4 Mayıs 2026 10:01

Güncelleme: 4 Mayıs 2026 10:18

iahaber Dış Haberler

İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times (FT), İstanbul’un köklü semtlerinden Karagümrük’ü ele alan derinlemesine bir analiz yayımladı. Bu çalışma, Türkiye’nin son on yılda yaşadığı siyasi, toplumsal ve ekonomik dönüşümü mercek altına alarak göç dalgaları, kentleşme politikaları, kimlik tartışmaları ve ekonomik zorlukların mahalle düzeyinde nasıl tezahür ettiğini inceliyor.

Analizde, Karagümrük’ün sadece yerel bir yerleşim alanı olmanın ötesinde, ülkenin yakın dönem kırılmalarını gözlemleme imkanı sunan bir mikrokozmos olduğu ifade ediliyor. Çalışmanın, 2015 sonbaharında yapılan bir saha ziyaretiyle başladığı; bu dönemde Suriye iç savaşından kaçanların İstanbul’a yoğun bir şekilde geldiği ve semtteki ticari hayatın Arapça tabelalarla belirgin bir değişim gösterdiği belirtiliyor.

Mahalle yapısı ve göçün etkisi

FT’ye göre, geçmişte daha kapalı ve muhafazakâr bir profile sahip olan Karagümrük’te, Suriyeli sığınmacıların yerleşimi belirgin bir dönüşüm yaratmıştır. Mahalle sakinlerinin, göçmenlere günlük yaşamda çeşitli destekler sunmasının yanı sıra zaman zaman dışlayıcı söylemlerin de ortaya çıktığı vurgulanıyor. Bu durum, Türkiye’deki göç meselesinin hem dayanışma hem de gerilim unsurlarını barındırdığını gösteriyor.

Analize göre, Suriyelilerin varlığı sadece bir insani kriz olarak değil, aynı zamanda ulusal kimlik tartışmalarını yeniden şekillendiren bir unsur olarak öne çıkıyor. Farklı ideolojik kesimlerin Araplara yönelik bakış açılarındaki tarihsel ve kültürel ayrımlar, mahalle hayatında belirgin bir şekilde görünür hale geliyor.

Kentleşme ve siyasi dönüşüm

Yazıda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İstanbul’daki siyasi yükselişi ve şehirle olan bağına geniş bir yer ayrılmış. Erdoğan’ın belediye başkanlığı döneminde altyapı ve hizmetlerle destek topladığı, daha sonra ise İstanbul’un büyük ölçekli projelerle yeniden şekillendirildiği ifade ediliyor.

Bu dönüşümün yalnızca ekonomik bir büyüme hamlesi olmadığı, aynı zamanda muhafazakâr kesimlerin şehir üzerinden güç alanını genişlettiği bir süreç olarak değerlendirildiği aktarılıyor. Ancak bu dönemde hızlı yapılaşmanın, yeşil alan kaybının ve mahalle dokusunun zayıflamasının da beraberinde geldiğine dikkat çekiliyor.

Bölgesel krizler ve iç siyasete etkisi

FT analizinde, Türkiye’nin 2010’lu yıllarda bölgesel gelişmelerin etkisiyle farklı bir siyasi iklime girdiği belirtiliyor. Arap Baharı, Suriye savaşı, IŞİD saldırıları ve 2016’daki 15 Temmuz Darbe Girişimi gibi olayların, ülkenin iç siyasetinde belirleyici bir rol oynadığı ifade ediliyor.

Analize göre, darbe girişiminin ardından devlet kurumları ve kamusal alan üzerindeki kontrolün arttığı, bunun Türkiye’deki demokratik standartlar ve güç dengeleri üzerinde etkili olduğu kaydediliyor.

“Güçlü lider” tartışmasına farklı bakış

Yazıda, Erdoğan’ın siyasi kariyerinin yalnızca “güçlü lider” perspektifiyle değerlendirilemeyeceği savunuluyor. Türkiye’nin modernleşme süreci, darbeler tarihi, kent yoksulluğu ve merkez-çevre geriliminin bu yükselişte önemli bir rol oynadığı ifade ediliyor. Ayrıca, geniş seçmen desteğinin yalnızca siyasi söylemlerle değil, geçmişte sağlanan ekonomik ve sosyal kazanımlarla da ilişkili olduğu belirtiliyor.

Ekonomik tablo ve toplumsal yorgunluk

Analizin son bölümünde, son yıllarda derinleşen ekonomik sorunların Karagümrük’teki yansımalarına dikkat çekiliyor. Daha önce iktidarın güçlü destekçileri arasında yer alan kesimlerin, artan hayat pahalılığı ve siyasi atmosfer nedeniyle umutsuzluk yaşadığı aktarılıyor.

Ayrıca, Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından bazı Suriyelilerin ülkelerine geri dönmeye başladığı, buna karşılık Türkiye’den yurt dışına gitme isteğinin de arttığına işaret ediliyor.

Mahalleden ülkeye uzanan tablo

FT’nin değerlendirmesine göre, Karagümrük’ün sokakları, esnafı ve sosyal yapısı üzerinden Türkiye’nin son 20 yıldaki değişimi okunabiliyor. Göç hareketleri, kentleşme, ekonomik dalgalanmalar ve kimlik tartışmalarının birleşimiyle oluşan bu tablo, ülkenin dönüşümünü çok katmanlı bir süreç olarak ele alıyor.

Analizde, Türkiye’nin yakın dönem hikâyesinin tek bir siyasi figürle açıklanamayacağı; aksine tarihsel, toplumsal ve küresel dinamiklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.