iahaber Haber Merkezi

Gıda Perakendecileri Derneği, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın gündeme getirdiği tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) ve son tüketim tarihi (STT) konularında yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, “Son Tüketim Tarihi, özellikle hızlı bozulabilen ve insan sağlığı açısından risk oluşturabilecek ürünlerde güvenlik kriterini ifade eder. Bu tarihin geçmesi durumunda söz konusu ürünlerin tüketilmemesi ve satışa sunulmaması gerekmektedir. Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi ise uygun saklama koşullarında ürünün kalite özelliklerinin en iyi şekilde korunduğu süreyi belirtmektedir. Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş ürünlerin ambalaj bütünlüğü, tadı, kokusu ve görünüşü tüketime uygun bulunursa, bu ürünlerin tüketimi yapılabilir” denildi.

Murat Ülker, Bakan Yumaklı’nın gıda israfı ile ilgili açıklamalarını destekleyerek, tavsiye edilen tüketim tarihi ile son tüketim tarihinin karıştırılmaması gerektiğini vurguladı.

Bakan Yumaklı, 5 Mayıs 2026 tarihinde bir soru önergesine verdiği yanıtta, gıda israfının önlenmesi için “son tüketim tarihi” ile “tavsiye edilen tüketim tarihi” arasındaki farkın doğru bir biçimde anlaşılması gerektiğini ifade etti. Yumaklı, TETT’si geçmiş bazı gıdaların, güvenilir olmaları ve tat, koku, görünüş gibi özelliklerinde bozulma olmaması şartıyla piyasada bulunabileceğini ve tüketilebileceğini belirtti. Bu ürünlerin kontrol sorumluluğunun gıda işletmecilerine ait olduğunu hatırlatan Yumaklı, STT’nin doğrudan gıda güvenliği ile ilgili olduğunu vurguladı ve son tüketim tarihi geçmiş ürünlerin kesinlikle tüketilmemesi ve satılmaması gerektiğini yineledi. Yıldız Holding Yönetim Kurulu Üyesi Murat Ülker de, gıda israfıyla mücadelede Yumaklı’ya destek vererek, STT’nin “güvenlik”, TETT’nin ise “kalite” odaklı olduğunu belirterek doğru bilginin israfı önleyeceğini ifade etti.

Gıda Perakendecileri Derneği, STT ve TETT arasındaki farkı açıklayarak tüketicilere ve üreticilere önemli uyarılarda bulundu. Dernekten yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“Gıda Perakendecileri Derneği (GPD) olarak, gıda ürünlerinde tüketim tarihi uygulamaları hakkında son dönemde gündeme gelen değerlendirmeleri kamuoyuyla paylaşmanın önemli olduğunu düşünüyoruz. Gıda güvenliği, tüketici bilgilendirmesi ve ekonomik etkiler bağlamında bazı hususları vurgulamak istiyoruz.

Gıda ürünlerinde yer alan “Son Tüketim Tarihi” (STT) ile “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi” (TETT) birbirinden farklı anlamlar taşımaktadır.

Son Tüketim Tarihi, özellikle hızlı bozulabilen ve insan sağlığı açısından risk oluşturabilecek ürünlerde güvenlik kriterini ifade eder. Bu tarihin geçmesi durumunda söz konusu ürünlerin tüketilmemesi ve satışa sunulmaması gerekmektedir.

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi ise uygun saklama koşullarında ürünün kalite özelliklerinin en iyi şekilde korunduğu süreyi belirtmektedir. Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş ürünlerin ambalaj bütünlüğü, tadı, kokusu ve görünüşü tüketime uygun bulunursa, bu ürünlerin tüketimi mümkün olabilmektedir. Bu tarih, gıdanın güvenliğine değil, ideal kalite seviyesine işaret etmektedir. Dolayısıyla bu tarihin geçmesi, her ürün için gıdanın güvensiz ya da bozuk olduğu anlamına gelmemektedir. Ancak ürünün niteliğine göre saklama koşulları, ambalaj bütünlüğü ve ilgili mevzuat hükümleri her zaman belirleyici olmalıdır.

Uluslararası düzeyde de Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) geçmiş ancak uygun saklama koşulları sağlanmış ve güvenlik kriterlerini karşılayan ürünlerin değerlendirilmesi, gıda israfını azaltmaya yönelik sürdürülebilirlik yaklaşımının bir parçası olarak ele alınmaktadır. Ülkemizde de gıda kaybının azaltılması sürdürülebilirlik açısından önemli bir gündem maddesidir. FAO verilerine göre, Türkiye’de tarladan sofraya gıda kaybı her yıl yaklaşık 20 milyon tona ulaşmaktadır. Bu kayıpların azaltılması; doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir üretim, gıda sistemlerinin verimliliği ve gıda fiyatlarında enflasyonla mücadele açısından önem taşımaktadır.

Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla, STT ve TETT arasındaki farkın daha anlaşılır bir şekilde anlatılmasının hem tüketici farkındalığına hem de gıda israfının azaltılmasına katkı sağlayacağına inanıyoruz.

Sektör olarak en temel önceliğimiz tüketici sağlığı ve gıda güvenliğidir. Yürürlükteki mevzuata ve bilimsel kriterlere tam uyum içinde; gıda güvenliği, şeffaflık, tüketici güveni ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda çalışmaya devam edeceğiz.”