Ortadoğu’daki savaşın etkileri Doğu Akdeniz’e ulaştığında, Kıbrıs bu dalgalanmalardan en fazla etkilenen yerlerden biri oldu. İran’a yönelik saldırılar ve karşılıklı askeri hareketlilik, adayı yalnızca bir diplomatik tartışmanın değil, aynı zamanda küresel güç mücadelesinin merkezine yerleştirdi.

Türkiye’nin kuzeyde konuşlandırdığı F-16’ların yanı sıra, Fransa ve Yunanistan’ın Güney Kıbrıs’a gönderdikleri savaş gemileri ve uçaklar dikkat çekiyor. Böylece Kıbrıs, büyük güçlerin stratejik hesaplarının ortasında yeniden tarihsel kaderiyle yüzleşiyor.

Kıbrıs’ın gerçek savunma durumu ne? Yoksa Doğu Akdeniz’de yeni bir askeri düzen mi kuruluyor?

Ada halkı, gelişmeler karşısında endişeli bir bekleyiş içinde…

Kıbrıs’ın Kuzey ve Güney’inden 37 STK temsilcisi, ABD Büyükelçiliği önünde düzenledikleri eylemde, “Kıbrıs askerden ve silahlardan arındırılmalı! Kıbrıs üs değil, barış adası olmalı!” şeklinde seslerini duyurdular.

Savaşın gölgesi adaya düştü

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla birlikte artan gerilim, Kıbrıs’ı güvenlik denklemine dahil etti. İran bağlantılı insansız hava araçlarının adadaki askeri hedeflere yönelmesi ve İngiliz üssüne düşen bir drone olayı, Avrupa ülkelerinin adayı “ön cephe” olarak tanımlamasına yol açtı.

Bu bağlamda Fransa, Doğu Akdeniz’e savaş gemileri ve hava savunma sistemleri gönderirken, nükleer uçak gemisi Charles de Gaulle de bölgeye yönlendirildi.

Yunanistan ise iki fırkateyn ve savaş uçaklarıyla bu askeri varlığa katıldı. Kıbrıs, artık sadece bir ada olmaktan çıkarak Doğu Akdeniz’deki yeni bir askeri hattın merkezi haline geldi.

Paris ve Atina’dan “Avrupa sınırı” mesajı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Mitsotakis, Güney Kıbrıs’ta gerçekleştirdikleri ortak ziyarette oldukça sert bir mesaj verdi.

Macron’un ifadeleri, Avrupa’nın bu konudaki tutumunu net bir şekilde ortaya koyuyordu: “Kıbrıs saldırı altındaysa Avrupa saldırı altındadır.”

Bu açıklama, sadece dayanışma mesajı değil, aynı zamanda stratejik bir beyan olarak değerlendiriliyor. Paris ve Atina, Güney Kıbrıs’ı Avrupa’nın Doğu Akdeniz’deki ileri karakolu olarak görüyor. Ayrıca, adanın AB Dönem Başkanlığı’nı üstlenmiş olması, bu durumu daha da önem kazanıyor.

Bu nedenle, Avrupa ülkeleri adayı yalnızca savunmak değil, askeri olarak tahkim etmek gerektiğini savunuyor.

Türkiye’nin karşı hamlesi

Ankara, bu askeri hareketliliğe hızla yanıt verdi. Türkiye, Kuzey Kıbrıs’a F-16 savaş uçakları ve bazı hava savunma unsurları konuşlandırdı.

Bu adım, iki anlam taşıyor: Türkiye, Doğu Akdeniz’deki yeni askeri dengeye karşı sahada varlık göstermeyi amaçlıyor. Ayrıca, Kuzey Kıbrıs’ın güvenliğini doğrudan Türkiye’nin askeri gücüyle sağlama kararlılığını vurguluyor.

Adada zaten kırılgan olan denge, şimdi çok daha sert bir askeri rekabet ortamına dönüşmüş durumda.

Asıl soru: Bu güçler gidecek mi?

Burada belki de en kritik soru ortaya çıkıyor.

Fransa ve bazı Avrupa ülkelerinin bölgede planladığı yeni deniz güvenliği misyonu, enerji yollarının korunması ve ticaret hatlarının güvenliği gerekçesiyle gündeme getiriliyor. Ancak birçok analist, bu hamlenin Doğu Akdeniz’de kalıcı bir Avrupa askeri varlığı oluşturma girişimi olduğunu düşünüyor.

Başka bir deyişle, savaş sona erdiğinde bile bu güçler adada kalabilir.

Bu durumda Kıbrıs, yalnızca bir çözüm bekleyen ada olmaktan çıkıp, kalıcı bir askeri üsler zincirine dönüşme riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Barış görüşmeleri: Donmuş bir süreç

Bu nedenlerle Kıbrıs’taki uzun yıllardır süren barış müzakereleri çıkmaza girmiş durumda.

Ada, 1974’ten bu yana fiilen ikiye bölünmüş durumda ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yalnızca Türkiye tarafından tanınıyor.

Birleşmiş Milletler çerçevesindeki müzakereler ise uzun süredir ilerleme kaydedemiyor.

Yeni askeri yığınaklar, bu süreci daha da karmaşık hale getiriyor. Zira askeri güvenlik gündemi büyüdükçe, siyasi çözüm ihtimali azalıyor.

Doğu Akdeniz’in barut fıçısı

Kıbrıs, tarih boyunca imparatorlukların ve büyük güçlerin kesişim noktası olmuştur.

Bugün manzara yine benzer:

Avrupa Birliği, adayı bir savunma hattına dönüştürmek isterken, Türkiye kuzeyde