İsrail’in İran’a yönelik saldırısının ardından bir hafta geçmesiyle, Brent petrolünün varil fiyatı, bölgedeki arz ve tedarik konusundaki kaygılarla yüzde 11 oranında artış gösterdi.

İsrail’in İran’a saldırısından önce yani 12 Haziran’da 69,65 dolardan kapanan uluslararası Brent petrol fiyatı, hafta boyunca dalgalı bir seyir izledi. 13 Haziran’daki saldırılar sonrasında fiyatlar, artan endişelerle 76,31 dolara yükseldi fakat ilk şokun geçmesiyle birlikte 73,67 dolardan kapandı.

İran’ın saldırılara yanıttı olarak balistik füzelerle karşılık vermesiyle gerginlikler daha da arttı. Taraflar bazı enerji tesislerini hedef alsa da bu süreçte arzda büyük bir aksama yaşanmadı.

16 Haziran’da Brent petrol varil fiyatı 74,56 dolara kadar yükselse de, İran’ın nükleer görüşmelere açık olduğu yönündeki haberler ile günü 72,13 dolardan tamamladı.

Çatışmaların yönü ile ilgili gözler ABD’ye çevrilirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın başkenti Tahran’ı tahliye çağrısı sonrasında fiyatlar tekrar yükselmeye başladı. Brent petrolünün varil fiyatı 17 Haziran’da 75,74 doları gördü ve ardından günü 75,69 dolardan kapattı.

Bölgedeki arz güvenliği ve stratejik petrol yolları ile ilgili risklerin etkisiyle 18 Haziran’da 76,13 dolara ulaştı ve 75,12 dolardan kapandı. 19 Haziran’da çatışmaların 7. gününde de bu artış devam ederek Brent petrol 77,52 dolara kadar yükseldi ve 77,32 dolardan işlem gördü.

Böylece, İsrail-İran çatışmasının üzerinden bir hafta geçmişken, Brent petrol varil fiyatı yüzde 11 artış kaydetti. Aynı dönem içinde Batı Teksas türü (WTI) petrolün varil fiyatı da aynı oranda yükseldi.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPANMASI EN BÜYÜK ENDİŞE

Brent petrol, geçtiğimiz yılın ortalaması olan 80 doların altında işlem görmeye devam ederken, uzmanlar, piyasalarda dalgalanmanın devam edeceği öngörüsünde bulunuyor.

Petrol piyasasında yaşanan gelişmeler hakkında X hesabında bir paylaşım yapan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, tedarik seviyelerinin iyi olduğunu bildirdi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) de mevcut arz ve piyasa koşullarında herhangi bir müdahaleye gerek olmadığını açıkladı.

Bu açıklamalar, arz kaygılarını bir nebze hafifletse de Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının yaratabileceği tedarik sorunları, hala piyasalardaki en büyük endişe kaynağını oluşturuyor.

Norveç merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Rystad Energy, bu olasılığı petrol piyasaları için daha önce görülmemiş seviyelere ulaşabilecek en önemli tehditlerden biri olarak değerlendiriyor.

Basra Körfezi’nin ağzındaki Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolü Orta Doğu’daki üreticilerden Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına taşımakta. Bu miktar, deniz yoluyla gerçekleştirilen küresel petrol ihracatının yaklaşık üçte birini kapsamaktadır.

PİYASADA BOL MİKTARDA HAM PETROL VAR

Bağımsız petrol piyasa analisti Gaurav Sharma, İran ile İsrail arasındaki çatışmanın devam etmesinin, petrol piyasasında düşüş ve yükseliş beklentileri arasında bir çekişmeye yol açtığını ifade etti.

Sharma, fiyatların yeni bir denge arayışında olduğunu belirterek, “Bu gelişmelere rağmen piyasada hala bol miktarda ham petrol, özellikle hafif tatlı ham petrol mevcut. Eğer bu çatışma 10 yıl önce yaşanmış olsaydı, petrol fiyatları 100 doları bulabilirdi. Bugün bu seviyelere çıkmamasının nedeni, piyasa aktörlerinin Orta Doğu dışı, OPEC dışı kaynaklardan gelen bol miktardaki petrol olduğunu bilmeleridir.” şeklinde konuştu.

Mevcut koşullar altında petrol fiyatlarına ilişkin kısa ve orta vadeli tahminlerini de paylaşan Sharma, “Eğer mevcut jeopolitik kriz sürer ya da daha da kötüleşirse, piyasa 80 dolar civarında yeni bir denge bulmak zorunda kalacak. Ancak gerilim veya çatışmalar hızla azalırsa, piyasa dinamikleri devreye girdiğinde 70 dolar ya da altına bir düşüş görebiliriz.” ifadelerini kullandı.