Türkiye, Eş Zamanlı Üçlü Bağımsız Pist Operasyonu ile Tarihe Geçti

Bugün, 2023 yılında Türkiye, dünya havacılık tarihinde bir ilke imza attı. İstanbul Havalimanı’nda gerçekleştirilen “eş zamanlı üçlü bağımsız pist operasyonu”, Amerikan havacılık sisteminden sonra gelen bir yenilik olarak kaydedildi. Bu operasyon, aynı anda üç uçağın birbirinden tamamen bağımsız pistlere iniş veya kalkış yapmasına olanak tanıyor. Ancak, bu tarihi gelişmeye rağmen Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından tekrar bir itiraz sesleri yükseldi. Sabiha Gökçen Havalimanı inşaatı sırasında “uçağın inmediği yere havalimanı yapan başka ülkeler var mı?” diye soran CHP, şimdi ise İstanbul Havalimanı’nın inşaatına karşı çıkmıştı. Bu yeni sistemin, uluslararası havacılık otoriteleri tarafından gerekli prosedürler sağlanarak devreye alındığından habersiz olduğu anlaşıldı.

CHP’nin Açıklamaları ve Şaşkınlık Yaratan Soru Seti

CHP Genel Başkan Yardımcısı Ulaş Karasu, eş zamanlı üçlü bağımsız pist operasyonunun başlamasının ardından çeşitli sorular yöneltti. Bu sorular arasında, uygulama için gerekli risk ve fizibilite çalışmaları, analizlerin nasıl yapıldığı, ve hava trafik kontrolörlerinin aldığı eğitimlerin detayları bulunuyordu. Karasu’nun yönelttiği sorular şunlardı:

• Operasyon için yapılan analiz çalışmalarının içerikleri nelerdir?
• Yeni hava sahası tasarımı yapılmış mıdır? Yapılmış ise ne zaman gerçekleştirilmiştir?
• Operasyonu icra edecek hava trafik kontrolörlerine verilen simülatör eğitimleri nerede ve ne zaman yapılmıştır?
• Eğitim verilen merkezin donanımları günümüz koşullarına uygun mudur? Donanımlar en son ne zaman yenilenmiştir?
• Havalimanlarındaki teknik altyapının durumu ve sektördeki rekabet şartları göz önüne alındığında, pilot ve hava alanı çalışanlarının çalışma koşulları analiz edilmiş midir?
• Uygulamanın güvenli bir şekilde yürütülmesi için hangi önlemler alınmıştır?
• Yapılan harcamalar ne kadardır?

Uluslararası Otoritelerin Onayıyla Gerçekleşti

Bu operasyona yönelik çalışmaların, 2020 yılında başlamış olduğu biliniyor. Türkiye, üç uçağın bağımsız pistlere iniş veya kalkış yapabilmesini mümkün kılan bu projede, uluslararası havacılık otoritelerinin onayını aldı. Eş zamanlı üçlü bağımsız pist operasyonunun hayata geçmesi, Türkiye’nin kendi kararı ile değil, küresel kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen prosedürlerin ardından mümkün oldu. İstanbul Havalimanı’nın bu projeye hazırlanması için ilgili tüm kuruluşlarla ortak güvenlik analizleri ve çalışmalar yapılmıştı.

Bu kapsamda, Devlet Hava Meydanları İşletmesi, İGA, Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL), Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve Türk Hava Yolları (THY) temsilcileri, analizin hazırlanması süreçlerine katılmıştır.

Personel Eğitimi ve Uygulamanın Hazırlıkları

Üç yıl süren hazırlık süreçleri adeta titizlikle yürütüldü. İstanbul Havalimanı’nda, projede görev alacak 500 çalışana binlerce saatlik teorik ve uygulamalı eğitim verildiği belirtildi. Bu süreçte, 500 hava trafik kontrolörüne yaklaşık 4,500 saatlik eğitim verilmiştir. Eğitimlerin 1,500 saati teorik, 3,000 saati ise uygulamalı olarak gerçekleştirildi. Bu eğitimler, uluslararası standartların ve gelişmiş havacılık teknolojilerinin kullanılması açısından oldukça önemli bir adım olarak kaydedildi.

Sonuç itibarıyla İstanbul Havalimanı, sadece Türkiye’nin değil, Avrupa’nın da ilk kez uygulanan bu özelliği ile dünya havacılık tarihine geçmiştir. Ancak, CHP tarafından yapılan itirazların yanı sıra,