Dünya genelinde milyonlarca kadın tarafından tercih edilen postişler (kaynak saç) üzerine gerçekleştirilen en kapsamlı araştırma, bu ürünlerde bulunan kimyasalların meme kanseri, hormon bozuklukları ve üreme sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini ortaya koydu.

Peruk, örgü saç, postiş ve klip saçlar gibi hem sentetik hem de gerçek insan saçından üretilen ürünlerin incelendiği çalışmada, neredeyse her örnekte 50’ye yakın zararlı kimyasal tespit edildi.

Araştırma, Amerikan Kimya Topluluğu’nun dergisinde yayımlanarak, milyarlarca dolarlık bu endüstrinin daha sıkı denetim altına alınması çağrısında bulundu.

Araştırmanın başındaki isim Dr. Elissia Franklin, “Zararlı kimyasallar içeren ürünler üretme zorunluluğu olmayan şirketlere güveniyoruz” ifadelerini kullandı.

Bilim insanları, kaynak saçların uzun süreli kullanımı ve cilde yakınlıkları nedeniyle özellikle riskli olduğunu vurguladı.

Franklin, “Kaynak saçlar, saç derimize ve boynumuza haftalarca, hatta bazen aylarca temas ediyor” dedi.

Zararlı kimyasallar

Küresel kaynak saç pazarının 2028 yılında 14 milyar doları geçeceği öngörülüyor.

Birçok kadın, görünüşlerini iyileştirmek veya modanın etkisiyle kaynak saç kullanmayı tercih ederken, araştırma özellikle siyah kadınların “bakımının daha kolay olması” nedeniyle bu ürünleri seçtiğine dikkat çekiyor.

Sentetik saç ürünleri 20 dolara temin edilebilirken, yüksek kaliteli gerçek saç kaynakları binlerce dolara kadar çıkabiliyor.

Çalışma sırasında 43 örnek üzerinde yapılan incelemelerde, 170 farklı kimyasal madde tespit edildi.

Bu kimyasallardan 48’inin, Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Kimya Ajansı’nın “zararlı kimyasallar” listesinde yer aldığı belirlendi.

Franklin, “Bu kimyasallar arasında alev geciktiricilerden böcek ilaçlarına, üreme sağlığına zarar verdiği bilinen endokrin bozucu ftalatlara kadar birçok madde bulunuyor” dedi.

Araştırmacılar “doğal” etiketiyle satılan ürünlerin daha güvenli anlamına gelmediğini belirtiyor.

Hem sentetik hem de gerçek insan saçından yapılmış 36 kaynak saç örneği incelendiğinde, meme kanseri ile ilişkili 17 kimyasal madde tespit edildi.

Örneklerin yüzde 10’unda ise genellikle yangına dayanıklı plastik yapımında kullanılan tehlikeli organotin bileşenlerine rastlandı.

Normalde tüketim ürünlerinde bulunmayan bu madde, bilim insanlarını özellikle şaşırttı.

Bu kimyasalların ciltte tahrişe yol açtığı biliniyor. Ayrıca, üreme ve büyüme gibi birçok süreci kontrol eden hormonlar üzerinde de etkili olan “endokrin bozucular” olarak sınıflandırılıyor.

İncelenen örneklerde en sık rastlanan kimyasallar arasında, kontrplak ve diğer ahşap yapıştırıcıların üretiminde kullanılan fenol ile plastikleri daha esnek hale getirmek için kullanılan bis (2-etilheksil) ftalat yer aldı.

Araştırmacılar, bu kimyasalların, bilinen meme kanseri kanserojenleriyle benzer biyolojik değişikliklere yol açabileceğini ve zamanla meme kanseri riskini artırabileceğini ifade ediyor.

İnsan saçı daha mı güvenli?

Bu alandaki önceki araştırmalar genellikle sentetik ürünlere odaklanmıştı ve bu çalışmalarda tehlikeli metaller saptanmıştı.

Son çalışmada ise işlenmemiş saç, karışık insan saçı ve sentetik saçlardan oluşan 11 örnek incelendi.

İşlenmemiş kaynak saçlar genellikle tek bir donörden kesilmiş ya da hiç işlem görmemiş saçlardır.

İşlenmemiş saçlar genellikle daha pahalıdır ve kimyasal işleme tabi tutulmamış ürünler olarak pazarlanmaktadır.

Bazı durumlarda, “işlenmemiş” ve “doğal” ibaresiyle sunulan ürünlerin, bazı sentetik versiyonlardan daha fazla zararlı kimyasal içerdiği görülmüştür.

<img decoding="async" alt="Saçı kazınırken direkt kameraya bakan genç bir kadın. Kafasının bir yanında saçı hâlâ duruyor, diğer yanı ise kazınmış." class="css-1seqhu9" data-error-handled="true" height="400" src="https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/640/cpsprodpb/88d8/live/1153c650-16e9-11f1 </p>