Son dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen Köy Kanunu’ndaki değişiklikler, TBMM Genel Kurulu’nda onaylandı. Bu kanun teklifi, sadece Köy Kanunu’nu değil, aynı zamanda İmar Kanunu, Yapı Denetimi Kanunu ve Çevre Ajansı Kanunu gibi diğer önemli yasaları da kapsamaktadır. Değişikliklerin ana hedefi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bazı kentsel dönüşüm ve mülkiyet haklarına dair yetkiler vermekti. Ancak, bu durumun yankıları ve tartışmaları yoğun bir şekilde yaşandı.

Köy Kanunu’na muhalefet: Belediyelere yönelik yetki gaspı endişeleri!

Teklifin 24 maddesi arasında dikkat çeken unsurlardan biri, 9. maddede yer alan düzenlemeyle bakanlığa, çeşitli ölçekteki plan ve projelerin onaylanma yetkisini vermesi oldu. Buna ek olarak, 16. maddede büyükşehir belediyelerinin idari özerkliklerinin kısıtlanması, kamuoyunda büyük tepkiyle karşılandı. Teklifin 4. maddesi ile getirilen “imar hakkı aktarımı” uygulaması, mülkiyet haklarının gasp edilmesi ve vatandaşın taşınmazlarına keyfi el koyma riski taşımakta olduğu öne sürüldü.

Teklif, evini yapamayan veya taksitlerini ödeyemeyenlere ek süreler verilmesi, alternatif enerji kaynaklarının teşvik edilmesi ve arazi teslimlerinin KDV dışına alınması gibi çeşitli düzenlemeler içermekte. Ayrıca, gecekondu yıkımıyla ilgili yeni düzenlemelerle yargı sürecine başvuru yapılabilmesine olanak tanınıyor.

DEM Partisi, kanun teklifinin 21 maddelik muhalefet şerhine, mahalli idarelerin rolünün devre dışı bırakıldığını ve merkezi bir otoritenin kontrolün arttığını belirterek karşı çıktı. Partinin eleştirileri arasında bakanlığın ruhsat verme yetkisinin yandaş müteahhitlerin çıkarlarını koruma kaygısıyla verilmiş olması da bulunmaktaydı. Ayrıca, güneş ve rüzgar enerjilerinin yapı denetimden çıkarılması gibi konularda da eleştiri getirildi.

Yasayla birlikte, imar hakkı aktarımına yasal bir zemin oluşturulması hedefleniyor. Bu, mevcut mülkiyet sorunlarının çözüme kavuşturulmasını hızlandırmak amacıyla tasarlandı. Teklif kapsamındaki değişiklikler ile, idareler tarafından yapılan imar hakkı aktarımının kamu mülkiyetine geçirilmesi planlanıyor.

Değer artış payı oranı yeniden düzenleniyor

Ayrıca, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı sonucunda değer artış payı oranı ile ilgili yeni düzenlemeler öngörülmekte. Bu düzenleme ile, değer artış payının dağıtımı, indirimler ve muafiyetler belirleniyor.

Yapı denetim kuruluşları müteahhitlerin inisiyatifine bırakılıyor

Yapı denetim süreçleri sırasında, denetim kuruluşlarının seçiminde müteahhitlerin inisiyatifine bırakılması, yapının kalitesi ve güvenliğini göz önünde bulundurulduğunda eleştirilen bir husus olarak öne çıkıyor. Teklifin 11. maddesinde güneş ve rüzgar enerji santralleri, yatırımcılara teşvik sağlamak amacıyla yapı denetimi dışında bırakılıyor.

Kanun teklifinin 5. maddesinde ise, mevcut düzenlemelerde “yüzde 20” olarak belirlenen imar aktarım oranının “yüzde 30” olarak artırılması önerilmektedir. Bu durumda, parselin özelliklerine ve imar planı kararlarına göre belirli şartların sağlan