İran, ABD ile olan gerilimi aşmak amacıyla yeni bir öneride bulundu. Tahran yönetimi, Washington’un nükleer program konusundaki tutumundan vazgeçmesi halinde Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini engellemeye yönelik eylemlerden feragat etme teklifinde bulundu.

Kapalı kapılar ardındaki müzakereleri takip eden iki bölgesel yetkilinin aktardığına göre, İran bu teklif çerçevesinde ABD’nin ülke üzerindeki ekonomik ambargoyu kaldırmasını da talep ediyor.

Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’nda ticaret normal seyrinde ilerliyordu; ne İran ne de ABD, boğazı kullanan gemilere herhangi bir engel teşkil ediyordu.

Pakistan arabuluculuk yapıyor

Petrol fiyatlarının yeniden yükselmesiyle birlikte, ateşkese rağmen ABD ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı gerginliği devam ediyor. Pakistan, iki ülke arasında müzakereleri yeniden başlatmayı amaçlıyor.

Kimliğini gizleyen bir arabuluculuk yetkilisi, Pakistan’ın Washington ile Tahran arasındaki derin uçurumu kapatma çabası içinde olduğunu bildirdi.

İran’ın Pakistan aracılığıyla ABD’ye ilettiği yeni teklifin, ABD Başkanı Donald Trump’ın onayını almasının beklenmediği ifade ediliyor. Trump, ateşkesi kalıcı hale getirmek için Hürmüz meselesinin yanı sıra İran’ın nükleer programının da sonlandırılmasını içeren kapsamlı bir anlaşma talep ediyor.

Trump, Pazar günü Fox News’e verdiği demeçte, “Bütün kozlar bizde. Eğer konuşmak istiyorlarsa bize gelebilirler veya telefon edebilirler,” dedi. İran’ın yeni müzakereler öncesinde ablukanın kaldırılmasını şart koşması üzerine, üst düzey özel temsilcilerinin geçen hafta sonu İslamabad’a yapmayı planladığı ziyareti iptal ettiği öğrenildi.

İran Dışişleri Bakanı Rusya’da

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek üzere Pazartesi günü Rusya’ya gitti. Devlet haber ajansı IRNA, Arakçi’nin Putin ile görüşmek üzere St. Petersburg’a indiğini duyurdu.

Arakçi, yurt dışı temasları çerçevesinde İslamabad’ı iki kez ziyaret etmiş ve ayrıca boğazı paylaşan Umman’ın başkenti Maskat’a da gitmişti.

IRNA’nın yayımladığı önceden kaydedilmiş bir röportajda, “Savaş süreci ve mevcut durumu değerlendirmek için Rus dostlarımızla istişare etme fırsatı,” ifadesini kullanan Bakan, İslamabad’daki müzakerelerin ertelenmesinden Washington’u sorumlu tuttu. Arakçi, önceki müzakerelerde sağlanan ilerlemeye rağmen hedeflere ulaşılamadığını, bunun da ABD’nin “aşırı taleplerine” bağlı olduğunu belirtti.

Trump, İran’daki yönetim yapısını sorgulayarak, ülkenin liderliği içindeki karışıklığın anlaşmaya ulaşmayı zorlaştırdığını savundu.

Savaşın bilançosu ağırlaşıyor

Savaşın başlamasından bu yana İran’da en az 3 bin 375, İsrail-Hizbullah çatışmasının yeniden alevlendiği Lübnan’da ise en az 2 bin 509 kişi hayatını kaybetti. İsrail’de 23, Körfez Arap ülkelerinde ise 10’dan fazla can kaybı yaşandı.

Lübnan’da 15 İsrailli asker, bölgede 13 Amerikalı asker ve güney Lübnan’da altı BM barış gücü askeri de yaşamını yitirdi.

Çin, ABD yaptırımına sert tepki gösterdi

Öte yandan, Çin, ABD’nin ülkedeki bir rafineriye İran bağlantısı nedeniyle yaptırım uygulama kararına tepki gösterdi. ABD, Cuma günü Çin’in kuzeydoğusundaki Dalian limanında faaliyet gösteren Hengli Petrokimya’ya yaptırım uygulanacağını açıklamıştı. Hengli Petrokimya, İran petrolü satın alan birçok Çinli alıcıdan biri olup, Çin, İran’ın en büyük petrol müşterisi konumundadır.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lin Jian, “Çin, uluslararası hukukta dayanağı olmayan yasadışı tek taraflı yaptırımlara her zaman karşı çıkmaktadır. ABD’yi yaptırımları suistimal etme ve uzun kollu yargı yetkisi uygulama konusundaki yanlış tutumunu terk etmeye davet ediyoruz,” dedi. Lin ayrıca, “Çinli şirketlerin meşru hak ve çıkarlarını kararlılıkla savunacağız,” ifadesini kullandı.

Dünyanın en büyük kondom üreticisi fiyatları artırdı

Dünyanın en büyük kondom üreticisi olan Karex, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının petrokimya hammadde maliyetlerini artırması sonucu fiyatlarını yüzde 30’a kadar yükselttiğini duyurdu.

Şirket CEO’su Goh Miah Kiat, hammadde, lojistik ve üretim maliyetlerindeki artış karşısında kondom ve kişisel kayganlaştırıcı ürünlerin maliyetlerini tüketiciye yansıtmak zorunda kaldıklarını belirtti.

Verilere göre Malezya merkezli Karex, yıllık 5 milyar kondom üretiyor ve bu rakam küresel pazar payının yaklaşık beşte birine karşılık geliyor. Şirketin en büyük pazarı ise ABD’dir.

Goh, “Ekonomik belirsizlik dönemlerinde insanlar daha fazla kondom kullanıyor,” diyerek bu yıl talebin en az yüzde 30 artmasını beklediklerini ifade etti.