Hayatın ne kadar süreceği bilinmez ama sonunun kaçınılmaz olduğu bir gerçek: Hepimiz ölümlüyüz.
Hayvanların bu gerçeği bilmediği düşünülüyor; fakat belki de durum düşündüğümüzden farklıdır.
Bazı canlıların yaşam süreleri o kadar kısadır ki, hayatta kalmak için gereken deneyimleri edinmek neredeyse imkânsız hale gelir.
Mesela, Mayıs sineği sadece 24 saatten daha kısa bir süre hayatta kalıyor…
İşçi arılar ise ortalama 5-7 hafta yaşıyorlar…
Cüce gobi balığı 59 gün, Luna güvesi ise 2 ay kadar yaşamaktadır…
Labord bukalemunu 4-5 ay, Afrika turkuaz killifish balığı 4-6 ay, Atlantik cüce ahtapotu 4-12 ay, ev faresi ise 12-18 ay yaşamaktadır.

*

Bu süreler oldukça kısa, değil mi?
En azından bizim bakış açımıza göre…
Zira yaşam süreleri her zaman görecelidir.
Nâzım Hikmet’in bir şiirinde de ifade ettiği gibi:

“Ben içeri düştüğümden beri, güneşin etrafında on kere döndü dünya
Ona sorarsanız: ‘Lâfı bile edilmez, mikroskobik bir zaman.’
Bana sorarsanız: ‘On senesi ömrümün.’
Bir kurşun kalemim vardı, ben içeri düştüğüm sene
Bir haftada yaza yaza tükeniverdi
Ona sorarsanız: ‘Bütün bir hayat.’
Bana sorarsanız: ‘Adam sen de, bir-iki hafta.”

*

Ya uzun ömürlü hayvanlar? Örneğin, filler devasa görünümlerine rağmen 60-70 yıl kadar yaşıyorlar.
Kara kaplumbağalarının yaşam süreleri 40 yıldan 200 yıla kadar uzanabilirken, Grönland balinası neredeyse 200 yıl yaşayabilir.
Okyanus midyesi ise 500 yıla kadar ulaşabiliyor.
Ayrıca “ölümsüz” olarak adlandırılan bir denizanası türü var: “Turritopsis dohrnii”. Bu tür sürekli olarak hücrelerini yenileyebiliyor.
Acaba bu denizanasının da bir sonu var mı? 700-800 yıl mı yoksa bin mi? Ölümsüzlük ne kadar iyi bir şeydir? Yoksa sıkıcı mı gelir?
Denizanasının böyle bir kavramı var mı? Hayvanların hayatları, ilişkileri ve çatışmaları nasıl geçiyor?
Zira zaman, genellikle olumlu anlarda hızlıca geçerken, zor günlerde yavaşlar.

*

Peki ya insanlar? İnsanların yaşam süreleri? Tarihte en uzun yaşayan insan, 1875 doğumlu Fransız Jeanne Calment’dır. 1997’de 122 yıl 164 gün yaşamıştır.
Bu uzun yaşamda neler yaşadı, kaç savaş gördü, kaç kez âşık oldu, kaç kez güldü ya da ağladı, kim bilir?
İnsan ömrü giderek uzuyor. Rus ve Çin liderleri Vladimir Putin ve Şi Cinping, geçen yıl yaptıkları bir sohbet sırasında, “Geçmişte 70 yaşını geçen azdı, oysa bugün 70 yaşındaki birisi çocuk sayılıyor.” dediler.
“Tahminlere göre bu yüzyıl içinde 150 yaşına kadar yaşamak mümkün olabilir.”
Her ikisi de uzun süredir iktidardalar; yaşadıkları sürenin daha da uzayabileceğini düşünürken, bu durumu iktidarlarıyla ilişkilendiriyor olabilirler.

*

Dünya genelinde ortalama yaşam süresi 73,5 yıl. Japonya’da bu rakam 85, Türkiye’de ise 78. Şimdi bu sayılardan kendi yaşınızı çıkararak, kaç yılınız kaldığını düşünün.
Bu kalan süreyi nasıl değerlendireceksiniz?
Benim, Putin, Şi, Trump ve Erdoğan’ın istediği uzun ömür (aslında “ölümsüzlük” demek daha doğru) hakkında bazı tahminlerim var…
Ya sizin hedefleriniz? Planlarınız neler?
İktidar mı yoksa başka bir şey mi? İktidar arayışı yalnızca bir ülke için geçerli değildir; bir aile, şirket ya da farklı alanlarda liderliğe sıkı sıkıya bağlı olanlar da vardır. Kendilerini “önemli” ve “yönetici” hissetmeden yaşayamazlar.

*

Para kazanmak mı yoksa kalan yıllarınızda en önemli amacınız? Ne kadar mesela?
Belki de çok seyahat etmek istiyorsunuzdur?
Sevgi, hayatta en önemli amaç olabilir mi? Sevmek ve sevilmek?
İyilik yapmak? Tanımlamak bile zor olsa da…
Kötülük yapmak ise daha kolay olabilir, hem tanım olarak hem de pratiğe dökmek açısından…
İyi yaşamak mı daha önemli, yoksa çok yaşamak mı? Belki de asıl mesele budur, ne dersiniz?
Aranızda “Beni bu ahret sorularıyla meşgul etme, plansız ve amaçsız yaşamama izin ver,” diyenler olabilir.
Böyle de olabilir!
Ama arkanızdan, iyi ya da kötü, “İyi bilirdik!” diye haykıranlar mutlaka olacaktır.