Hayvansal ürünler içeren beslenme şekilleri, çevresel açıdan önemli maliyetler doğurmaktadır. Ancak yapılan yeni bir araştırma, köpeklerin daha sürdürülebilir bir diyete geçirilmesinin, insanların diyetlerini değiştirmesinden çok daha büyük bir etki yaratabileceğini göstermiştir.

ACCESS Newswire / LONDRA, BİRLEŞİK KRALLIK (İGFA) – Veteriner Profesör Andrew Knight tarafından Animals dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, ortalama bir köpeğin yıllık olarak yaklaşık 13 çiftlik hayvanı tükettiği, buna karşın ortalama bir insanın bu sayının dokuz olduğu belirlenmiştir. İki grup arasındaki farkın yaklaşık yüzde 40 olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, tipik bir köpeğin diyet enerjisinin yüzde 34’ünün hayvansal kaynaklardan gelmesinden kaynaklanmaktadır; bu oran insanlarda ise yaklaşık yüzde 19’dur.

Bu veriler, küresel ortalamaları yansıtmaktadır ve ülkeden ülkeye değişiklik göstermektedir. Örneğin, yüksek gelirli ülkeler arasında yer alan Amerika Birleşik Devletleri’nde, ortalama bir insan yılda 24 çiftlik hayvanı tüketirken, bir köpek için bu sayı 20’dir, yani aradaki fark yüzde 20 ile daha azdır.

Buna bağlı olarak, geleneksel et bazlı evcil hayvan mamalarının çevresel etkileri ve hayvan refahı konularında önemli sorunlar bulunmaktadır. Fakat bitkisel, mikrobiyal protein ve kültür etine dayalı alternatifler giderek daha fazla tercih edilmektedir. Tamamen bitki bazlı ya da vegan evcil hayvan mamaları, günümüzde birçok ülkede çevrimiçi platformlardan kolaylıkla temin edilebilmektedir. 2026’nın başlarında, 14 çalışma ve bir sistematik inceleme, bu tür diyetlerle beslenen köpekler ve kediler için olumlu sağlık sonuçları bildirmiştir. Ancak bu mamaların sorumlu üreticiler tarafından üretilmesi ve gerekli tüm besin maddelerinin sağlandığından emin olunması büyük önem taşımaktadır.

Potansiyel faydalar çok büyüktür. Eğer tüm evcil köpekler besleyici vegan diyetlere geçseydi, her yıl altı milyar kara hayvanı kesimden kurtarılabilirdi. Ayrıca, sera gazı salınımı Birleşik Krallık’ın yıllık emisyonlarının 1,5 katı kadar azalırdı. Korunan gıda enerjisi ise 450 milyon insanı, yani Avrupa Birliği nüfusunu besleyebilecek kadar olurdu. Bu hesaplamalar 2018 verilerine dayanmaktadır ve köpek popülasyonlarındaki artış göz önüne alındığında, potansiyel faydaların günümüzde daha da büyük olduğu ifade edilmektedir.

Knight, binlerce evcil hayvan sahibi tarafından sağlanan anket verilerini inceleyerek, en az 150 milyon köpek ve kedinin besleyici vegan diyetlere geçmesinin mümkün olduğunu öngörmüştür. Ancak bu analiz yalnızca hane başına bir köpek veya kedi varsaydığı için, gerçek sayıların muhtemelen daha yüksek olduğu belirtilmektedir.

Araştırma, faydaları en üst düzeye çıkarmak amacıyla sorunları ölçek, ihmal ve çözülebilirlik temelinde önceliklendiren bir felsefe olan “etkili diğerkâmlık” (effective altruism) ilkelerini kullanarak sürdürülebilir evcil hayvan diyetlerini incelemiştir. Çalışma, dünya genelinde evcil hayvan maması şirketleri dışında yalnızca iki tam zamanlı araştırmacının bulunduğunu ve çiftlik hayvanları savunuculuğu hareketinin yıllık bütçesinin yüzde birinden azının bu alana ayrıldığını ortaya koymuştur.

Knight, bitki bazlı evcil hayvan diyetlerinin çiftlik hayvanı kullanımını azaltmak, gıda güvenliğini artırmak ve iklim ile biyolojik çeşitlilik sorunlarına çözüm bulmak için önemli ama göz ardı edilen bir yol olduğunu vurgulamıştır. Hayvan ve çevre savunucularını, daha sürdürülebilir diyetlere yönelik insan merkezli yaklaşımların ötesine geçmeye teşvik etmiştir. Knight, “Hayvan savunuculuğu hareketinin kendi evcil hayvanlarının diyetlerini büyük ölçüde göz ardı etmesi ironik” şeklinde ifade etmiştir.

Prof. Andrew Knight
a.knight@griffith.edu.au

KAYNAK: Sustainable Pet Food Foundation (Sürdürülebilir Evcil Hayvan Gıdası Vakfı)