Petrol fiyatlarında, İsrail’in İran’a yönelik potansiyel saldırılarıyla başlayan ve ardından gerçekleşen saldırılar ile artış gösteren bir dalgalanma yaşanıyor. Bu durum, hava yolu şirketlerinin hisselerinde kayda değer düşüşlere yol açtı.

Küresel piyasalarda Orta Doğu’daki jeopolitik gerginlik, fiyatlamaları zorlaştırmaya devam ediyor. Geçtiğimiz hafta, İsrail ve İran arasında sabaha karşı başlayan ve süregelen karşılıklı saldırılar dikkatle izlenirken, bu çatışmaların ne kadar süre devam edeceğine dair belirsizlikler global risk algısını artırıyor.

Son günlerde artan saldırılar sonucunda, bugün sabaha karşı İran’dan yapılan yoğun füze saldırısı nedeniyle İsrail’de alarm sistemleri devreye girdi. Hava savunma sistemlerinin aşılmasının ardından, belirli füzelerin Tel Aviv ve çevresine isabet etmesi dikkat çekti.

Analistler, pay piyasalarında ABD ve Çin arasında imzalanan tarife anlaşmasının ardından risk iştahında artış yaşanmasına rağmen, Orta Doğu’daki gerilimin yükselmesiyle birlikte bu durumun yeniden düştüğünü belirtiyor. Özellikle İran ve İsrail arasındaki çatışmaların enerji arzı üzerindeki belirsizlikler, bazı sektörlerin hisse performansları üzerinde baskı oluşturdu.

İsrail’in İran’a gözdağı verdiği haberlerinin gündemden düşmesiyle birlikte, son 4 günde bu haberlerin gerçeğe dönüşmesi Brent petrolün varil fiyatını mayıs ayı sonuna kıyasla yüzde 25 oranında artırarak 76 dolara çıkardı; sonrasında ise 73 dolar seviyelerinde denge buldu.

YAKIT MALİYETLERİNİN ARTMA RİSKİ

Artan petrol fiyatları, hava yolu taşımacılığı yapan şirketlerin hisselerini olumsuz etkiliyor. Petrol tedarikinde yaşanabilecek sorunlar, yakıt maliyetlerinin yükselmesine dair endişeleri artırırken, bu durum hava yolu şirketlerinin hisselerinde önemli düşüşlere neden oluyor.

Hava yolu şirketlerinin işletme maliyetlerinin büyük bir kısmını oluşturan yakıt maliyetlerindeki artış, şirketlerin finansal durumunu zorlaştırıyor. Analistler, hava yolu şirketlerinin bu duruma karşı bilet fiyatlarını artırma yoluna gidebileceğini; ancak bunun da talep kaybına yol açabileceğini ifade ediyor.

Artan yakıt maliyetlerinin yanı sıra güvenlik konularındaki kaygılar da, hava yolu şirketlerinin hisselerinde düşüşe neden oluyor. Mayıs ayı sonuna göre, dünyanın önde gelen hava yolu şirketlerinin borsa performansları belirgin düşüşler gösterdi.

HAVAYOLU ŞİRKETLERİ KAYIPTA

Mayıs ayı sonuna göre Fransız hava yolu şirketi Air France’ın hisseleri yüzde 15,6 değer kaybı yaşadı.

Aynı dönemde, ABD merkezli American Airlines yüzde 9,1, United Airlines yüzde 5,8 ve Southwest Airlines yüzde 4,9 kayıplar yaşadı. American Airlines, ayrıca Trump dönemindeki tarifeler nedeniyle seyahat talebinin azalacağına dair endişeler dolayısıyla 2025 tahminlerini geri çekti ve ikinci çeyrek için FAVÖK tahminini 50 cent ile 1 dolar arasında öngördü. Şirket, tarifelerin yanı sıra yüksek yakıt maliyetlerinin karlılığını zorlaştırdığını belirtti.

Kanada merkezli Air Canada’nın hisseleri de yüzde 3,5 değer kaybetti. Diğer bir ABD şirketi olan Delta Airlines’ın hisseleri ise mayıs sonuna göre yüzde 2,8 düştü.

Yatırımcılarına zarar ettiren diğer şirketler arasında Alman Lufthansa yüzde 1,4, İngiliz-İspanyol International Airlines Group yüzde 1,2, Çinli China Southern Airlines yüzde 1 ve İrlanda merkezli Ryanair yüzde 0,7 kayıpla yer aldı.

Ryanair’in Mart 2023 – Mart 2024 döneminde 1,92 milyar euro olan vergi sonrası karı, 2024 – 2025 döneminde yüzde 16 azalarak 1,61 milyar euro olarak tahmin edildi. 2025 yılı Ocak ayında, ABD’li uçak üreticisi Boeing’in teslimat gecikmeleri nedeniyle önceden belirlenen 210 milyon yolcu hedefini aşağı çekti ve 31 Mart 2026’ya kadar 206 milyon yolcu taşımayı hedefledi.

Orta Doğu’daki devam eden gerilimler sebebiyle, Air France, United Airlines, Delta Air Lines ve Ryanair, Tel Aviv uçuşlarını askıya aldı. Hava yolu şirketlerinin mayıs sonu itibarıyla borsa getirileri ise şu şekildedir:

Şirket	Mayıs ayı sonuna göre getirisi (yüzde)
Air France	-15,6
American Airlines	-9,1
United Airlines	-5,8
Southwest Airlines	-4,9
Air Canada	-3,5
Delta Airlines	-2,8
Lufthansa	-1,4
International Airlines Group	-1,2
China Southern Airlines	-1
Ryanair	-0,7