İyi Parti, Adalet Komisyonu’nda yapılan 17 saatlik görüşmelerin ardından onaylanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” için hazırladığı muhalefet şerhinde, 7 bin 563 şehidin isimlerine yer vererek, bu düzenlemenin “af niteliğinde” olduğunu vurguladı. Şerhte, “Terör örgütü silah bırakabilir fakat Türkiye Cumhuriyeti Devleti devlet olma vasfını bırakamaz. Teklifin tamamı, maddeleriyle birlikte bir ihanet metnidir” denildi.

Adalet Komisyonu üyeleri arasında yer alan İyi Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun ile İyi Parti TBMM Grup Başkanvekili ve Antalya Milletvekili Uğur Poyraz’ın imzasını taşıyan muhalefet şerhi, komisyon raporuna eklendi.

BU HABERİ, iahaber ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.

iahaber’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!

ABONE OL

Zaten abone misiniz?
Üye girişi yapın

İyi Parti, muhalefet şerhinin teklifin yalnızca belirli hükümlerini değil, “adını, hazırlanış yöntemini, dayandığı siyasi kabulleri, genel gerekçesini ve tüm maddelerini” kapsadığını ifade etti. Metinde, terör örgütünün silahsızlandırılmasının devletin görevi olduğu belirtilirken, “terör örgütünün silah bırakması ile geçmişte işlenen terör suçlarının cezasız kalması tamamen farklı konulardır” değerlendirmesi yapıldı.

“Bu muhalefet şerhi, teklifin yalnızca belirli hükümlerine değil, adına, hazırlanış yöntemine, dayandığı siyasi kabullere, genel gerekçesine ve tüm maddelerine yöneliktir. Teklifin tüm maddeleri bu ihanetin bir parçasıdır. Terör örgütünün silahsızlandırılması, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin hâkimiyetine karşı cüret ettiği silahlı tehdidin ortadan kaldırılması tartışmasız bir devlet görevidir. Bunun yanında, terör örgütünün silah bırakması ile geçmişteki terör suçlarının cezasız kalması birbirinden tamamen farklı meselelerdir. Terör örgütü silah bırakabilir fakat Türkiye Cumhuriyeti Devleti, devlet olma vasfını bırakamaz. Teklifin tüm maddeleriyle birlikte bir ihanet metnidir.”

“Teklif, af niteliğinde”

Şerhte, teklifin belirli sürelerin sona ermesiyle soruşturma ve kovuşturmaların ortadan kalkması, kesinleşmiş cezaların çekilmeden infaz edilmiş sayılması ve mahkumiyetlerden doğan hak yoksunluklarının erken kaldırılmasına olanak tanıdığı kaydedildi. İyi Parti, bu sonuçların Anayasa’nın 87. maddesinde düzenlenen özel af için gerekli nitelikli çoğunluk şartının “erteleme” kavramıyla aşılmasına izin vermeyeceğini savundu.

İyi Parti, özellikle 6. maddenin kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazını 5 veya 10 yıl ertelediğini, bu sürenin sonunda cezanın infaz edilmiş sayılacağını belirtti ve bu düzenlemenin sonuçları itibarıyla “koşullu özel af” niteliğinde olduğunu vurguladı.

Teklifin 7. maddesiyle Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulacak kurulun ceza adaleti ve temel haklar üzerinde belirleyici yetkiler üstleneceği belirtilerek, bu yapının tamamen yürütme kökenli olduğu ifade edildi. Kurulun Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri’nden oluşacağı hatırlatıldı.

Şerhte, teklifin geçmiş suçlara ilişkin soruşturmaları yürütme ağırlıklı kurulun iznine bağladığı, kanun yolu mercilerine zorunlu bozma sonucu dayattığı, terör örgütü nezdinde görevlendirmeyi kanunlaştırdığı ve süreçte görev yapan kişilere geniş sorumsuzluk tanıdığı ileri sürüldü. Bu hükümlerin bir arada değerlendirilmesi halinde yalnızca bir infaz kanunu değil, “yürütmenin belirleyici olduğu istisnai bir ceza adaleti rejimi” ortaya çıkacağı iddia edildi.

“Şehit yakınları ve gaziler” vurgusu

İyi Parti, düzenlemenin en önemli siyasi ve vicdani sorunlarından birinin mağdur ile fail arasındaki dengenin tersine çevrilmesi olduğunu ifade etti. Şerhte, fail açısından başvuru ve ceza kolaylığı mekanizmaları oluşturulurken, şehit yakınları, gaziler ve terör mağdurları için bilgi, itiraz, tazmin, hakikat veya yeni sosyal hak mekanizması bulunmadığı belirtildi.

Ayrıca, şehit aileleri ve gazileri temsil eden kuruluşlar ile terör mağdurlarının, akademisyenlerin ve güvenlik alanında uzmanların komisyon çalışmalarına katılımının sağlanmadığı ifade edildi. İyi Parti, fail hakkında kurulacak istisnai ceza rejiminin görüşüldüğü süreçte mağdurların dinlenmemesinin yasama sürecinin “vicdani dengesini” bozduğunu savundu.

İyi Parti, teklifin PKK’nın kontrolünde bulunan malvarlığı değerlerinin akıbetine ilişkin düzenleme içermemesini de eleştirdi. Şerhte, örgütün ekonomik gücünün nasıl tasfiye edileceğine dair belirsizlikler vurgulanarak, devletin denetimine nasıl alınacağı veya mağdurların zararlarının giderilmesinde kullanılıp kullanılmayacağına dair bir düzenleme yapılmadığı ifade edildi.

Komisyon görüşmelerine usul eleştirisi

Muhalefet şerhinde, teklifin Adalet Komisyonu’ndaki görüşülme biçimine de geniş yer verildi. İyi Parti, Komisyon görüşmelerinin yaklaşık 17 saat sürdüğünü ve hemen ardından muhalefet şerhlerinin hazırlanması için yalnızca iki saat süre tanındığını belirtti.

Bu sürenin teklifin kapsamı ve ağırlığıyla uyuşmadığını savunan şerhte, “muhalefetin görüşlerini etkisizleştiren, denetim hakkını daraltan ve çoğunluk iradesini en az tartışmayla sonuçlandırmayı amaçlayan” bir yasama yöntemi olduğu ileri sürüldü.

İyi Parti, ayrıca yeterli salon sağlanmaması, milletvekillerinin toplantıya erişimde bekletilmesi, canlı yayın yapılmaması, uzman ve mağdur katılımının sınırlı tutulması, gerekli bilgi ve belgelerin verilmemesi, alt komisyon ve Anayasa Komisyonu taleplerinin karşılanmaması gibi uygulamaların sağlıklı ve çoğulcu yasama ölçütlerini karşılamadığını savundu.

“Teklif Anayasa’ya aykırılık içeriyor”

İyi Parti, teklifin başta Anayasa’nın 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 36 ve 138’inci maddeleri olmak üzere Cumhuriyetin temel nitelikleri, devletin ülkesi