Geçtiğimiz hafta içinde ulusal ve uluslararası gündemde öne çıkan dört önemli isimle ilgili değerlendirmeler yapacağım. Bu kişilerin bazıları arasında benzerlikler olsa da, diğerleri arasında pek çok farklılık mevcut. Tek ortak noktaları ise, ya günümüzde ya da geçmişte ‘bürokrat’ olmaları ve bir liderin yönetim anlayışına karşı durdukları veya durmakta oldukları. Bu dört ismi tek bir çatı altında toplamak oldukça zorlu bir görev.

Öne çıkan isimler: Joe Kent, Tulsi Gabbard, Hakan Atilla ve Akın Gürlek.

Bu kişilerin son günlerde neden gündeme geldiğine dair bir açıklama yapmadan önce, eylemlerini ve aldıkları kararları birlikte ele almanın önemini vurgulamak istiyorum.

ABD’deki Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (DNI), CIA, FBI, NSA gibi 18 istihbarat kuruluşunun çatı yönetimidir. 2004 yılında kurulan DNI, istihbarat bütçesini yönetmenin yanı sıra, toplanan verilerin süzülerek görevdeki başkana rapor edilmesini sağlar. Donald Trump, başkanlık döneminin başlangıcında Tulsi Gabbard’ı DNI Direktörü olarak atadı. Bu atamanın Trump için önemli bir strateji olduğu düşünülüyor; Gabbard’ın Demokrat geçmişi, Trump’ın MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yapma) politikasıyla birleştirildi. O dönemde her iki isim de ABD’nin diğer ülkelere müdahale etme yaklaşımını sorguluyordu.

Joe Kent de Gabbard gibi askeri bir geçmişe sahipti ve NCTC (Ulusal Terörle Mücadele Birimi) direktörü olarak atandı. Kent’in siyasi evrimi, 2003 Irak işgaliyle başlamıştı. Bu süreçte, hem Demokrat Parti elitlerine hem de Cumhuriyetçi neoconlara eleştiriler yönelttiği biliniyor.

Gabbard ve Kent, göreve başladıkları süre zarfında yüzlerce istihbarat raporuna imza attı. Ancak Trump’ın bu raporların ne kadarını okuduğu tartışmalı. Politico’nun haberine göre, Trump, görevde olduğu süre zarfında yalnızca 12 brifing almıştı. Bu durum, 2025’te yaşanacak olayların zeminini hazırlıyordu. Trump, bu süreçte Netanyahu’yu ateşkese ikna etmeyi başarsada, kendi güvenlik bürokrasisinin uyarılarını göz ardı etmesi dikkat çekiciydi.

Son günlerde, Trump’ın savaş kararlarını, ABD’nin kendi istihbarat kurumlarından gelen bilgiler doğrultusunda almadığını açıklayan Gabbard ve Kent, farklı yollarla bu durumu eleştirdi.

Joe Kent, İran’a yönelik saldırıları vicdanen kabul edemediğini belirterek, istifa mektubunu sosyal medya üzerinden paylaştı. Kent, Trump’ın kararının arkasında bir dezenformasyon kampanyası olduğunu ifade etti. Kent’in istifasının ardından katıldığı bir programda, İran’ın nükleer silah potansiyeli hakkında elde ettikleri bilgilerin sabit kaldığını ve kararların dar bir danışman grubu tarafından alındığını dile getirdi.

Gabbard ise, Kent’in açıklamalarına yanıt vererek, İran’ın ABD’ye ulaşabilecek balistik füzeler üretmesinin en az on yıl süreceğini savundu. Böylece, Trump’ın daha önceki iddialarını yalanlamış oldu.

Kent’in istifasının hemen ardından, Gabbard da Temsilciler Meclisi’nin İstihbarat Komisyonu’nda sorgulandı. Bu süreçte, Gabbard’ın durumu korumak için, “bir yakın tehdidin ne olduğunu yalnızca Başkan’ın belirleyebileceğini” ifade etmesi, kendi konumunu koruma çabasını gösteriyor.

Şimdi, yazının başında bahsettiğim Hakan Atilla’ya gelelim. Halkbank’ın eski Genel Müdür Yardımcısı olan Atilla, ABD’nin Halkbank davasında ceza alan tek isim olarak dikkat çekiyor. Kendisi, başına gelenler konusunda net bir görüşe sahip, ancak isim vermekten kaçınıyor. Atilla, “Hakkımı hiç kimseye helal etmiyorum” ifadesiyle, yaşadıkları karşısında duyduğu öfkeyi dile getiriyor.

Atilla’nın karşılaştığı suçlamalar ile ABD’nin İran’a karşı tutumu arasında doğrudan bir bağlantı olmasa da, sistemin işleyişine dair anlattıkları ile Kent’in Trump yönetimine dair görüşleri arasında benzerlikler var. Her ikisi de liderlerin karar alma süreçlerinde dar bir kadroya güvendiklerini ifade ediyor.

Hakan Atilla, “devletin içinde yuvalanmış birtakım insanlar” ifadesiyle, hükümetin işleyişindeki belirsizlikleri vurguluyor. Joe Kent’in istifasının ardından yaptığı açıklamalar da benzer bir perspektiften bakıyor.

Türkiye’de ise “Devlet kim?” sorusunun yanıtı oldukça net. Eski yargı mensubu ve yeni Adalet Bakanı Akın Gürlek’in ismi üzerinden yapılan tartışmalar, bu durumu bir kez daha gözler önüne serdi. Gürlek, yargının bağımsız olduğu iddialarına karşı, daha önceki selefleri gibi kifayetsiz bir duruş sergiledi.

Şu anki düzen içinde bir Türk bürokratın, iktidarın ömrünü etkileyen konularda gerçekleri açıklayarak istifa etmesi, önemli sonuçlar doğurabilir. Yazının başlığına çektiğim soru, bu bağlamda kendiliğinden yanıt bulmuş olacak.