CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, Mardin’in Kızıltepe ilçesindeki şebeke suyu altyapısının sorunlarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı.

Tanal, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması için TBMM Başkanlığı’na bir soru önergesi sundu.

Önergesinin gerekçesinde, “Mardin ili Kızıltepe ilçesinde vatandaşlar uzun yıllardır şebeke suyuna düzenli ve kesintisiz bir şekilde erişim sağlayamamaktadır. İlçede suyun yalnızca belirli saatlerde verilmesi, sık sık meydana gelen kesintiler ve ‘boru patlağı’ gibi sebeplerle günlerce süren susuzluk durumu, temel bir kamu hizmetinin etkin bir biçimde sunulmadığını göstermektedir.” ifadelerine yer verildi.

Tanal, söz konusu altyapı sorunlarının yanı sıra şebeke suyunun kalitesinin de ciddi sağlık problemlerine yol açtığına dikkat çekti. Vatandaşların musluklardan akan suyun yoğun kireç içerdiğini, gözle görülür tortular bulunduğunu ve bunun hem ev aletlerine zarar verdiğini hem de hijyen ve sağlık açısından risk oluşturduğunu belirtti. Ancak suyun kalitesine ilişkin denetimlerin yeterli olup olmadığına dair kamuoyunu bilgilendiren şeffaf bir açıklamanın yapılmadığına vurgu yapıldı.

“DÖŞENMİŞ ANCAK İŞLETMEYE ALINMAMIŞ BORU HATLARI KAMU ZARARINA NEDEN OLUYOR”

Başka bir iddiaya göre, ‘yeni boru hattı’ olarak adlandırılan ve yaklaşık yedi-sekiz yıl önce döşenen bir şebeke suyu hattının hala faal hale getirilmediği, ana hatta ve konutlara bağlantısının yapılmadığı ifade ediliyor. Boruların yalnızca bina girişlerine kadar getirilip açıkta bırakıldığı öne sürülüyor.

Söz konusu çalışmalar sırasında yolların kazıldığı, kaldırımların ve bina çevrelerinin zarar gördüğü, yurttaşların mülklerinde hasar oluştuğu belirtiliyor. Bununla birlikte, döşenen ancak işletmeye alınmamış ve atıl durumda bulunan bu boru hatlarının kamu kaynaklarının israfına neden olduğu düşünülüyor; bu durumun kamu zararına yol açtığı konusunda güçlü bir kanaat var.

“YURTTAŞLARIN SUYA ERİŞİM İHTİYACI KARŞILANAMAZKEN ALTYAPI YATIRIMLARININ SONUCU OLMAZ”

Vatandaşların en temel ihtiyaçlarından biri olan suya erişim sağlanamazken, altyapı yatırımlarının sonuçsuz kalması, kabul edilemez bir kamu hizmeti anlayışını yansıtmaktadır. Anayasa’nın 5’inci maddesi, devlete bireylerin temel hak ve ihtiyaçlarını koruma yükümlülüğü getirirken; 56’ncı madde, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını güvence altına almaktadır. 57’nci madde ise sağlıklı ve planlı kentleşmenin devletin sorumluluğu olduğunu belirtmektedir.

Şebeke suyunun hem nitelik hem de süreklilik açısından sağlanamaması ve altyapının atıl bırakılması, bu anayasal yükümlülüklerle bağdaşmamaktadır. Bu nedenle Kızıltepe ilçesindeki şebeke suyu altyapısının durumu, su kalitesi denetimleri, faal hale getirilmeyen boru hatları, oluşan kamu zararı ve sorumluların tespitine dair tüm yönlerin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

“MARDİN İLİ KIZILTEPE İLÇESİNDE ŞEBEKE SUYU KESİNTİLERİNİN GEREKÇELERİ NELERDIR?”

CHP’li Tanal’ın Bakan Kurum’a yönelttiği sorular ise şu şekildedir:

“Mardin ili Kızıltepe ilçesinde şebeke suyunun belirli saatlerde verilmesi ve sık sık yaşanan kesintilerin nedenleri nelerdir? Son beş yıl içinde ‘boru patlağı’ gerekçesiyle meydana gelen su kesintilerinin sayısı ve ortalama süresi ne kadardır? Bu kesintiler nedeniyle yurttaşların günlerce susuz kaldığı iddiaları doğru mudur? Bu süreçlerde herhangi bir geçici su temini veya alternatif hizmet sağlanmış mıdır? Kızıltepe’de şebeke suyunun yoğun kireç içerdiği ve gözle görülür tortu bulunduğu iddiaları Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? İçme ve kullanma suyuna ilişkin son beş yıl içinde yapılan kalite analizleri nelerdir ve bu analizlerin sonuçları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

‘Yeni boru hattı’ olarak tanımlanan ve yaklaşık yedi-sekiz yıl önce döşendiği belirtilen şebeke suyu hattı hangi proje kapsamında yapılmıştır? Neden bugüne kadar faal hale getirilmediği ve bağlantılarının tamamlanmadığı açıklanacak mıdır? Söz konusu boru hattının yalnızca bina girişlerine kadar getirilip açıkta bırakılması, ana hatta ve konut içlerine bağlantı yapılmaması hangi teknik veya idari gerekçeye dayanmaktadır?

Bu çalışmalar sırasında yurttaşların konutlarına ve çevre düzenine zarar verildiği iddiaları doğru mudur? Eğer doğruysa, bu zararların tespiti ve giderilmesine yönelik herhangi bir işlem yapılmış mıdır? Yıllardır atıl durumda bulunan ve kullanılmayan boru hatlarının kamu zararına yol açtığına ilişkin Bakanlığınız veya bağlı birimler tarafından yapılmış bir inceleme veya denetim var mıdır?

Bu altyapı çalışmalarının ihale kapsamında yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa ihale bedeli, yüklenici firma ve sözleşme hükümlerinin neler olduğu açıklanacak mıdır? Şebeke suyu yatırımlarının tamamlanmaması ve suyun sağlıklı ve sürekli verilememesi nedeniyle sorumluluğu bulunan kamu görevlileri veya firmalar hakkında bugüne kadar idari ya da adli bir soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatılmışsa, hangi aşamadadır? Son olarak Kızıltepe ilçesinde yurttaşların kesintisiz, sağlıklı ve güvenli şebeke suyuna erişimini sağlamak, atıl bırakılan boru hatlarını faal hale getirmek, su kalitesini güvence altına almak ve oluşan kamu zararını gidermek için Bakanlığınızca hangi somut adımların atılacağı ve bu adımların hangi takvimle hayata geçirileceği net bir şekilde açıklanacak mıdır?”