İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul genelindeki 24 hava kalitesi ölçüm istasyonundan elde ettiği verilerle, şehrin en kirli hava bölgelerini belirledi.

Yapılan araştırmaya göre, İstanbul’daki hava kirliliği, Ocak 2025’te bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 36 oranında azalma gösterdi.

İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Hüseyin Toros’un yürüttüğü çalışmada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından kaydedilen havadaki partikül madde (PM10) oranları incelendi.

Sonuçlar, Ocak 2026’da 24 istasyonda ortalama partikül madde konsantrasyonunun metreküp başına 26,5 mikrogram, Ocak 2025’te ise 41,5 mikrogram olduğunu ortaya koydu. Böylece, partiküler madde kaynaklı hava kirliliği bir önceki yıla göre yüzde 36 azalmış oldu.

En Kirli Bölge: Kağıthane

Ocak 2026’da kentteki en yüksek partikül madde hava kirliliği, metreküp başına 46,4 mikrogram ile “Kağıthane 1” istasyonunda ölçüldü. Bu istasyonu, metreküp başına 44 mikrogramla “Tuzla” ve 39,8 mikrogramla “Sancaktepe” istasyonları izledi.

Aynı dönemde en düşük hava kirliliği ise metreküp başına 8,4 mikrogramla “Sultangazi 1” istasyonunda kaydedildi. Diğer düşük değerler “Büyükada” istasyonunda 11,8 mikrogram, “Sarıyer” istasyonunda ise 15 mikrogram olarak belirlendi.

Şehirdeki 21 istasyonda partikül madde oranı azalmışken, 2 istasyonda artış gözlemlendi ve 1 istasyonda değişiklik yaşanmadı. Ocak ayında partikül madde hava kirliliğinin en fazla azaldığı istasyon yüzde 83 ile “Sultangazi 1” oldu. Bunu yüzde 53 ile “Kadıköy” ve yüzde 52 ile “Bağcılar” takip etti.

Partikül madde hava kirliliğinin en fazla arttığı istasyonlar ise yüzde 35 ile “Yenibosna” ve yüzde 25 ile “Arnavutköy” olarak kaydedildi.

İstanbul’daki hava kalitesi ölçüm istasyonlarının ortalama partikül madde değerleri şu şekildedir:

Trafik Etkisi Büyüktür

Çalışmayı yorumlayan Prof. Dr. Hüseyin Toros, hava kalitesinin dünya genelinde önemli bir sorun olduğunu, solunan havanın insan sağlığı üzerinde doğrudan etkisi bulunduğunu ifade etti.

Kaliteli hava solunmadığında sağlık sorunlarının ortaya çıktığını vurgulayan Toros, bunun da hastalık maliyetlerini artırarak iş gücü kaybına yol açtığını belirtti.

Son 100-150 yılda fosil yakıt tüketiminin önemli ölçüde arttığını dile getiren Toros, “Yer altında milyonlarca yıldır birikmiş olan enerji kaynağını yakarak enerji elde ediyoruz; ancak bu süreçte, ortamı kirleten maddelerin atmosfere salındığını unutmamalıyız.” dedi.

Toros, şehirlerdeki en büyük kirletici kaynağının motorlu araçlar olduğunu, İstanbul’da yaklaşık 6 milyon aracın bulunduğunu, bunun da trafik yoğunluğunu artırarak emisyonları ve lastiklerle fren balatalarından kaynaklanan partikülleri yükselttiğini ifade etti.

Hava kalitesinin artırılması için farkındalığın yükseltilmesi gerektiğini belirten Toros, bunun için öncelikle ölçüm yapılması ve verilerin halkla paylaşılmasının önemli olduğunu kaydetti.

Prof. Dr. Toros, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin İstanbul genelinde 37 noktada sürekli hava kalitesi ölçümü yapan istasyonlar bulunduğunu, bu verilere cep telefonları veya bilgisayarlar aracılığıyla erişilebildiğini aktardı.

Düşüşteki Sebep Meteorolojik Etkenler

İstanbul Teknik Üniversitesi, her ay hava kalitesini değerlendirdiklerini belirten Toros, geçen yılın Ocak ayı ile bu yılın Ocak ayı ve bir önceki Aralık ayını karşılaştırdıklarını ifade etti. 37 istasyondan 24’ünde partikül madde verilerinin yüzde 75 ve üzeri olduğunu tespit ettiklerini paylaştı.

“Geçen yıl Ocak ayında İstanbul’daki toz değerlerinin ortalaması 41,5 mikrogramdı. Geçtiğimiz Aralık ayında bu değer 35,9 mikrogram, bu yıl Ocak ayında ise 26,5 mikrogram olarak ölçüldü. Geçen yılın Ocak ayına göre bu yılın Ocak ayında yüzde 36 iyileşme, Aralık ayına göre ise yüzde 26 iyileşme gözlemleniyor.” dedi.

Geçen yıl ile bu yıl arasında emisyon kaynaklarında belirgin bir değişiklik olmadığını dile getiren Toros, okulların her iki dönemde de yarıyıl tatiline girdiğini, sanayi faaliyetlerinin sürdüğünü belirtti. Hava kalitesindeki iyileşmenin en önemli nedeninin meteorolojik faktörler olduğunu belirtti.

Yağmurlu ve rüzgarlı havaların kirleticileri dağıttığını ve hava kalitesinin arttığını ifade eden Toros, hava kalitesinin korunması için bireysel davranış değişikliğinin de önemli olduğunu ekledi. (iahaber)