İngiliz şair John Keats, “Bir Yunan Vazosuna Övgü” (1819) adlı eserinde “Güzellik gerçektir, gerçek güzelliktir” sözleriyle güzelliğin doğasına dair derin bir bakış sunar. Bu dizeler, güzelliği Batı kültürüyle özdeşleştiren bir şiir politikası taşır. Şiirin odak noktası, birbirine asla kavuşamayacak iki genç, aristokrat sevgilidir; bu durum ebedi aşkın bir sembolü olarak karşımıza çıkar. Güzellik ve gerçeklik, Batı kültürünün temel taşlarıdır.

Sıfatlar çoğu zaman ikilikten doğar. Güzelliği kavrayabilmemiz için çirkinlik gereklidir. Julia Kristeva, 1980 tarihli “Powers of Horror: An Essay on Abjection” adlı eserinde, bazı nesnelerin, canlıların, geleneklerin ve giyim tarzlarının “iğrenç” ya da “çirkin” olarak damgalanmasının ataerkil toplumun bir yansıması olduğunu belirtir. Toplumda “uygun” ve “münasip” olmayan her şey çirkin olarak değerlendirilir.

Dizi dünyasına damgasını vuran Çirkin’de, Meryem (Derya Pınar Ak) ailesiz ve kimsesiz olduğu için “çirkin” olarak tanımlanır. “Benim gibi öksüzlerin doğum günü kutlanmaz. Hediye alınmaz” diyerek bu durumu ifade eder. Onu büyüten Cennet’in evinde annesiz babasız büyüyen genç kız, toplumsal normlar tarafından ötekileştirilir. Evde sığıntı olarak görülen Meryem, asla aileden biri olamaz.

Meryem’in güzelliğini ilk görüşte fark eden Kadir (Çağlar Ertuğrul), onu tanıdıkça aralarına mesafe koymak için Meryem’i “çirkin” diye adlandırır. Kadir’in annesi Cennet, Meryem’in saçlarını kısacık kesip onu bir erkek çocuğuna benzetmeye çalışsa da kızın gerçek güzelliğini gizleyemez.

Nişanlısı Kadir’in yanında Meryem’e “çirkin” diyen Lale, bu ifadeyle onun yerine bilmesi gerektiğini vurgular. “Dünya güzeli” olarak tanımladığı kendisi sürekli olarak makbul eş olduğunu hissettirmeye çalışır.

Ökkeş (Çetin Tekindor), oğlunun kumarbazlığından çok onun küpe takmasını çirkin bulur. Oğlunu “adam etmek” için saçlarını kestirip küpelerini çıkarttırır. Engin, “Babamı kızdırmanın bedelini tipimle ödedim. […] Yüzümü çıplak hissediyorum” diyerek toplumun aykırı gördüğü her şeyin nasıl ehlileştirildiğinin altını çizer.

Asıl çirkinlik, Lale karakterini canlandıran Başak Gümülcinelioğlu’nun yeterince zayıf olmadığına dair aldığı eleştirilerde gizlidir. Yeni anne olmuş bir oyuncunun sosyal medyada maruz kaldığı zorbalık, kabul edilemeyecek bir durumdur. Ne yazık ki kadınlar, yetenekleri yerine dış görünüşleri üzerinden yargılanmaktadır.

Çirkin, Külkedisi’nden Çirkin Ördek Yavrusu’na kadar uzanan bir anlatıdır. Külkedisi’nin kötü üvey annesi ve kardeşleriyle farklı görünüşü nedeniyle dışlanması, Meryem’in evde hizmetçi gibi davranması ve ceza olarak saçının kesilmesine itiraz etmemesiyle örtüşmektedir. Meryem, Cennet’in yaşattığı cehenneme sabırla katlanır.

Çirkin, Delikanlı ve Sevdiğim Sensin dizilerinde, fedakâr, “tertemiz kalabilmiş” genç kadınlar tam anlamıyla bir ataerkil fanteziyi yansıtır. Bakire Meryem, Meryem Ana’nın saflığını, masumiyetini ve merhametini simgeler. Viktorya döneminin “Evin Meleği” ideali, günümüz dizilerinde de hâlâ etkisini sürdürmektedir.

Bu sezon harem fantezisi oldukça popüler hale geldi. Erkekler, karıları, nişanlıları veya sevgilileriyle aynı evde bir arada yaşamaktadır. Sevdiğim Sensin dizisinde Erkan’ın karısı ve nişanlısı, bir süreliğine yan yana aynı evde kalırken; Çirkin’de gazino işleten Kadir, karısı Meryem’in yanında nişanlısı Lale’yi öpmektedir. Çift eşliliği normalleştiren Halef, diğer dizilere örnek teşkil etmiştir.

Dizideki “Bazen en büyük yanlışı kader düzeltir” yazısı, kadınları pasifliğe yönlendirir. Hikâyelerdeki prensesler gibi sabırla beyaz atlı prenslerini beklemeleri gerektiği mesajı verilmektedir. Oysa biz, Yargı dizisindeki Avukat Ceylin gibi hayallerini gerçekleştiren, güçlü kadın karakterler görmek istiyoruz.

Nur Sürer’in yüz ifadesindeki acımasızlık ve merhamet birleşimi ne kadar etkileyici olsa da, iyi oyuncuların hatırına kaderci bir Külkedisi masalının izlenip izlenmeyeceği tartışmalıdır.