Siavash Mehdi-Ardalan, Jaroslav Lukiv

Washington ile Tahran arasındaki nükleer müzakerelerin kritik bir aşamaya girmesiyle birlikte, İran’daki çeşitli üniversitelerde hafta sonu protesto gösterileri düzenlendi.

BBC, Cumartesi günü başkent Tahran’daki Şerif Teknoloji Üniversitesi’nde gerçekleştirilen yürüyüşe dair görüntüleri doğruladığını duyurdu.

Protestolar sırasında göstericiler ile hükümeti destekleyen gruplar arasında çatışmalar yaşandı.

Başka bir Tahran üniversitesinde ise oturma eylemi gerçekleştirildi. Öğrenciler, Ocak ayındaki kitlesel protestolar sırasında hayatını kaybedenlerin anısına saygı duruşunda bulundu.

Bu protestolar, ABD ve İran arasındaki nükleer müzakerelerin devam ettiği bir dönemde gerçekleşti.

Aralık ayında düzenlenen geniş katılımlı gösterilerde, binlerce protestocunun hükümet güçleri tarafından vurularak öldürüldüğü bildirildi.

ABD yönetimi, bu protestolara yönelik şiddetli müdahaleler gerekçesiyle Tahran’a tehditler savurdu.

Nükleer müzakereler devam ederken, İran’a yakın sularda büyük bir ABD askeri deniz gücünün varlığı sürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, bir anlaşma sağlanamazsa İran’a karşı sınırlı bir askeri saldırı düzenleme olasılığını değerlendirdiğini ifade etti. Trump, 19 Şubat’ta yaptığı açıklamada, önümüzdeki 10 gün içerisinde bir anlaşma olup olmayacağının belli olacağını düşündüğünü belirtti.

22 Şubat’ta CBS televizyonuna konuşan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bir anlaşma için hala bir şans olduğuna inandığını söyledi.

Arakçi, bu röportajdan iki gün önce, yönetimin olası bir anlaşmanın taslağını ABD’li yetkililere sunmaya hazırlandığını açıkladı.

İki ülke yetkililerinin 26 Şubat Perşembe günü İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya geleceği duyuruldu.

En az üç üniversitede protesto

İran’da haftalar sonra tekrar protestolar patlak verdi.

BBC’nin doğruladığı görüntülerde, Şerif Teknoloji Üniversitesi kampüsünde yüzlerce protestocunun İran bayraklarıyla barışçıl bir yürüyüş yaptığı görünmektedir.

Protestocular, ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’e karşı “diktatöre ölüm” sloganları atarak yürüyüş yaptı.

Videolarda, yakındaki bir hükümet yanlısı miting destekçileri de görünmekte. İki grup arasında daha sonra çatışma yaşandı.

Tahran’daki Şehit Beheshti Üniversitesi’nde barışçıl bir oturma eylemine dair teyit edilmiş fotoğraflar da yayımlandı.

BBC, Tahran’daki bir başka okul olan Amir Kabir Teknoloji Üniversitesi’nden hükümete karşı slogan atıldığını gösteren görüntüleri de doğruladı.

İran’ın kuzeydoğusundaki Meşhed şehrinde öğrencilerin “Özgürlük, özgürlük” ve “Öğrenciler, haklarınız için haykırın” sloganları attığı bildirildi.

Günün ilerleyen saatlerinde, başka bölgelerde de büyük ölçekli gösterilerin düzenlendiği ve yeni gösteri çağrılarının yapıldığı aktarıldı.

Herhangi bir tutuklama olup olmadığına dair henüz net bir bilgiye ulaşılmış değil.

Geçtiğimiz ay ekonomik nedenlerle başlayan protestolar, hızla yayılmakta ve 1979 İslam Devrimi’nden bu yana en büyük halk hareketi haline gelmiştir.

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), bu protestolar sırasında en az 6159 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Bu rakam, 5804 protestocu, 92 çocuk ve 214 hükümet yetkilisinden oluşmaktadır.

HRANA, ayrıca 17 bin ölüm vakasını daha araştırdığını bildirdi.

İranlı yetkililer, geçen ayın sonunda 3100’den fazla kişinin öldüğünü belirtmiş, ancak bunların çoğunun güvenlik güçleri veya “isyancılar” tarafından saldırıya uğrayan siviller olduğunu ifade etmiştir.