Uzun yıllar boyunca erkeklerde daha sık görülen akciğer kanseri, son dönemlerde kadınlar arasında da önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Artık akciğer kanseri, dünya genelinde kadınlarda meme kanserinden sonra en yaygın ikinci kanser türü olarak öne çıkmaktadır. Türkiye’de de kadınlarda akciğer kanserinin görülme sıklığı kayda değer bir artış göstermektedir.

AKCİĞER KANSERİ KADINLARDA ARTIYOR

Sağlık Bakanlığı’nın ulusal kanser kayıtlarına göre, akciğer kanserinin görülme sıklığı 2014 yılında yüz binde 8,7 iken, bu rakam 2018’de 10,9’a ulaşmıştır. Bu durum, 2014 ile 2018 yılları arasında yaklaşık yüzde 25’lik bir artışa işaret etmektedir. Prof. Dr. Erkan Kaba, akciğer kanserinin çoğunlukla ileri evreye kadar belirti vermeden ilerlediğini belirterek, “Bu nedenle 50 yaşın üzerindeki ve en az 20 yıl boyunca günde bir paket sigara içmiş olan kadınların düşük doz bilgisayarlı tomografi ile akciğer kanseri taraması yaptırmaları önerilmektedir” şeklinde konuşmuştur. Ayrıca erken tanı ve tedavi yöntemlerindeki gelişmelerin hastalıkla mücadelede umut verici olduğunu da vurgulamaktadır. “Günümüzde erken evrede yakalanan akciğer kanserinde cerrahi tedavi ile tam şifa mümkün olabilmektedir. Tedavi alanındaki önemli ilerlemeler sayesinde ileri evre akciğer kanserinde de başarılı sonuçlar elde edilmektedir” ifadesini eklemektedir.

KADIN VE ERKEKLERDEKİ FARK GİDEREK AZALIYOR

Akciğer kanseri, dünya genelinde hala erkeklerde daha sık görülmektedir. Ancak, kadınlar ve erkekler arasındaki farkın birçok ülkede giderek kapandığı gözlemlenmektedir. American Cancer Society’nin verilerine göre, ABD’de 2026 yılında yaklaşık 229 bin 410 yeni akciğer kanseri vakası beklenmektedir. Bu vakaların yaklaşık 110 bin 910’unun erkeklerde, 118 bin 500’ünün ise kadınlarda görüleceği öngörülmektedir. Başka bir deyişle, ABD’de yeni akciğer kanseri tanılarının kadınlarda erkeklerden daha fazla olması beklenmektedir. Prof. Dr. Erkan Kaba, bu bilgilerin ışığında kadınlarda akciğer kanserinin her yerde arttığını söylemenin bilimsel olarak doğru olmadığını ifade etmektedir. Örneğin, 2026 verilerine göre, ABD’de akciğer kanseri görülme sıklığı hem erkeklerde hem de kadınlarda azalmaktadır; ancak 2013–2022 döneminde azalma erkeklerde yılda yaklaşık yüzde 3, kadınlarda ise yalnızca yüzde 1,3 oranında gerçekleşmiştir. Kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığındaki düşüşün erkeklere göre daha yavaş olmasının sebepleri arasında, kadınların sigaraya erkeklerden daha geç başlaması ve sigarayı bırakma eğiliminin de daha geç ortaya çıkması gösterilmektedir.

AKCİĞER KANSERİ GENÇ KADINLARDA ERKEKLERİ GEÇTİ

Kadınlarda akciğer kanseri ile ilgili en çarpıcı veriler, genç yaş gruplarında ortaya çıkmaktadır. ABD’de yapılan geniş çaplı araştırmalara göre, 35 – 54 yaşları arasındaki genç kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığı, genç erkekleri geçmiştir. Genç kadınlarda erkeklere kıyasla akciğer kanserinin daha sık görülmesinin sebepleri hakkında kesin bir açıklama bulunmamakta, bu durumun çevresel maruziyetler, biyolojik ve genetik farklılıklarla ilgili olabileceği düşünülmektedir.

KADINLARDA ARTIŞIN BAŞLICA NEDENİ SİGARA!

Kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığındaki artışın en önemli nedeni, sigara kullanımındaki artıştır. Tütün kullanımı, hastalığın en önemli önlenebilir risk faktörü olmayı sürdürmektedir. American Cancer Society’nin 2026 verilerine göre, kadınlarda akciğer kanserinin yaklaşık yüzde 84’ü sigara kullanımı ile ilişkilidir. Prof. Dr. Erkan Kaba, akciğer kanserinden korunmada en etkili önlemin sigaraya hiç başlamamak ve sigara kullananların bırakması olduğunu belirtmektedir.

SİGARA İÇMEYEN KADINLAR DA RİSK ALTINDA

Sigara, akciğer kanserinin en önemli önlenebilir risk faktörü olarak öne çıkmaktadır. Ancak Prof. Dr. Erkan Kaba, sigaranın tek başına risk faktörü olmadığını hatırlatmaktadır. “Pasif sigara dumanı, hava kirliliği, radon, asbest ve diğer mesleki kanserojenler de akciğer kanserinin gelişimine katkı sağlayabilmektedir. Ayrıca, biyolojik ve genetik farklılıkların özellikle kadınlarda akciğer kanseri riskini etkileyebileceği düşünülüyor. Ancak bu ilişkinin altında yatan mekanizmalar henüz tam olarak aydınlatılmış değildir” diyor. Hiç sigara kullanmamış kadınların da akciğer kanseri riski altında olabileceğini vurgulayan Kaba, “Bu nedenle ‘sigara kullanmıyorum, dolayısıyla akciğer kanseri olmam’ düşüncesi yanlıştır. Ayrıca, korunma açısından kişinin yalnızca kendisinin sigara içmemesi yeterli değildir; evde ve çalışma ortamında pasif sigara dumanına maruz kalmaması da önem taşımaktadır” şeklinde uyarılarda bulunuyor.

ÇOĞUNLUKLA İLERİ EVREYE DEK BELİRTİ VERMİYOR

Uzun süren veya niteliği değişen öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ses kısıklığı, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ve halsizlik, akciğer kanserinin en yaygın belirtileri arasında yer almaktadır. Akciğer kanserinde belirtilerin kadınlar ve erkeklerde benzer olduğunu belirten Prof. Dr. Erkan Kaba, “Burada asıl önemli olan, erken evre akciğer kanserinin çoğu zaman hiçbir belirti vermeden ilerlemesidir. Bu nedenle belirtilerin ortaya çıkmasını beklemek, erken tanı açısından doğru değildir” ifadelerini kullanmaktadır.

“HİÇBİR ŞİKAYETİM YOK” DEMEYİN!

Akciğer kanserinde erken tanı, tedavi yöntemlerini ve hastanın yaşam şansını önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Prof. Dr. Erkan Kaba, yüksek risk grubundaki kadınların, “Ben kadınım, akciğer kanseri erkeklerde olur” veya “Hiçbir şikayetim yok” düşünceleriyle taramadan kaçmamaları gerektiğini vurgulamaktadır. Yüksek risk grubundaki kadınların yılda bir kez düşük doz bilgisayarlı tomografi ile taranmasının hayati önem taşıdığına dikkat çeken Kaba, “50 yaşın üzerinde olan ve en az 20 yıl boyunca günde bir paket sigara öyküsü bulunan kadınların akciğer kanserinin erken saptanmasında kritik bir rol oynamaktadır” bilgisini vermektedir.

ERKEN EVREDE TAM ŞIFA MÜMKÜN</h