih edilecek.
Hayvansal gıdaların yerine geçen algısını oluşturan tanıtımlara sınırlama getirildi.

“İçermez” beyanlarına düzenleme

Ürünlerin içermediği bileşenler üzerinden yapılan pazarlama faaliyetlerine standart getirildi:

“Palm yağı içermez” veya “glukoz şurubu içermez” gibi ifadelerin kullanımı, tüketiciyi yanıltabileceği gerekçesiyle sınırlandırıldı.
Bir ürünün içerdiği veya içermediği maddelerle ilgili beyanların açık ve net olması zorunlu kılındı.

Mekanlara içerik ve kalori bildirimi zorunluluğu

Yeni düzenleme, yalnızca market ürünlerini değil, aynı zamanda toplu tüketim alanlarını da kapsıyor. Restoran, kafe gibi işletmelerde:

Gıdaların bileşenleri ve enerji (kalori) değerleri hakkında bilgilendirme yapılması zorunlu hale getirildi.
Bu bilgiler; menüler, yazı tahtaları, broşürler, karekodlar veya dijital ekranlar aracılığıyla tüketicilerin kolayca erişebileceği şekilde sunulacak.

2027 sonuna kadar süre verildi

İşletmelerin yeni teknik altyapıya uyum sağlaması için kademeli geçiş süreleri belirlendi:

Ulusal çapta zincir işletmeler için toplu tüketim yerleri için son tarih 1 Temmuz 2026 olarak belirlendi.
Küçük ölçekli esnaf ve işletmelerin enerji bildirimi gibi yükümlülükler için 2027 yılı sonuna kadar süreleri bulunuyor.