“`html

Sümbülzade Vehbi Efendi, 18. yüzyılda yaşamış olan önemli bir Türk edebiyatçısıdır. İlmiyye sınıfı mensubu olarak kadılık ve müderrislik görevlerinde bulunmuş, II. Abdülhamit Han döneminde de çeşitli üst düzey pozisyonlarda yer almıştır. Kendisi, hem dini hem de sosyal alanlarda etkili bir figür olarak tanınmaktadır.

Bir gün Sümbülzade Vehbi Efendi, büyük bir telaş ile dışarıya çıkar. Giydiği cübbe, çevresindeki esnafın dikkatini çeker; zira giydiği kıyafet, kadınların giydiği feraceye benzemektedir. Bu durum, esnaf arasında merak konusu olur ve bir esnaf, “Anlaşıldı Vehbi’nin kerrakesi” diyerek durumu esprili bir şekilde ifade eder. Bu ifade, dilimizde “işin içyüzü, gerçeği öğrenildi” anlamında yaygın olarak kullanılan bir deyim hâline gelmiştir.

“Kerrake” kelimesini bilmiyenler için tanımlamak gerekirse; ince softan ya da yün presten yapılmış, hafif ve bedene yapışık bir giysi modelidir. İşte bu deyimin kökeni, Sümbülzade Vehbi Efendi’nin başından geçen bu ilginç hikayeden kaynaklanmaktadır.

Tanımlarla başladığımız bu yazıda, günümüzde kamuoyunu meşgul eden kavramlara da değineceğiz. Örneğin, denklik belgesi, Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının verdiği diplomaların, yurt içindeki eşit diploması ile olan eşdeğerliğini ifade eder. Bu belge, yurt dışı yükseköğrenim kurumlarından mezun olan bireylerin, yurt içinde aynı diploma e sahip olanlarla eşit haklara sahip olmalarını sağlayarak önemli bir fonksiyon üstlenir.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından denklik kabul edilen üniversite ise, yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumunun ve bu kurumun programının akademik derece vermeye yetkili olduğunun resmi kabulüdür. Bu denklik, öğrencilerin eğitimlerini yurt dışında tamamladıktan sonra, Türkiye’deki eşit konumlarına dair önemli bir belgedir.

Bunun yanı sıra, yatay geçiş de önemli bir kavramdır. Yatay geçiş; üniversite sınavı sonuçlarına göre bir programa yerleştirildikten sonra, öğrencilerin belli bir dönem içerisinde aynı veya farklı bir bölüme ya da başka bir üniversitedeki bölüme geçiş yapmak istemesidir. Ancak bu süreç, belirli kurallar çerçevesinde yürütülmektedir.

Yatay geçiş uygulamaları için aranan ilk şart, öğrencinin yüksek not ortalamasına sahip olmasıdır. Üniversiteler, kabul edilmesi gereken en düşük not ortalamasını kendileri belirler ve bu genelde 4.00 üzerinden 3.00 ile 3.50 arasında değişir. Ayrıca, yatay geçiş kontenjanları sınırlıdır, bu nedenle yüksek not ortalamasına sahip öğrencilerin şansı daha yüksektir.

Öğrencilerin, en erken 1. öğretim yılını tamamladıklarında yatay geçiş başvurusu yapabileceklerini unutmamak gerekir; hazırlık yılı ise bu sürece dahil değildir. Ayrıca, geçiş yapacak öğrencinin, okuduğu program ile geçmek istediği program arasındaki puan türlerinin de örtüşmesi gerekmektedir.

Son zamanlarda, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun diploma durumu kamuoyunda tartışmalara neden olmuştur. Kimilerine göre, İmamoğlu’nun diploması gerçekken, diğerleri bunun aksini iddia etmektedir.

Yükseköğretim Kurulu, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dekanlığı’nın yatay geçiş prosedürlerini YÖK kurallarına uygun yürütmediği kanaatine varmıştır. Ekrem İmamoğlu’nun, Cumhurbaşkanı adayı olabilmesi için gereken dört yıllık yükseköğretim diplomalarının varlığı büyük bir önem taşımaktadır. YÖK tarafından yapılan araştırmalar, Girne Amerikan Üniversitesi’nin (GAÜ) 1990 yılında YÖK denkliğine sahip olmaması