İzmir’in kıyı akiferlerini dijital sensörlerle izlemek ve deniz suyu girişimine karşı erken uyarı sistemi kurmak amacıyla İZSU ve İYTE iş birliğiyle hayata geçirilen proje, Avrupa Birliği tarafından destekleniyor. Projenin toplam bütçesi 1 milyon Euro olarak belirlenmiş durumda.

İZMİR (İGFA) – İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İZSU Genel Müdürlüğü ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü arasında gerçekleştirilen “Dijital Dünyada İklim Değişikliği İçin Kentsel Yeraltı Suyu Sürdürülebilirliği” projesi, İzmir’in yeraltı suyu kaynaklarını dijital sistemlerle izlemeyi ve kıyı bölgelerinde artan tuzlanma riskine karşı erken uyarı mekanizmaları geliştirmeyi hedefliyor.

Proje kapsamında ilk toplantı Tarihi Havagazı Fabrikası’nda yapıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Levent Yıldır, İYTE Rektörü Prof. Dr. Yusuf Baran, ilgili bakanlık temsilcileri, ilçe belediye başkanları ve akademisyenler bu önemli etkinlikte bir araya geldi.

TÜRKİYE SU STRESİ SINIRINDA

Dr. Levent Yıldır, Türkiye’nin su kaynaklarıyla ilgili kritik bir durumu dile getirerek, kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının 2000’li yılların başında 1.600 metreküp iken, 2024 itibarıyla 1.300 metreküpe düştüğünü, 2050’de ise bu rakamın 1.200 metreküpe kadar inmesinin öngörüldüğünü aktardı. Bu durumun Türkiye’yi su stresi yaşayan ülkeler arasında konumlandırdığını vurgulayan Yıldır, yaşanan risklerin bilimsel ve bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesi gerektiğine dikkat çekti.

“KRİZİ AKILLA VE BİLİMLE YÖNETEBİLİRİZ”

İYTE Rektörü Prof. Dr. Yusuf Baran ise Akdeniz havzasının iklim değişikliğinden olumsuz etkilenme ihtimalinin yüksek olduğunu belirterek, yeraltı sularının korunmasının önemine değindi. Tatlı su kaynaklarının yaklaşık yüzde 30’unun yeraltı sularından oluştuğunu ifade eden Baran, projenin dijital, yeşil ve toplumsal dönüşümü bir araya getiren önemli bir ekolojik girişim olduğunu dile getirdi.

KÜRESEL SICAKLIK ARTIŞI 1,5 DERECEYE ULAŞTI

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı temsilcisi Meteoroloji Mühendisi Furkan Keskin, küresel ortalama sıcaklık artışının sanayi devrimi öncesine göre yaklaşık 1,5 dereceyi bulduğunu belirtti. Türkiye’nin 2025 yılı itibarıyla son 61 yılın en düşük kış yağışlarından birine tanıklık ettiğini aktaran Keskin, azalan yağışların su kaynakları ve tarım üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu vurguladı.

İZMİR’DE TUZLANMA RİSKİ BÜYÜYOR

İzmir’de içme suyu sağlayan yaklaşık 1600 kuyudan 318’inin kıyı ilçelerde bulunduğu ve bu bölgelerde deniz suyunun yeraltı suyu rezervlerine karışması nedeniyle tuzlanma riskinin arttığı ifade edildi. Proje dahilinde, Bergama’dan Selçuk’a kadar uzanan kıyı şeridindeki akiferler çevrim içi sistemler aracılığıyla izlenecek ve olası riskler erken aşamada tespit edilecek.

AB’den 1 Milyon Euro Destek

Avrupa Birliği ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı kapsamında desteklenen projenin toplam bütçesi 1 milyon Euro olarak belirlenmiştir. Proje, dijital izleme altyapısının geliştirilmesi, tuzdan arındırma pilot uygulamaları ve iklim değişikliğine uyum politikalarının güçlendirilmesini hedefliyor.

İZSU, kuraklıkla mücadele için yeni su kaynaklarını devreye almanın yanı sıra kayıp-kaçakla mücadele ve kademeli tarife uygulamaları gibi önlemlerle de sürecini sürdürüyor. Proje, İzmir’in iklim krizine karşı dirençli bir kent olma hedefinde önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.