Türkiye genelinde kentsel dönüşüm sürecinin hız kazanması, eski binaların yıkımını zorunlu kılarken, bu süreçte can ve mal kaybının önlenmesi amacıyla yeni önlemler alınmaya başlandı. Yıkım işlemleri sırasında, komşu binaların zarar görmemesi için özel tedbirler hayata geçirildi. Yıkılacak yapının bitişik olduğu durumlarda, gerekli önlemler alınmadan, bu yapının temel kotundan daha alt seviyelerde yıkım gerçekleştirilemeyecek.

Dönüşüm sürecini hızlandırmayı hedefleyen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, “Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı”nı hazırladı. Bu düzenleme ile bina yıkım standartları belirlenerek kentsel dönüşüm sürecine ivme kazandırılması amaçlanıyor. Yüksek yapıların yıkımında, yapının özelliklerine göre makinelerle kat eksiltme yöntemi veya patlayıcı kullanımı tercih edilecek.

Patlatmalı yıkımlarda, patlamadan sorumlu mühendis ve ateşleyici atanması zorunlu hale gelecek. Bu tür yıkımlar için inşaat, maden, çevre, jeoloji ve jeofizik mühendisleri tarafından hazırlanan patlatma planı içeren rapor da gerekli olacak. Patlayıcı kullanımı sürecinde, meteorolojik koşullar göz önünde bulundurulmadan patlatma yapılamayacak. Yıkımın etki alanında bulunan okul, hastane, ibadethane, tarihi yapı ve altyapı tesislerinin durumu, patlatma öncesinde tespit edilecektir. Şantiye alanı, perdeleme, örtülü yol ve koruma fanları ile güvence altına alınacak. Toz, titreşim ve gürültü seviyeleri ise mevzuata uygun şekilde sınırlandırılacak. Ayrıca, herhangi bir kültürel veya doğal varlığın etki alanında bulunan bir yapının yıkımı için, yıkım ruhsatı düzenlenmeden önce Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu veya Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu’ndan uygun görüş alınması gerekecek.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, kentsel dönüşüm projeleri hakkında bilgi verirken, “Tam 2 milyon 252 bin ev ve iş yerimizi yenileyerek yaklaşık 10 milyon insanımızı sağlıklı yuvalara taşıdık. Şu anda 81 ilimizde 258 bin ev ve dükkânımızın yenileme çalışmalarını süratle tamamlıyoruz. Her 2 dönüşüm projesinin 1’ini yani yarısını İstanbul’umuzda yapıyoruz. 2026 yılında da İstanbul’u depreme hazırlamaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Yıkım işlemleri sırasında, komşu binalarda zeminde veya altyapıda hasar oluşma riski bulunduğunda; yıkım planına ek olarak mevcut durumun tespiti amacıyla teknik bir rapor hazırlanacak. Ekleme olarak, yıkılacak yapının bitişik olduğu durumlarda, gerekli tedbirler alınmadan, bu yapının temel kotundan daha alt seviyelerde yıkım gerçekleştirilmeyecek.