DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü dolayısıyla işçilerin karşılaştığı sorunların belirlenmesi ve bu sorunlara yönelik önleyici politikaların geliştirilmesi amacıyla TBMM Başkanlığı’na araştırma komisyonu kurulması için önerge sundu.

Önergenin gerekçesinde, sorunların yalnızca düşük ücretlerle sınırlı olmadığı, işçi sınıfının asgari ücretle ve asgari yaşam koşullarıyla sınırlandırıldığı vurgulandı. Açıklamada, “Enflasyon ve vergilendirme sisteminin birleşimi, işçinin gelirini eritmektedir; işçi, kazancını daha eline geçirmeden kaybetmektedir. Kayıt dışı çalışma, işçilerin sigorta, emeklilik ve sağlık gibi en temel haklardan mahrum kalmasına sebep olmaktadır. Özellikle küçük işletmelerde, tarımda ve geçici işler yapanlar bu durumla daha sık karşılaşmakta; kayıt dışı ve güvencesiz çalışan işçiler, iş kazası veya hastalık durumunda tamamen korumasız kalmaktadır.” ifadeleri yer aldı.

”İLK ÜÇ AYDA İSE 420 İŞÇİ HAYATINI İŞ CİNAYETLERİNDE KAYBETTİ”

Birçok işçi, kısa süreli sözleşmeler, taşeron sistemleri veya esnek çalışma modelleri ile istihdam edilmektedir. Bu durum, işçilerin geleceğe yönelik planlar yapmasını zorlaştırmakta; işten çıkarılma korkusu ve belirsizlik, çalışanların haklarını talep etme isteğini engellemektedir. Türkiye’de pek çok sektörde haftalık çalışma süreleri, yasal sınırların üzerine çıkmakta; fazla mesai sıkça zorunlu hale gelmekte ve bu emeğin karşılığı tam olarak ödenmemektedir. Uzun çalışma saatleri, hem fiziksel hem de psikolojik yıpranmalara yol açmaktadır. Yetersiz iş güvenliği önlemleri, yukarıda belirtilen güvencesiz çalışma koşulları, denetimsizlik ve cezasızlık politikaları, ciddi kazalara ve ölümlere neden olmaktadır. Özellikle inşaat, madencilik ve sanayi sektörlerinde iş cinayetleri sık görülmektedir. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre, 2025 yılında en az 2 bin 105 işçi; 2026’nın ilk üç ayında ise 420 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir.

”GREV YAPMA HAKKI KULLANILAMIYOR”

Sendikal faaliyetlerle ilgili olarak, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin etkisiyle getirilen yasakların hâlâ geçerliliğini koruduğu ifade edildi. 2012 yılında çıkarılan 6356 sayılı yasa, işçilerin sendikalaşmasını teşvik etmek bir yana, önceki yasaların getirdiği zihniyetin devamını sağlamıştır. Sendikalaşma hakkı, sendika seçme özgürlüğü ve grev ile toplu iş sözleşmesi yapma hakkı etkin bir şekilde kullanılmamaktadır. İş güvencesi hükümlerinin yetersizliği nedeniyle sendikaya üye olan işçiler, baskı ve işten çıkarılma gibi uygulamalarla karşılaşmakta; sendikalaşabilen işçiler de toplu iş sözleşmesi hakkını kullanamamaktadır. Bu nedenlerle, 1 Mayıs yaklaşırken işçilerin sorunlarının tespit edilmesi ve önleyici politikaların geliştirilmesi için Meclis bünyesinde bir araştırma komisyonunun kurulması gereklidir.