Ozan BİNGÖL

Gelir İdaresi Verilerine göre 2024 yılı Aralık sonu itibariyle gayrimenkul sermaye iradı mükellef sayısı 2 milyon 710 bin 366’dır. Vergi idaresinin bu alandaki yoğun çalışmaları ve denetimleri sonucu mükellef sayısı en çok artan gelir türüdür. 2020 Yılı Aralık ayına göre 2024 yılı Aralık ayındaki artış oranı %31,8 olmuştur. Bu veriler bize gayrimenkul sermaye iradı mükellef sayısındaki hızlı artışı ve bu alanda kaydedilen ilerlemeleri göstermekte. 2001 yılında bu rakamın sadece 387 bin 300 olduğunu düşündüğümüzde, vergi türündeki mükellef artışının ne kadar hızlı ilerlediğini anlamak kolaydır. Vergi idaresi, bu alan için harcadığı emeğin diğer gelir grupları için de harcansa belki çok daha fazla gelir etkisi olabilirdi. Ancak bu tamamen tercihlere bağlı.

Şimdi 2024 yılındaki kira gelir beyanına ilişkin açıklamalara geçelim. Bu açıklamalar sırasında ilgili mevzuat ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından hazırlanan rehberlerden yararlanacağımızı belirtelim. GİB’in hazırladığı vergi rehberleri oldukça faydalı ve açıklayıcı olup, buna katkı sunanları da tebrik ediyoruz.

1- Kimler Kira Geliri Beyanında Bulunacak?

2024 yılı için, binaların konut olarak kiraya verilmesinden elde edilen hasılatın 33.000 TL’si gelir vergisinden istisna edilmiştir. Konut kira geliri elde eden kişiler, yıllık olarak tespit edilen istisna tutarının altında kira geliri elde etmeleri durumunda beyanname vermeyeceklerdir. Ancak beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından kaynaklanan mükelleflerden, aşağıdaki gruplar beyanname vermekle yükümlüdür:

• 2024 takvim yılı için 33.000 TL’lik istisna tutarını aşan konut kira geliri elde edenler,
• Tevkifata tabi iş yeri kira gelirlerinin brüt tutarı 2024 yılı için 230.000 TL’lik beyanname verme sınırını aşanlar,
• Bir takvim yılı içinde mal ve hakların kiraya verilmesinden elde edilen ve kesinti ve istisna uygulamasına konu olmayan tutarı 2024 yılı için 13.000 TL’lik beyanname verme sınırını aşanlar,

Aile bireylerinin her birinin sahip oldukları mal ve haklardan elde ettikleri kira gelirleri için kendi adlarına ayrı ayrı beyanname vermesi gerekmektedir. Küçük ve kısıtlıların mükellef olması durumunda, bu bireyler adına verilecek olan yıllık gelir vergisi beyannamesi veli, vasi veya kayyum tarafından imzalanacaktır. Mal ve haklara hisseli olarak sahip olunması halinde, her ortağın sadece kendi hissesine karşılık gelen kira gelirlerini beyan etmesi gerekmektedir.

2- Kira Beyannamesi Ne Zaman ve Nereden Verilebilir?

Mükelleflerin 2024 dönemine ait beyana tabi gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için 1 Mart – 2 Nisan 2025 tarihleri arasında beyannamelerini vermeleri gerekmektedir. Normalde 31 Mart’ta biten beyan sınırı, son günün Ramazan Bayramı’na denk gelmesi ve bu günün de resmi tatil olması nedeniyle 2 Nisan 2025’e kadar uzatılmıştır. Beyannamelerin verilme yöntem ve araçları oldukça çeşitlidir:

• Hazır Beyan Sistemi aracılığıyla internetten,
• Dijital Vergi Dairesi (Hazır Beyan Sistemi) aracılığıyla internetten,
• Kendi cep telefonundan Hazır Beyan mobil uygulamasıyla