İncirlik Hava Üssü, Türkiye’de NATO kapsamında ABD’nin kullanımında olan bir tesis olarak, günümüzde İran savaşı sebebiyle yeniden dikkatleri üzerine çekti. Peki, bu önemli üs ne zaman kuruldu ve hangi amaçlarla faaliyet gösteriyor?

28 Şubat’ta Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İsrail’in İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik saldırıları, Tahran tarafından ABD’nin bölgedeki müttefiklerine karşı düzenlenen saldırılarla yanıtlandı. Bu bağlamda, İran, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) önemli şehirlerinden Dubai, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman’a saldırılar gerçekleştirdi.

İran’ın bu misilleme eylemleri, dikkatli bir diplomasi izleyen Türkiye’nin konumunu daha fazla merak konusu haline getirdi.

Türkiye, ABD’nin kullanımına açık olan İncirlik Hava Üssü’ne ev sahipliği yapıyor. Bu durum, İran’ın İncirlik’i hedef alıp almayacağı hususunu gündeme getirirken, uzmanlar mevcut koşullarda İran’ın Türkiye ile doğrudan bir çatışmaya girmek istemeyeceğine işaret ediyor. Ayrıca, Türkiye’nin NATO üyesi olması nedeniyle Körfez ülkeleri karşısındaki konumu da farklılık arz ediyor.

Peki, İncirlik Üssü hakkında neler biliniyor? Bu üs hangi işlevlerle kullanılmaktadır?

Üs Resmiyette Türkiye’ye Ait

İncirlik Hava Üssü ve üzerindeki tüm tesisler, resmi olarak Türkiye’ye aittir. Türk Silahlı Kuvvetleri dışında, İncirlik’te en fazla askeri varlık bulunduran ülke ABD’dir. Onu, Birleşik Krallık izlemektedir. Üs, NATO bünyesinde kullanıldığı için İspanya’nın da burada askeri varlığı bulunmaktadır.

Euro-Atlantic Security Center’dan elde edilen verilere göre, İncirlik’te yaklaşık 1,500 ABD askeri ve 300’den fazla sivil ABD personeli görev yapmaktadır.

İncirlik Hava Üssü, 1955 yılında ABD’nin desteğiyle inşa edilmiştir ve Soğuk Savaş döneminde NATO’nun en önemli “güneydoğu kanadı” hava üssü olarak önemli bir rol oynamıştır. 60 yılı aşkın sürede, olası Sovyet yayılmacılığına karşı bir caydırıcılık unsuru olarak işlev görmüş ve Ortadoğu’daki pek çok krizin yönetiminde kritik bir merkez olmuştur.

Birinci Körfez Savaşı sırasında İncirlik, koalisyon güçlerinin Kuzey Irak’ta gerçekleştirdiği hava operasyonlarının merkezi olmuştur. Ardından, ABD öncülüğündeki koalisyon, Afganistan’daki Kalıcı Özgürlük Harekâtı kapsamındaki görevlerde bu üsten faydalanmıştır.

2014 yılında IŞİD’in Suriye ve Irak’taki toprak kazanımları ve Türkiye’nin aynı yıl IŞİD karşıtı koalisyona katılmasıyla İncirlik Hava Üssü, IŞİD militanlarına yönelik operasyonlar için stratejik bir merkez haline gelmiştir.

İncirlik’te, ABD’nin kara kuvvetlerine hava desteği sağlayan A-10 uçakları, F-15 ve F-16 taktik savaş uçakları yer almakta olup, zaman zaman AWACS keşif uçakları ve yüzeyden havaya füze savunma sistemleri de burada bulunmaktadır.

ABD’nin Kullanımında Olan Diğer Üsler

Türkiye topraklarında ABD tarafından kullanılan diğer üsler arasında, 2012 yılında NATO Füze Savunma Sistemi kapsamında faaliyete geçen Malatya’daki Kürecik Radar Üssü ve İzmir NATO Kara Kuvvetleri Komutanlığı (LANDCOM) bulunmaktadır.

Türkiye’de ABD tarafından kullanılan toplam 16 askeri üs mevcut olup, bu üsler stratejik konumları dolayısıyla farklı amaçlarla faaliyet göstermektedir. Bazı üsler, İncirlik gibi aktif operasyon merkezleri olarak görev alırken, bazıları lojistik destek, eğitim faaliyetleri ya da izleme ve gözetleme görevleri için kullanılmaktadır.