İnsan Hakları İzleme Örgütü’nden İBB davasına giden yolun kronolojisi

İmamoğlu’na karşı açılan çok sayıda dava

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, 2019 yılında kazandığı belediye başkanlığı seçiminden bu yana çeşitli ceza ve hukuk davaları ile karşı karşıya kaldı. İmamoğlu, ifade özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilebilecek siyasi konuşmaları nedeniyle de yargılandı. Bu davalar arasında en dikkat çekeni, 2022 yılında Yüksek Seçim Kurulu (YSK) üyelerine hakaret ettiği iddiasıyla aldığı mahkumiyet kararı oldu. İmamoğlu, 2 yıl 7 ay hapis cezasına çarptırıldı ve siyasi yasak getirildi. Mahkumiyet kararı şu anda Yargıtay’da temyiz aşamasında.

İmamoğlu, yargılamaların bir parçası olarak, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek’i eleştirdiği için de mahkum edildi. Gürlek’in sözleri üzerine, İmamoğlu hakkında “terörle mücadelede görev alan kişiyi hedef gösterme”, “kamu görevlisine hakaret” ve “tehdit” suçlamalarıyla yeni bir iddianame düzenlendi. Mahkeme, 16 Temmuz’da İmamoğlu’na son iki suçlamadan mahkumiyet vererek 20 ay hapis cezası verdi. Mahkumiyet kararı şu anda istinaf aşamasında.

23 Mart 2025 tarihinde İmamoğlu’nun sorgusunda kullandığı ifadeler gerekçe gösterilerek, bir savcı tarafından “kamu görevlisine hakaret” suçlamasıyla yeni bir iddianame hazırlandı. İmamoğlu, bu suçlamanın ceza kanununda ön ödeme kapsamında olması nedeniyle suçlamanın düşmesini sağladı.

Bu davalar, Türkiye’deki hakaret suçlarına ilişkin ceza mevzuatının sorunlu yapısını bir kez daha gözler önüne seriyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ifade özgürlüğünün korunması için mevzuatta değişiklik yapılması gerektiği yönünde birçok karar vermiştir.

İmamoğlu, 2014-2019 yılları arasında Beylikdüzü ilçesinde belediye başkanlığı yaptığı dönemde ihaleye fesat karıştırdığı iddialarıyla Ocak 2023’te açılan davadan Eylül 2024’te beraat etti.

Kuzey Kıbrıs’ta Girne Amerikan Üniversitesi’nden İstanbul Üniversitesi’ne 1990’da geçişinin usulsüz olduğu gerekçesiyle “resmi belgede zincirleme sahtecilik” suçlamasıyla da soruşturma geçiriyor. Savcılık, 4 Temmuz 2025’te İmamoğlu hakkında bir iddianame düzenledi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi davası

İmamoğlu’na karşı açılan ana dava, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) yönelik organize suç ve yolsuzluk davasıdır. 19 Mart 2025’te gözaltına alınarak tutuklanmasıyla sonuçlanan bu davada, İmamoğlu’nun siyasi iktidarı ele geçirmek amacıyla kurulmuş bir suç örgütünün lideri olduğu iddia ediliyor.

Kasım 2025’te hazırlanan iddianamede, İmamoğlu ve suç örgütünün on yıllık süreçte 142 eyleme karşılık gelen 18 yolsuzluk suçu işlediği ileri sürülüyor. İddianame, 2015 yılına kadar uzanan suçlamalar içeriyor. Yolsuzlukla ilgili suçlamaların büyük bir kısmı ihaleye fesat karıştırma iddialarıyla bağlantılı; diğer suçlamalar arasında kamu kurumlarını dolandırma, rüşvet, haraç ve suç gelirlerini aklama gibi iddialar yer alıyor.

İddianamede, İmamoğlu ile birlikte altı kişi suç örgütünün yöneticisi, 92 kişi ise üyesi olarak suçlanıyor. Diğer sanıklar, suçların işlenmesine yardım ettikleri gerekçesiyle yargılanıyor. Sanıklar arasında Şişli ve Beylikdüzü ilçelerinin CHP’li belediye başkanları, belediye çalışanları ve bu belediyelerle iş yapan özel şirketlerin sahipleri yer alıyor.

İddianamedeki 407 sanıktan 105’i tutuklu; 170’i ise yurt dışına çıkış yasağı gibi adli kontrol şartlarıyla serbest bırakıldı.

Savcı, İmamoğlu ve diğerlerinin “kamudaki görevlerinden bağımsız bir misyon” üstlenerek suç örgütü kurduklarını öne sürüyor. Bu suçların, İstanbul’un belediye hizmetlerini yürütmeye yönelik resmi görevlerin parçası olarak değil, şüphelilerin görevleriyle paralel işleyen organize bir suç faaliyeti çerçevesinde işlendiği iddia ediliyor.

Savcılık, İmamoğlu ve danışmanlarının belediye ihaleleri ve projelerinden elde edilen parayı usulsüz bir şekilde aktaran bir sistem kurduğunu savunuyor. Bu sistemin, İmamoğlu’nun CHP içindeki siyasi yükselişini desteklemek ve Türkiye’nin cumhurbaşkanı olmasını sağlamak amacıyla oluşturulduğu iddia ediliyor. İddianamede suç örgütünün on yıllık süreçte 160 milyar Türk lirası (3,9 milyar ABD doları) ve 24 milyon ABD doları tutarında kamu zararına yol açtığı ileri sürülüyor.

Casusluk iddiası

27 Ekim 2025’te, İstanbullu seçmenlere ait verilerin yabancı ülkelere aktarıldığı iddiasıyla yürütülen casusluk soruşturmasında İmamoğlu hakkında ikinci kez tutuklama kararı verildi. 4 Şubat 2026’da, İmamoğlu, kampanya direktörü Necati Özkan, gazeteci Merdan Yanardağ ve casusluk suçlamasıyla daha önce tutuklanmış olan Hüseyin Gün hakkında iddianame düzenlendi. Davanın ilk duruşması 11 Mayıs’ta gerçekleştirilecek.

Aynı olgulara dayanan ek suçlamalarla bağlantılı ayrı bir soruşturma üzerinden ikinci bir tutuklama kararı verilmesi, Türkiye’de daha önce benzer durumlarda kullanılan bir yöntem olmuştur. İnsan hakları savunucusu Osman Kavala ile siyasetçi Selahattin Demirtaş’ın ana dosyaları kapsamında da bu tür uygulamalara rastlanmıştır.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu yöntemlerin İmamoğlu’na karşı da uygulanmasından endişe duymakta. Savcılık ve mahkeme, İmamoğlu’nun tahliyesi durumunda bile tutukluluğunun devam etmesini sağlamak için İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasında yer alan iddia ve delilleri ayrı bir casusluk davasında yeniden değerlendirmeye almakta.

CHP’li diğer seçilmiş yetkililere karşı açılan davalar

Esenyurt’un CHP’li belediye başkanı Ahmet Özer’in tutuklanmasıyla başlayan soruşturma, seçilmiş CHP’li yetkililere yönelik ilk büyük operasyon olarak kaydedildi. Özer hakkında PKK’ya üyelik suçlamasıyla bir iddianame düzenlendi ve 23 Ocak 2026’da, yeterli delil olmadan mahkumiyet kararı verildi.

Bu mahkumiyet, dokuz CHP’li belediyeden iki başkan yardımcısı ve yedi belediye meclis üyesi hakkında süren ayrı bir dava ile bağlantılı. İddialar, PKK yöneticilerinin İstanbul’daki yerel seçimlerde CHP ile Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’nin (DEM) adaylarının ortak gösterilmesi için bir strateji benimsediklerine dair asılsız iddialara dayanıyor.

Süreç, CHP’nin oyunu artır