İstanbul’daki binaların dayanıklılığı, son günlerde özellikle dikkat çekerken, bu sabah Maltepe’de bir binanın ilk üç katında çökme olayı yaşandı. Olayda iki kişi hayatını kaybetti. Çökme sonrası pek çok vatandaş, kendi binalarının sağlamlığını sorgulamaya başladı. E-Devlet sistemi üzerinden, binaların hasarlı olup olmadığı ve risk taşıyıp taşımadığı hakkında önemli bilgilere erişim sağlamak mümkün. Ayrıca, AFAD’ın bu konuya ilişkin vatandaşlara yönelik bazı önemli tavsiyeleri bulunuyor. İşte detaylar!

E-DEVLET ÜZERİNDEN SORGULAMA YAPIN

E-Devlet platformu, binalarınıza dair daha önce yapılmış resmi işlemleri görüntülemenizi sağlıyor. Eğer oturduğunuz bina, 6306 sayılı Kanun çerçevesinde yetkili kurumlar tarafından incelenmişse, bu durum tapu kayıtlarına “Riskli Yapı” şerhi olarak yansıyor. Vatandaşlar, T.C. kimlik numaralarıyla e-Devlet’e giriş yaparak, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetleri altındaki “Tapu Bilgileri Sorgulama” sekmesinden binalarının üzerindeki şerh ve beyanları kontrol edebiliyor. Ayrıca, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın “Riskli Yapı Tespiti” hizmet ekranından süreçleri takip edebilmek de mümkün.

Bu konuyla ilgili olarak AFAD’ın bazı önerileri bulunuyor.

YAPI RUHSATINI VE İSKAN BELGESİNİ GÖZDEN GEÇİRİN

A Haber’de yer alan bilgilere göre, bir binanın güvenliği hakkında en temel göstergelerden biri yapı ruhsatının mevcut olup olmadığıdır. Halk arasında iskan belgesi olarak bilinen yapı kullanma izin belgesi de kontrol edilmesi gereken önemli belgeler arasında yer alıyor.

AFAD, vatandaşların ikamet ettikleri ya da iş yerlerinin bulunduğu binaların bu belgelere sahip olup olmadığını kontrol etmelerini öneriyor. Ancak yalnızca ruhsatın varlığı, binanın güvenli olduğu anlamına gelmiyor; bu nedenle bu kontrol aşaması yeterli değil.

KOLONLARDA DEĞİŞİKLİK VAR MI?

Bir binanın inşa edildiği tarihten sonra geçirdiği değişiklikler de güvenlik açısından kritik öneme sahiptir. Özellikle kolonlar ve taşıyıcı duvarlar gibi yapının taşıyıcı sistemini etkileyen bölümlerde sonradan yapılmış herhangi bir müdahale olup olmadığı araştırılmalıdır.

Kolonların kesilmesi veya taşıyıcı sisteme zarar verebilecek değişiklikler, deprem veya çökme durumlarında ciddi riskler oluşturabilir. Bu nedenle, apartmanda geçmişte yapılmış tadilatlarla ilgili bilgi edinmek hayati bir kontrol noktasıdır.

ÇEVREDEKİ YAPILARI GÖZDEN GEÇİRİN

Kontrol edilmesi gereken noktalar yalnızca binanın kendisiyle sınırlı değil. Yapının çevresinde bulunan kaçak veya sonradan eklenmiş yapılar da göz önünde bulundurulmalıdır.

AFAD’ın paylaştığı bilgilere göre, binanın ön, arka ve yan cephelerinde bulunan kaçak yapıların varlığı, özellikle deprem ve çökme anlarında yapının güvenliği açısından olumsuz etkiler yaratabilir. Bu nedenle, mümkünse binanın çevresindeki bu tür yapıların varlığı da araştırılmalıdır.

ŞÜPHE DURUMUNDA UZMANLARDAN YARDIM ALIN

Binanın depreme ve çökme riskine karşı durumu hakkında herhangi bir tereddüt varsa, yalnızca gözle yapılan değerlendirmeler yeterli olmamalıdır. AFAD, bu durumda yetkin ve uzman kuruluşlara ölçüm ve test yaptırılmasını öneriyor. Yapılan incelemeler sonucunda binanın depreme dayanıklı olmadığı belirlenirse, gerekli önlemlerin derhal alınması gerekiyor.

Binanın durumuna bağlı olarak güçlendirme veya kentsel dönüşüm kapsamında yenileme seçenekleri gündeme gelebilir.

Kiralık bir dairede veya iş yerinde bulunan kişiler için de binanın gerekli güvenlik standartlarını taşıyıp taşımadığı önemlidir. Eğer yapının güvenli olmadığı tespit edilirse, daha güvenli bir binaya taşınmak en önemli önlemlerden biri olacaktır.

İÇ MEKAN EŞYALARINA DİKKAT EDİN

Deprem veya çökme anında tehlike sadece binanın yapısından kaynaklanmaz. Dolap, raf, televizyon gibi eşyaların devrilmesi veya düşmesi de yaralanmalara neden olabilir.

AFAD’ın aktardığına göre, Türkiye’de meydana gelen depremlerde yaralanmaların yüzde 50’den fazlası ve can kayıplarının ise yüzde 3’ü yapısal olmayan risklerden kaynaklanıyor. Bu nedenle, binanın güvenliğinin yanı sıra evin veya iş yerinin içindeki eşyaların oluşturabileceği riskleri de azaltmak önem taşımaktadır.