MYNET ÖZEL | Sedef KARATAY

Son günlerde artan hantavirüs vakaları, halk arasında kaygı yaratmaya devam ediyor. Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, bu virüsle ilgili akıllardaki soru işaretlerini gidermek üzere önemli açıklamalarda bulundu.

HANTAVİRÜSÜN SALGINA DÖNÜŞME İHTİMALİ

Hantavirüsün salgına dönüşme olasılığı hakkında soruları yanıtlayan Ceyhan, “Şu an için dünya genelinde hantavirüsün bir salgına dönüşme riski bulunmamaktadır. Bir virüsün pandemi oluşturabilmesi için bulaştırıcılığı yüksek olmalıdır; ancak hantavirüs, yavaş bulaşan bir virüstür. Türkiye, Avrupa ve Asya’da görülen hantavirüs türleri insandan insana geçmez. Sadece Güney Amerika’da (özellikle Arjantin ve Şili’de) bulunan ‘Andes’ tipi insanlara geçebilir, fakat bu da çok yakın ve uzun süreli temas gerektirir. Aile üyeleri veya yakın arkadaşlar arasında bulaşma mümkündür.” ifadelerini kullandı.

BELİRTİLER BÖLGELERE GÖRE DEĞİŞİYOR

Ceyhan, hantavirüs belirtilerinin görüldüğü bölgeye bağlı olarak farklılıklar gösterdiğini belirtti. Hastalığın iki ana grubunun olduğunu ifade etti.

Amerika Kıtası tipi: “Bu tür, daha çok solunum sistemini etkiler. Zatürre, solunum yetmezliği ve ardından kalp yetmezliği gelişir. Bu tipte ölüm oranı %40 gibi oldukça yüksek bir seviyededir.”

Türkiye, Asya ve Avrupa tipi: “Bu virüs, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi ile aynı aileden gelir ve benzer bir tablo ortaya çıkarır. ‘Hemorajik Ateş Böbrek Yetmezliği Sendromu’ olarak adlandırılır. İlk aşamada ateş, kırgınlık, kas ve baş ağrısı gibi genel belirtilerle başlar; sonrasında böbrek yetmezliği gelişebilir. Hastalar genellikle bu böbrek yetmezliği nedeniyle kaybedilmektedir.”

KORONAVİRÜS DÖNEMİNDEKİ MASKE ZORUNLULUĞU

Ceyhan, koronavirüs dönemindeki maske zorunluluğuna benzer bir durumun hantavirüs için geçerli olmadığını vurguladı. “Hayır, böyle bir zorunluluk söz konusu değildir. Pandemi oluşumu için virüsün insandan insana kolayca bulaşması ve dış ortamda uzun süre canlı kalması gerekmektedir. Hantavirüs bu özelliklere sahip değildir. Gelecekte bir pandemi olacağı kesindir, ancak bu hantavirüsten değil, grip ya da koronavirüs türlerinden kaynaklanabilir.” şeklinde konuştu.

VİRÜSÜN BULAŞMA YOLU

Virüsün temel bulaş kaynağının kemirgenler olduğunu belirten Ceyhan, “Virüs, çoğunlukla fareler gibi kemirgenler aracılığıyla insanlara geçer. Bir kemirgenin ısırması veya kemirgen atıklarının bulunduğu alanlardaki tozların solunması yoluyla bulaşır. Hantavirüs, koronavirüs gibi basit temaslarla bulaşmaz; bulaşması için çok yakın ve uzun süreli bir temas gerekmektedir.” dedi.

TEMİZLİKTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Ceyhan, temizlik sırasında dikkat edilmesi gereken hususlara da değindi. “Farelerin bulunabileceği gıda ambarı veya depolar gibi yerlerde temizlik yaparken, yerlerin süpürülmemesi gerekiyor. Süpürmek, yerdeki atıkların havaya karışmasına ve solunmasına yol açar. Bunun yerine ortam dezenfektanla nemlendirilerek temizlenmeli veya ultraviyole ışıkla dezenfekte edilmelidir.” şeklinde uyarıda bulundu. Ayrıca, bu alanlarda maske ve eldiven kullanımının önemine dikkat çekti.

“KAPALI VE KARANLIK ORTAMLAR DAHA RİSKLİ”

Ceyhan, hantavirüsün dış ortamdaki dayanıklılığı hakkında bilgi vererek, “Hantavirüs oda sıcaklığında yaklaşık 2-3 gün hayatta kalabilir. Ancak ultraviyole ışınlarına karşı çok duyarlıdır ve dış ortamda birkaç saat içinde ölmektedir. Kapalı ve karanlık ortamlardaki gıda stokları bu açıdan daha risklidir.” ifadelerini kullandı.

SEYAHATLERDE VE GÜNLÜK HAYATTA KORUNMA YÖNTEMLERİ

Ceyhan, “Sadece hantavirüs için değil, genel enfeksiyon risklerine karşı el hijyeni (su, sabun veya dezenfektan kullanımı) en etkili korunma yöntemidir.” dedi.

TÜRKİYE’DEKİ HANTAVİRÜS DURUMU

Türkiye’de hantavirüs ilk olarak 2009 yılında görülmüştür. O tarihten bu yana yaklaşık 250 vaka kaydedilmiştir. Ceyhan, Türkiye’de görülen hantavirüs tipinin ölüm oranının Amerika’daki tipe göre daha düşük olduğunu belirtti. “Türkiye’deki hantavirüs türünün öldürücülük oranı yaklaşık %5 civarındadır. Amerika’da bu oran %40, Avrupa’da ise %5-15 arasındadır. Bu durum, Türkiye açısından bir salgın riski taşımadığını göstermektedir.” şeklinde konuştu.