İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırıların ardından, dünya genelinde petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticareti açısından kritik bir konumda bulunan Hürmüz Boğazı’na dikkatler yoğunlaştı.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’nin dar su yollarından biridir ve Orta Doğu’daki petrol ile LNG üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden uluslararası pazarlara bağlar. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birini sağlayan bu bölge, günlük ortalama 17-20 milyon varil ham petrol ve kondensatın sevkiyatına ev sahipliği yapmaktadır.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın raporlarına göre, bu petrol hacminin yaklaşık yüzde 70’i Asya’ya ulaşmaktadır. Çin, Japonya, Hindistan, Güney Kore, Singapur, Tayland, Pakistan ve Filipinler gibi ülkeler, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol tedarikinin başlıca alıcıları arasında yer almaktadır.

Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden gönderilen LNG gemilerinin neredeyse tamamı, bu boğaz üzerinden dünya pazarlarına ulaşmakta olup, global LNG ticaretinin yüzde 20’sini sağlamaktadır. Avrupa, Hürmüz Boğazı’ndan sağlanan LNG’nin en büyük alıcılığını üstlenmektedir.

İsrail’in İran’a düzenlediği son saldırılar, Hürmüz Boğazı’nın ticari önemini bir kez daha gözler önüne serdi. İran, geçmişte Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinde bulunmuş olsa da, bu durum henüz gerçekleşmemiştir.

Ancak, son saldırıların ardından daha büyük bir çatışma olasılığı, Hürmüz Boğazı’nın kapanabileceğine dair endişeleri artırmaktadır. Petrol ve LNG arzında yaşanabilecek aksamalar, fiyatları yukarı yönlü itmektedir.

PETROL İÇİN EN BÜYÜK KABUS BOĞAZIN KAPANMASI

İngiltere Deniz Ticaret Organizasyonu (UKMTO), yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki gerginliğin kritik su yollarında askeri etkinlikleri artırabileceği ve deniz taşımacılığını olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıda bulunmuştur.

Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) uzmanları ise olası bir saldırının gerilimi tırmandırma ve deniz taşımacılığını doğrudan etkileme potansiyeli taşıdığını belirtmiştir.

Öte yandan, bazı analistler İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmamak adına güçlü ekonomik nedenlere sahip olduğunu düşünmektedir. İran’ın petrol ihracatının neredeyse tamamı bu boğazdan geçmektedir ve Çin, İran’ın önemli ticaret ortağı olarak, petrol ithalatının büyük bir kısmını burada sağlamaktadır.

Küresel Risk Yönetimi Araştırma Başkanı Arne Lohmann Rasmussen, LinkedIn üzerinden yaptığı paylaşımda, petrol piyasası açısından “en büyük kabusun” Hürmüz Boğazı’nın kapanması olacağını ifade etmiştir.

Rasmussen, eğer İran bu stratejik geçiş noktasını kapatırsa, küresel petrol akışının yüzde 20’sinin etkilenebileceğini ve böyle bir senaryoda petrol fiyatlarının 100 dolara kadar yükselebileceğini belirtmiştir.

İsrail’in İran’a saldırması sonrasında petrol fiyatları, günlük bazda yüzde 7’den fazla yükselerek 73,58 dolara ulaşmış ve son 5 ayın en yüksek seviyesini kaydetmiştir.

İSRAİL, İRAN’IN ÖNEMLİ KENTLERİNE SALDIRI DÜZENLEDİ

Sabah saatlerinde İsrail, İran’ın başkenti Tahran’ın yanı sıra Tebriz, İsfahan’daki Natanz nükleer tesisi ile Loristan ve Kirmanşah kentlerine saldırılar düzenlemiştir.

Bu saldırılarda, İran Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Muhammed Bakıri ve Devrim Muhafızları Genel Komutanı Tümgeneral Hüseyin Selami dahil olmak üzere üst düzey askeri yetkililerin yanı sıra 6 nükleer bilim insanı hayatını kaybetmiştir.

Ayrıca, Tahran’daki saldırılarda sivil yerleşim yerleri de hedef alınmış ve çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesine yol açılmıştır.