Halkevleri’nin 6 Şubat Depremleri 2. Yıl Hatay Raporu

Halkevleri, 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen depremlerin ikinci yıldönümü dolayısıyla, Hatay’daki son durumu ele alan “6 Şubat Depremleri 2. Yıl Hatay Raporu”nu yayımladı. Bu rapor, Halkevleri üyelerinin iki yıllık gözlem ve deneyimlerinin yanı sıra, emek, meslek ve kitle örgütü üye ve yöneticilerinin, kent, doğa ve yaşam savunucularının bilgi ve birikimlerinin derlenmesiyle oluşturulmuştur.

Rapor, Hatay’daki deprem sonrası barınma sorunlarını, sağlık, eğitim, enerji ve ulaşım hizmetlerinin durumunu kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Ayrıca, kentin yeniden inşa sürecindeki zorluklar ve bu süreçteki eksiklikler vurgulanmıştır. Ekolojik ve çevresel tahribat, raporun önemli bir parçasını oluşturmaktadır.

Raporda Dikkat Çeken Tespitler

Raporda yer alan bazı dikkat çeken tespit, talep ve öneriler şunlardır:

“Türkiye tarihinin en büyük toplumsal katliamlarından biri olarak kayda geçen 6 Şubat depremlerinin ardından geçen iki yılda, devletin ve piyasanın deprem bölgesine dönüşüyle yaşanan normalleşme süreci, insanca bir yaşamın asgari koşullarının sağlanması değil, toplumsal katliamın normalleştirilmesi süreci olarak yaşanmıştır. Resmi verilere göre, 6 Şubat depremlerinde 24,147 ve 20 Şubat depremlerinde 6 kişi yaşamını yitirmiştir. İlk aşamada 80,323 yapı yıkılmış ya da ağır hasar görmüştür. Kentte yaşayan 563,751 kişi depremin hemen ardından göç etmiştir; 11 Eylül 2023’te okulların açılması ile 440,000 kişi kente geri dönse de 100,000’in üzerinde Hataylı bu süreçte kente geri dönmemeyi tercih etmiştir.

Kayıp Başvuruları ve Altyapı Sorunları

Depremler sonucunda yapılan resmi 135 kayıp başvurusunun 83’ü Hatay’dan yapılmıştır. Depremler nedeniyle kent merkezindeki kamu ve özel bütün hastaneler, belediye, valilik dahil resmi kurum binaları ve kültürel ile tarihi merkezlerin büyük kısmı yıkılmıştır. Antakya’nın merkez ilçesinde, dörtte üçü yıkılmış olan bu yapıların yanı sıra, kuralsız inşaat süreci yolları tehlikeli hale getirmiştir. 2023 yılında ölümlü ve yaralanmalı trafik kazaları, 2022’ye göre yüzde 16 oranında, 2024’te ise 2023’e göre yüzde 25 oranında artmıştır.

Yerleşim alanlarının içinde ya da yakınında kurulan beton santralleri ve taş ocakları, asbest ve silika içeren toz bulutlarının havayı, toprağı ve suyu kirletmesi sonucunda, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği sınır değerlerini dört kat aşan hava kirliliği nedeniyle halk sağlığı göstergelerinde ciddi bozulmalar gözlemlenmiştir.

Ekolojik Felaketler ve Sağlık Sorunları

Bebek ölüm oranlarının Türkiye ortalamasının iki katına ulaşmasıyla birlikte, kentte kanser, kardiyovasküler ve solunum yollarına bağlı hastalıklarda belirgin bir artış görünmektedir. Özellikle çocuklarda bodurluk gibi sağlık sorunları artış göstermektedir. Bu durum, sağlık emekçilerinin ağır çalışma koşulları nedeniyle yaşadığı tükeniş ile birleştiğinde, Antakya’daki sağlık emekçisi sayısının yarı yarıya azalmasına neden olmuştur.