Kamu kurumları, inşaat projelerini tamamlamak amacıyla sürekli olarak yeni sözleşmeler yaparken, bu süreçte maliyet artışları, resmi enflasyon oranlarının çok üzerinde gerçekleşti. Örneğin, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Yeniköprü-Yüksekova yolu ikmal ihalesi 11 Aralık 2024’te sonlanarak, 7.1 milyar TL’ye İntekar isimli yüklenici firma ile anlaşma sağlandı. Önemli bir not olarak, bu yolun ilk yapımı için 2017 yılında Demce İnşaat ile imzalanan sözleşme tutarı, yalnızca 499.9 milyon TL idi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2018 yılından bu yana Türkiye’de tüketici enflasyonu %7.6 oranında artarken, aynı yolun maliyeti tam 15 kat yükseldi.

Benzer bir durum, Karayolları’nın Ankara-Çankırı yolu ihalesinde de gözlemlendi. 2017 yılında yapılan ihale 193.8 milyon TL’ye Yedigöze İnşaat firması ile gerçekleşti. Ancak, 19 Aralık 2024’te yolun tamamlanması için yeniden ihale düzenlendi ve bu kez Özgün Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile 2.9 milyar TL’lik bir sözleşme imzalandı. Bu süreçte enflasyon %7.6 artarken, yolun maliyeti tam 16 katına çıkarılmış oldu.

Bir diğer örnek ise Karayolları’nın Malatya çevre yolu ihalesinde görülmektedir. 18 Mart 2016’da Göçay İnşaat Taahhüt firması ile sözleşme imzalanarak yolun inşaatına 183.4 milyon TL’lik bir bütçe ayrıldı. Ancak yol tamamlanamadığı için 2 Ekim 2024’te yeni bir ihale gerçekleştirildi ve bu sefer oluşan maliyet 3.2 milyar TL oldu. Yüngül İnşaat ve Ören Yapı Sanayi şirketleriyle sözleşme yapıldı. Bu süre zarfında TÜİK verilerine göre, enflasyon %8.4 artarken, yolun maliyeti 19 katına çıktı. Böylece, 2013 yılında ihalesi yapılan İzmir-Ankara Yüksek Hızlı Tren projesi de ikmal ihaleleri ile toplamda 6 kez fiyat güncellemesi yaşadı. Projenin başlangıç maliyeti 4.3 milyar TL’den, 83.5 milyar TL’ye çıkarak 19 kat artış göstermiştir.

Enflasyon ve Maliyetteki Farklar

Devlet Su İşleri ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen Tokat Aşağı Çekerek ve Mamure Ovası sulama inşaatı ilk ihalesi 2020 yılının Kasım ayında Maksima Elektrik, Seza İnşaat, Açılım İnşaat, Tamyapı Otomotiv firma grubu ile 474 milyon 520 bin TL’ye düzenlendi. Ancak, işin tamamlanma süreci 4 yıl sarktı. İkinci bir ihale 2024 yılı Ağustos ayında yapılmış olup, bu ihale ile birlikte ödenen tutar 6 milyar 922 milyon TL olmuştur. Bu ihale, Maksima Elektrik ve Egecan Akaryakıt şirketleri ile gerçekleştirildi. Nihayetinde proje için toplam ödeme tutarı 7 milyar 397 milyon TL’ye yükseldi. Burada dikkat çekici nokta ise, 2020 yılından bu yana enflasyon %5 artarken, projenin maliyetinin 16 kat arttığı gerçeğidir.

Yıllar İçindeki Maliyet Artışlarının Boyutu

Çarpıcı bir örnek, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Gazipaşa – 5. bölge hududu yolu ihalesinde karşımıza çıkmaktadır. Bu ihale, 2024 yılı sonlarında 11 milyar 562 milyon TL maliyetle Tarmac Agrega Madencilik ve Turgut Müteahhitlik Sanayi şirketine verildi. İlk ihale ise, 28 Kasım 2016 tarihinde düzenlenmiş ve B. Ergünler Yol Yapı ve Polat Yol Yapı firmalarıyla 369 milyon 997 bin TL’lik bir sözleşme imzalan