İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 2022 yılında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle ofis-büro amaçlı yapı ruhsatlarının konut olarak kullanılmasına izin veren düzenlemeye karşı çıkarak dava açmıştı. İBB’nin endişesi, lüks ofislerin konutlara dönüşmesinin merkezdeki konut fiyatlarını artırabileceği ve belirsiz bir nüfus artışına neden olabileceği yönündeydi.

Danıştay 6. Dairesi, yapılan düzenlemeyi önce yürütmeyi durdurma, sonra da iptal kararı almıştı. Ancak, Bakanlık yapılan düzenlemeyi tekrar revize ederek aynı kuralı yeniden uygulamaya koymuştu. 12 Ağustos 2023 tarihinde ise konut kullanım oranının yüzde 30’u geçmemesi şartıyla tadilat ruhsatı düzenlenebileceği ve meclis kararı ile bu oranın yüzde 50’ye kadar çıkarılabileceği belirlendi.

İBB, bu yeni düzenlemeye de itiraz ederek Danıştay’a başvurdu. Danıştay 6. Dairesi, ikinci kez yapılan düzenlemeyi de yürütmeyi durdurma kararı aldı. Kararda, konut kullanım oranının imar planı değişikliği yapılmadan tadilat ruhsatı ile belirlenmesinin planlanan nüfusa göre sosyal ve teknik altyapı dengesini bozacağı vurgulandı. Ayrıca, düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı ve kamu kurumlarından görüş alınmadan yapıldığı belirtildi.

Danıştay kararında, yapılan düzenlemenin yoğunluk, ulaşım, erişilebilirlik ve alan kullanım dağılımı gibi mevzuata uygun olması gereken unsurlara aykırı olduğu ifade edildi. Ayrıca, daimi olmayan hareketli nüfusa göre belirlenen sosyal ve teknik donatı standartlarının da düzenleme ile bozulduğu belirtildi.

İstanbul’da yaşanan bu hukuki süreç, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği konularında yapılan düzenlemelerin ve uygulamaların doğru bir şekilde planlanması ve yürütülmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Danıştay’ın aldığı kararlar, kentlerin sürdürülebilirliği ve yaşanabilirliği açısından önemli bir gösterge olarak değerlendirilmektedir. Bu tür düzenlemelerin planlama sürecinde paydaşların görüşlerinin alınması ve mevzuata uygun olarak hazırlanması gerekliliği vurgulanmaktadır.