Heyelanların Nedenleri ve Önlemleri Hakkında Bilgiler

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Eğitim Fakültesi Coğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Cevdet Yılmaz, Sinop’un Türkeli ilçesinde ve Artvin’de meydana gelen heyelanların toprakların suya doymasından kaynaklandığını ifade etti. Prof. Dr. Yılmaz, ilkbaharın başlangıcıyla birlikte havanın ısınmasının karların erimesine neden olduğunu ve bu durumun da heyelan riskini artırdığını belirtti.

Heyelanlar, toprak, moloz, taş gibi malzemelerin eğimi takip ederek yamaç aşağı doğru akması olarak tanımlanır. Türkiye’de heyelanların en sık görüldüğü yerler arasında Karadeniz Bölgesi, özellikle de Trabzon, Giresun, Ordu, Artvin, Rize, Sinop, Zonguldak ve Bartın öne çıkmaktadır. Prof. Dr. Yılmaz, bu bölgedeki heyelanların, toprak yapısı, aşırı yağışlar ve kar erimeleri gibi bir dizi faktörden kaynaklandığını ifade etti.

Son günlerde hızla değişen hava sıcaklıklarının heyelanları tetikleyebileceğini söyleyen Yılmaz, “Bazı günler ısı eksilere düşerken, aniden 18 dereceye yükseldi. Bu tür ani sıcaklık değişimleri kar erimelerini artırabilir. Ayrıca, arazinin eğimli yapısı da önemli bir faktördür. Yanlış arazi kullanımı, ormanların tahrip edilmesi ve mera alanlarının azalması, toprak üzerindeki geçirgenliği artırarak toprağın bağ kuvvetini zayıflatmaktadır.” diye ekledi.

Arazide Yarıklar hakkında Kontrol Önerileri

Heyelanların, can ve mal kayıplarına yol açabileceğini belirten Prof. Dr. Cevdet Yılmaz, bu konuda önlem almanın önemini vurguladı. Yılmaz, heyelan bölgelerinde yaşayan kişilerin her zaman dikkatli olması gerektiğini, yalnızca o bölgede yaşayanların değil, oraya yazın veya sonbaharda giden kişilerin de dikkatli olması gerektiğini ifade etti. “Normal dönemlerde arazide kısa gezintiler yapılabilir. Arazide çatlaklar veya yarıklar var mı, bunlar kontrol edilebilir. Daha önce düz olan ağaçlar veya dikili direklerde bir eğilme varsa, bu durum da dikkate alınmalıdır.” şeklinde konuştu.

Cevdet Yılmaz, kırsal kesimlerdeki ev sularının kanalizasyon sisteminin olmadığını ve bu durumun heyelanların tetikleyicisi olabileceğini belirtti. “Yağmur sularıyla doymuş olan toprak, sürekli akan ve tarlaya verilen suyun etkisiyle tekrar hareketlenebilir. Bu tür arazilerde atık suların drenajı dikkate alınmalıdır.” dedi.

Doğru Yapı Malzemeleri Seçimi

Heyelan riski taşıyan yerlerde binaların yapımında dikkat edilmesi gereken noktalara da değinen Prof. Dr. Cevdet Yılmaz, geçmişte Sinop yöresinde ahşap evlerin yaygın olduğunu belirtti. Ahşap evlerin zıvana adı verilen çivilerle desteklendiğini anlatan Yılmaz, bu yapıların herhangi bir yıkıma uğraması durumunda kolayca yeniden inşa edilebildiğini ifade etti. Ancak günümüzdeki beton evlerin, even en ufak bir hareketlilikle bile duvarların çatlamasına ve evin kullanılamaz hale gelmesine neden olduğunu vurguladı.

Yılmaz, heyelan riski taşıyan bölgelerde yapı malzemelerinin seçiminin çok önemli olduğunu belirti. “Örneğin, beton ev yapılacaksa, geniş bir taban yerine daha dar tabanlı olmak üzere tasarlanmalıdır. Ayrıca, inşa edilecek yerin riski hakkında detaylı bir araştırma yapılmalı.” dedi. Alınacak önlemler ve doğru yapı malzemelerinin seçilmesi durumunda heyelanların neden olduğu sıkıntıların azaltılabileceğine dikkat çekti.

<h2