Ekrem İmamoğlu’nun İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi diploması, geçiş yaptığı üniversitenin o dönemde tanınmadığı gerekçesiyle Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hazırlanan bir rapor doğrultusunda İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu tarafından iptal edilmiştir. İmamoğlu, YÖK’ün kararına karşı İstanbul 5. İdare Mahkemesi’nde dava açmıştır. Yapılan yargılama sonucunda, İmamoğlu’nun üniversite geçişinde sistematik usulsüzlükler tespit edilerek iptal kararı onaylanmıştır. Mahkemenin ağır hukuk ihlalleriyle ilgili 14 sayfalık gerekçeli kararı da ortaya çıkmıştır.

TANINMAYAN ÜNİVERSİTEDEN GEÇİŞ

Mahkeme kararında ön plana çıkan önemli bir tespit, İmamoğlu’nun yatay geçiş yaptığı Girne Amerikan Üniversitesi’nin (GAÜ) 1990 yılında Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından tanınmadığıdır. Resmi yazışmalara göre, 1990’lı yıllarda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yalnızca Doğu Akdeniz Üniversitesi tanınmaktadır. GAÜ’nün tanınırlığı ise 1993 yılında kabul edilmiştir. 1991-1992 yıllarında YÖK tarafından verilen belgelerde, GAÜ diplomalarının denkliğinin kabul edilmediği açıkça belirtilmiştir. Mahkeme, tanınırlığın yatay geçişte aranan eşdeğerlik şartının vazgeçilmez bir unsuru olduğunu vurgulayarak, tanınmayan bir üniversiteden geçişin yasal olarak mümkün olamayacağına karar vermiştir.

KONTENJANLAR KEYFİ ŞEKİLDE DEĞİŞTİRİLDİ

Kararda, yatay geçiş sürecindeki kontenjan işlemlerinin “sehven yapılan hata” olarak değil, bilinçli ve planlı uygulamalar olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, Fakülte Yönetim Kurulu’nun 27.06.1990 tarihli kararıyla ilan edilen kontenjanların, yeni bir ilan yapılmaksızın 12.09.1990 tarihli kararla değiştirildiği tespit edilmiştir. İngilizce İşletme bölümünde 3. ve 4. sınıflar için ayrılan kontenjanlar sıfırlanarak tamamı 2. sınıfa aktarılmış, toplam kontenjan sayısı ise belli bir makam tarafından artırılmaksızın 55’ten 80’e çıkartılmıştır. Mahkeme, ilan edilen kontenjanlara uyulmasının hukuken zorunlu olduğunu belirtmiştir.

3 KİŞİLİK KONTENJANA 48 ÖĞRENCİ

Yürürlükteki yönetmelik gereği, yurtdışındaki üniversitelerden yapılacak yatay geçişlerde ayrılan kontenjanın en fazla üçte biri yabancı üniversitelere ayrılabilmektedir. Ancak mevcut durumda, İngilizce İşletme 2. sınıfı için 3 kişilik yurtdışı kontenjanı bulunmasına rağmen 48 öğrenci kabul edilmiştir. Mahkeme, bu durumu “açık, bariz ve ölçüsüz mevzuat ihlali” olarak nitelendirmiştir.

NOT SIRALAMASI YAPILMADI

Mahkeme, yatay geçişlerde zorunlu olan başarı sıralamasının hiç yapılmadığını tespit etmiştir. İdare tarafından sunulan bilgilere göre, İmamoğlu’nun not ortalaması 2,50 iken, geçiş yapan bazı öğrencilerin not ortalamaları 2,75 ile 3,54 arasında değişmektedir. Mahkeme, başarı sıralaması yapılmış olsaydı bile İmamoğlu’nun kontenjan dışı kalacağını ifade etmiştir.

KÜTÜK DEFTERİNE GERÇEĞE AYKIRI KAYIT

İstanbul Üniversitesi bünyesinde oluşturulan İnceleme Komisyonu raporunda, öğrenci kütük defterlerine ilişkin çarpıcı bir bulguya ulaşıldığı belirtilmiştir. GAÜ’nün tanınmaması nedeniyle, İmamoğlu ve diğer 8 öğrencinin kütük defterlerine, gerçekte katılmadıkları halde “Doğu Akdeniz Üniversitesi’nden geçiş” yapmış gibi kayıt düşüldüğü tespit edilmiştir. Mahkeme, bu kaydın basit bir hata değil, gerçeğe aykırı ve bilinçli bir işlem olduğunu kabul etmiştir.

İYİ NİYET KABUL EDİLMEDİ

Mahkeme, davacının iyi niyet iddialarını da reddetmiştir. Kararda, GAÜ kurucusu Özalp Tozan’ın üniversitenin o dönemde denkliğinin olmadığını herkesin bildiğine dair ifadesi ve davacının referanslarında bu ismin yer alması gibi unsurlar birlikte değerlendirilmiştir. Mahkeme, “bu denli ağır ve açık hukuka aykırılıkların davacı tarafından bilinmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu” değerlendirmesinde bulunmuştur.

MAHKEME: DİPLOMA SÜREYE BAĞLI OLMAKSIZIN GERİ ALINABİLİR

Mahkeme, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararlarına atıfta bulunarak, açık hataya dayanan idari işlemlerin süreye bağlı olmaksızın her zaman geri alınabileceğini belirtmiştir. Bu kapsamda, yatay geçiş işlemi ve bu işleme dayalı mezuniyet ile diploma iptali hukuka uygun bulunmuştur.