Akdeniz’deki Gerilim: Güney Kıbrıs ve Bölgesel Gelişmeler

Akdeniz bölgesindeki gerilimlerin Güney Kıbrıs’a sıçrayıp sıçramayacağı sorusu gündemde. Son dönemde, İsrail’in Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne (GKRY) demir kubbe savunma sistemi sattığı ve bunun aktif hale getirildiği iddiaları, Rum basınında geniş yankı buldu. Geçtiğimiz ay, Güney Kıbrıs Cumhurbaşkanı’nın ABD Başkanı Joe Biden ile yaptığı görüşme sonrasında GKRY’nin NATO üyeliği talep etmesi, bölgedeki askeri varlıklar konusunu yeniden gündeme getirdi. Ayrıca, ABD ve İsrail’in GKRY ile olan yakın ilişkilerinin, PKK elebaşı Duran Kalkan’ın Kıbrıs ile ilgili sözlerini hatırlattığı belirtiliyor. Kalkan, ‘Dananın kuyruğu Kıbrıs’ta kopacak’ ifadesi ile Türkiye’ye karşı ABD ve İsrail’in destek olacağını iddia etmişti.

Son olarak, GKRY’nin yerel basınında çıkan haberlere göre, İsrail’den alınan demir kubbe savunma sisteminin teslim alındığı ve aktif hale getirileceği belirtildi. GKRY Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiadis, 2021 yılından bu yana bu sistemle ilgili görüşmelerde bulunduklarını ifade etse de henüz resmi bir açıklama yapılmadığı kaydedildi. Demir kubbe sisteminin yanı sıra Rum Muhafızlar Ordusu’nun Barak MX sistemini kullanıma hazır hale getirdiği ve ek siparişlerin önümüzdeki günlerde teslim edilmesinin beklendiği bildirildi. Rum basını, Güney Kıbrıs’ın Fransa’dan 6 adet Airbus H145M saldırı helikopteri almayı planladığını da duyurdu.

Güney Kıbrıs, Biden’dan NATO Üyeliği İstedi

30 Ekim 2023 tarihinde, GKRY Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ve ABD Başkanı Joe Biden, Beyaz Saray’da kapalı kapılar ardında bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmenin sonucunda, demir kubbe sisteminin alınması gerektiği ve Türkiye’nin NATO’ya katılımını engelleyen GKRY’nin NATO’ya dahil edilmesi için ikna edilmeye çalışıldığı bilgisi paylaşıldı.

Yunan emekli amiralinin açıklamaları ise gerilimin dinamiklerini artırdı. Emekli amiral, demir kubbe sisteminin Türkiye’den gelebilecek tehditlere karşı bir savunma şemsiyesi oluşturacağını ve bölgedeki jeostratejik rollerin ABD tarafından kabul edildiğini dile getirdi. Yunan Savunma Bakanı Nikos Dendias ise, yeni sistemin Yunanistan ile paralel bir şekilde uyumlu olacağını belirterek, Güney Kıbrıs’ın yanı sıra Girit ve Ege bölgesinde tek bir hava savunma şemsiyesi oluşturma hedefini açıkladı. Ayrıca, ABD’nin Güney Kıbrıs’a yönelik silah ambargosunu kaldırma kararının uzatılması, bölgedeki askeri iş birliğini artırmış durumda.

ABD Üslerinin Artışı ve İsrail İlişkileri

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler 79. Genel Kurulu’ndaki harita sunumu, bölgedeki dinamikleri değiştirecek niteliklere sahip. Netanyahu, kendisine ait haritada İran, Irak, Suriye ve Yemen’i ‘lanetli’ olarak nitelendirirken, Mısır, Sudan ve Suudi Arabistan’ı ‘kutsanmış’ ülkeler olarak gösterdi. Ayrıca, Akdeniz ile Hint Okyanusu arasında demiryolu, enerji boru hatları ve fiber optik kablolar döşemeyi hedeflediklerini açıkladı.

Son dönemlerde, Akdeniz’in kontrolünü sağlamaya çalışan Netanyahu, ABD’nin Güney Kıbrıs’taki askeri varlığını artırması ile de dikkat çekiyor. Özellikle, 7 Ekim 2023 tarihinde gerçekleşen Gazze saldırılarının ardından, ABD’nin bölgedeki İngiliz üslerine asker yerleştirmeye başladığı iddia ediliyor. Larnaka yakınlarındaki Tatlısu (Mari) bölgesinde bir helikopter üssüne konuş