Dicle Elektrik tarafından yayımlanan bir açıklamada, kuraklık nedeniyle hızla artan tarımsal sulama kaynaklı kaçak elektrik kullanımının yalnızca bölgeyi değil, tüm Türkiye’yi tehdit ettiği belirtilmiştir. Özellikle Şanlıurfa ve Mardin illerinde, tarımsal sulama amaçlı elektrik tüketiminin bir önceki yıla göre yüzde 300 oranında bir artış gösterdiği, bazı bölgelerde bu artışın 10 katına kadar ulaştığı ifade edilmiştir. Bu durum, ulusal elektrik şebekesinde dengesizliklere ve yüksek maliyetlere neden olmakta, bu sebeple şirket ciddi bir uyarıda bulunmaktadır.

Dicle Elektrik, kaçak elektrik kullanımının bölgedeki tüketimin yüzde 96’sını oluşturduğunu ve bunun, Türkiye’nin Avrupa elektrik ağı ENTSO-E ile entegrasyonunu tehdit ettiğini vurgulamaktadır. Genel Müdür Yaşar Arvas, Şanlıurfa ve Mardin gibi illerde kontrolsüz kaçak elektrik kullanımının, enerji sisteminin yanı sıra tarım, çevre ve toplumsal düzen açısından da ciddi tehditler oluşturduğunu belirtmiştir. Özellikle kuraklık ve yer altı sularının bilinçsizce kullanılması nedeniyle derin kuyu su çekimi için rekor seviyede kaçak elektrik tüketimi yaşandığı kaydedilmiştir. İlk dört ayda bu durumun 1,5 milyar kilovat saatlik ek enerji tüketimine yol açtığı bildirilmektedir.

Ekolojik Tehditler ve Sürdürülebilir Tarım

Yaşar Arvas, sulama kuyularının rekor derinliklere ulaşmasının, bölgedeki ekosistem için bir alarm durumu olduğuna dikkat çekmektedir. Kontrolsüz ve vahşi sulama yöntemleri sebebiyle yer altı sularının tükenmesinin ekosistemi tehdit ettiği ve tarımın sürdürülebilirliğinin riske girdiği ifade edilmektedir. Ayrıca, modern ve doğru sulama yöntemlerine geçişin artık bir tercih olmaktan çıktığı, bu durumun acilen ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.

Kayıt Dışı Tüketim ve Kaçak Trafolar

Açıklamada, yılın ilk üç ayında Viranşehir’de tespit edilen 349 kaçak trafo ile 72 binden fazla kişinin elektrik ihtiyacına denk bir kayıt dışı tüketimin yaşandığı belirtilmektedir. Mardin’in ilçelerinde de yüzlerce kaçak trafo bulunduğu, Dicle Elektrik’in dron ve yapay zeka destekli operasyonlarıyla, toplamda 10 binden fazla kaçak trafo belirlendiği ifade edilmektedir.

Kaçak elektrik kullanımının en yoğun olduğu ilçeler ise Viranşehir, Kızıltepe, Siverek, Ceylanpınar ve Derik olarak sıralanmaktadır. Bu beş ilçe, Türkiye’nin üç aylık toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 2’sini oluşturmaktadır. Dicle Elektrik’in hesaplamalarına göre, eğer mevcut hızla devam edilirse, yıl sonunda altı ilde faturalandırılamayan enerji miktarının 9,8 milyar kilovatsaati aşacağı öngörülmektedir.

Ekonomik Zararlar ve Gelecek Önlemleri

Yaşar Arvas, kontrolsüz kaçak elektrik kullanımının ekonomiye ve enerji arzının sürdürülebilirliğine büyük zarar verdiğini belirtirken, bu durumun sadece şebekede arızalara ve uzun süreli elektrik kesintilerine yol açmakla kalmadığını, aynı zamanda tarımsal sulama aboneleri de dahil olmak üzere, kaçak kullanmayan ve borcunu zamanında ödeyen tüm abone gruplarını olumsuz etkilediğini kaydetmiştir. Kaçak kullanımın ekonomiye getirdiği zarara bir örnek vermek gerekirse, bir köyde tespit edilen 83 kaçak trafonun her birinin 200 kilovatamper güç kapasitesinde olduğu, bu trafolar vasıtasıyla sezon boyunca tüketilen toplam elektriğin maliyetinin 200 milyon lira olduğu bu durumun, kaçak kullanımın normalin 9 ila 10 kat arttığını ortaya koyduğuna dikkat çekilmektedir.

Yatırımlar ve Kayıp-Kaçak Oranı İyileştirmeleri

Dicle Elektrik, 2013 yılında başlayan