Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü dolayısıyla yaptığı yazılı açıklamada, kadın çiftçilerin tarımsal üretim sürecindeki önemli rolüne dikkat çekti. Bayraktar, kadın çiftçilerin sosyal güvenlik imkanlarından yeterince faydalanamadığını ve ekonomik-sosyal açıdan geri planda kaldığını vurguladı.

ANKARA (İGFA) – TZOB Ziraat Odaları Bilgi Sistemi (ZOBİS) verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla 754 Ziraat Odası’na kayıtlı toplam 956 bin 643 kadın çiftçi bulunuyor. Bu rakam, toplam üye sayısının yüzde 18,14’ünü temsil ediyor.

Çiftçilerin yaş ortalaması 59’a yükselirken, kadın çiftçiler için bu oran 61 olarak belirlendi. Yaş dağılımı, tarım sektöründe genç nüfusun hızla azaldığını gösteriyor: Çiftçilerin yüzde 35’i 65 yaş üstünde, yüzde 35’i 50-64 yaş aralığında, yalnızca yüzde 5’i ise 18-32 yaş grubunda yer alıyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 2024 verilerine göre, 427 bin 298 zorunlu Tarım BAĞ-KUR’lu çiftçinin yüzde 24,69’u (105 bin 478) kadınlardan oluşuyor. Ancak kadın çiftçilerin yalnızca yüzde 11’i prim ödeyebilmekte; çoğu gelir yetersizliği sebebiyle sistemin dışında kalmaktadır.

Aylık Tarım BAĞ-KUR primi 8 bin 971,90 TL (indirimli 7 bin 671,60 TL) olarak belirlenmiş durumda, bu durum özellikle kadın çiftçiler için önemli bir mali yük teşkil ediyor.

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kadın çiftçilerin aile işletmelerinde “ücretsiz aile işçisi” olarak çalıştıklarını, bu durumun emeklerinin “aile içi katkı” olarak değerlendirilmesine yol açarak üretici kimliklerinin gölgede kaldığını dile getirdi.

Anayasa’nın 10. ve 60. maddeleri eşitlik ve sosyal güvenlik hakkını güvence altına almasına rağmen, kırsaldaki kadınların büyük çoğunluğunun hala güvencesiz olduğunu belirten Bayraktar, “Bu sorun sadece tarım alanında değil, sosyo-ekonomik bir sorundur.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, tarımın ve kadın çiftçilerin güçlendirilmesi amacıyla şu önerileri sıraladı:

• Gençlerin Tarıma Kazandırılması: Tarım arazisi edinimi kolaylaştırılmalı, düşük faizli kredi ve hibe destekleri artırılmalı, tarım-teknoloji temelli eğitimler yaygınlaştırılmalıdır.
• Kadın Çiftçilere Destek: Özel prim desteği ve pozitif ayrımcılık uygulanmalı, kadın girişimcilere yönelik programlar artırılmalıdır.
• Kırsal Altyapı: Kreş, yaşlı ve engelli bakım hizmetleri sağlanmalı, internet erişimi ücretsiz olmalı, sağlık, eğitim ve ulaşım hizmetleri güçlendirilmelidir.
• Tarımın Saygınlığı: Tarım, stratejik ve itibarlı bir meslek olarak tanıtılmalı, tarım liseleri ve teknoloji odaklı bölümler açılmalıdır.