FutureBright Group ve Yüzyıllık Markalar Derneği iş birliğiyle gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, Türk tüketicisinin “köklü marka” algısını detaylı bir şekilde ortaya koydu. Türkiye genelinde 18-60 yaş arası 600 katılımcıyla yapılan bu çalışmaya göre, bir markanın köklü sayılabilmesi için ortalama 54 yıllık bir geçmişe sahip olması gerektiği sonucuna varıldı.

Araştırma, köklü olmanın yalnızca kuruluş tarihiyle değil, aynı zamanda nesiller boyu süregelen deneyim, güven ve tutarlı kalite ile de ölçüldüğünü ortaya koydu. Tüketiciler, markalarla ilgili sloganlar ve logolar yerine, markanın geçmişini, hikâyesini ve kuşaklar arası bağ kurabilme yeteneğini önemli buluyor.

Katılımcıların büyük bir kısmı, köklü markaların mirasını kanıtlaması gerektiğini ifade ederken, bu mirasın en önemli göstergesi olarak değişmeyen kaliteyi öne çıkarıyor. Ayrıca, köklü olmayan ancak tarihî bir imaj yaratmaya çalışan markaların güven kaybı yaşadığı da vurgulanıyor.

Her 4 tüketiciden 3’ü, bir markanın mirasını kanıtlamak zorunda olduğunu belirtiyor. Mirasın en önemli kanıtı olarak ise kalite öne çıkıyor. Tüketicilerin, ürünü her satın aldıklarında aynı kaliteyi bulmalarının markanın mirasının en önemli göstergesi olduğu düşünülüyor.

Tarihî görünmeye çalışmak güveni azaltıyor

Araştırmanın dikkat çeken bir bulgusu, tarihî görünmeye çalışan markaların güven duygusunu zedelemesi. Katılımcıların çoğu, bazı markaların köklü olmadığı halde tarihî bir algı yaratmaya çalıştığını düşünüyor. Bunun yanı sıra, köklü olmayan markaların bu tür bir algı yaratmasının güvenlerini olumsuz etkilediğini ifade eden büyük bir oran da bulunuyor.

Türkiye’de bir ilk

Araştırmanın tanıtım toplantısında konuşan Yüzyıllık Markalar Derneği Başkanı Gürsel Arseven, köklü marka algısı üzerine yapılan bu çalışmanın Türkiye’de bir ilk olmasının gurur verici olduğunu belirtti. Arseven, benzer alanda pek fazla çalışma olmadığını, bu tür araştırmaların dünya üzerindeki karmaşık durumların üstesinden gelinmesi açısından önemli olduğunu vurguladı. Hızla tüketilen eşyaların arasında yüzyıllık markaların geçmişten gelen değerlerini korumaya devam ettiğini ifade eden Arseven, köklü kurumlara yönelme eğiliminin arttığını dile getirdi. Ayrıca, Türkiye’de milli mirasın oluşması için gereken ekonomik ömrün ortalama 34 yıl olarak düşünüldüğünü, bu rakamın İtalya’da yaklaşık 100 yıl olduğunu kaydetti.

Logonun tarihi, yeterli değil

FutureBright kurucu ortağı Akan Abdula, markaların köklü olma algısındaki temel kriterin yaşanmışlık olduğunu belirtti. “… tarihinden bu yana” ifadesinin tüketiciler için çok fazla anlam ifade etmediğini vurgulayan Abdula, araştırmada yabancı markalardaki köklülüğün Türkiye’deki köklülük ile aynı olmadığını ve pek de önemsenmediğini gözlemlediklerini aktardı. En köklü markanın İstanbul olarak kaydedildiğini belirten Abdula, köklü olmanın bazen nostalji ile sınırlı kalabileceğini, ancak inovasyonun olmaması durumunda nostaljinin etkisiz hale geldiğini dile getirdi. X, Y ve Z kuşaklarının köklü marka algısının değişiklik gösterdiğini de sözlerine ekledi. Köklü marka olmanın temel unsurlarının tutarlı kalite, kurumsal kimlik ve itibar olduğunu savundu.

FutureBright Group

FutureBright Group’un bir parçası olan FutureBright Research, 2010 yılında yaratıcılığı merkeze alan bir veri teknolojileri şirketi olarak kuruldu. İstanbul merkezli olan şirket, dört farklı ülkede bölgesel ofisleri ile birlikte şu ana kadar 35’ten fazla ülkede 800’den fazla marka için araştırma projeleri tasarlayıp yürüttü.

Yüzyıllık Markalar Derneği

Yüzyıllık Markalar Derneği, Türkiye’de bir asrı aşan geçmişe sahip tarihi markaları akredite ederek ortak bir platformda buluşturan bir sivil toplum kuruluşudur. Bu kapsamda kamu kurumları, üniversiteler ve diğer sivil toplum kuruluşlarıyla iş birlikleri geliştiren dernek, araştırmalar, seminerler, sergiler, kitap ve arşiv projeleri düzenlemektedir. Derneğin Sultanahmet’te yer alan “Turing Yüzyıllık Markalar Müzesi”, tarihi markaların biriktirdiği değerleri ve hikâyelerini ziyaretçilerine sunan bir mekan olarak dikkat çekmektedir.