Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), gece yarısı kredi, kredi kartı ve kredili mevduat hesaplarıyla ilgili önemli düzenlemeleri kamuoyuna duyurdu.

TCMB, kredilerde ek sıkılaştırma önlemleri alırken, yabancı para kredilerinin büyüme sınırını ve tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) limitlerini yeniden düzenledi.

BDDK ise konut kredileri için birinci ve ikinci el ayrımını kaldırarak, mevcut kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçları için 48 aya kadar yapılandırma olanağı tanıdı. Ayrıca, toplam limiti 400 bin liranın üzerinde olan kullanıcıların limitlerinde, gelirlerine göre kısmi bir azaltmaya gidileceği belirtildi. Bu değişiklikler, ekonomistler tarafından çeşitli şekillerde değerlendirildi.

“MERKEZ BANKASI UYGULADIĞI POLİTİKALAR KENDİ İÇİNDE TUTARLI”

Prof. Dr. Ali Hakan Kara, TCMB’nin yeni düzenlemeleri hakkında, “Merkez Bankası’nın son dönemde uyguladığı makro finansal politikalar (faiz, zorunlu karşılık, rezerv) birbirleriyle tutarlılık arz ediyor. Enflasyon yüksek olduğu için faiz indirimleri hızlı bir şekilde gerçekleştirilemiyor. Bu durumun yan etkilerini azaltmak amacıyla YP kredileri ve sermaye girişlerini sınırlayan önlemler alınıyor.” ifadelerini kullandı.

“TCMB KREDİ MUSLUKLARINI KAPATIYOR”

Dr. Burcu Aydın, TCMB’nin kredi musluklarını kapattığını belirterek, şu detaylara dikkat çekti:

“Yabancı para kredilerindeki 8 haftalık dönemler için %1 olan büyüme sınırı %0,5’e düşürüldü. Tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesaplarına ise 8 haftalık dönemler için %2 büyüme sınırı getirildi.”

TÜKETİMİ BELİRLEYEN KREDİ DEĞİL GELİR OLACAK

Prof. Dr. Şenol Babuşcu, BDDK’nın düzenlemesiyle ilgili olarak, “Ekonomik koşullarda ‘borçluluğu kontrol et – ödeme disiplinini güçlendir – dolandırıcılık riskini azalt’ demektedir. BDDK’nın gece yarısı kararı, bir ‘kredi freni’ değil, risk ayarı anlamına geliyor. Amaç, harcamayı kısmak değil, ödenemeyen borcu azaltmak. BDDK’nın mesajı net: ‘Borcu uzatırım ama yeni borcu sınırsız vermem.’ Bu karar, geçmiş borcu yönetirken geleceği sıkılaştırıyor.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.

BEKLENTİLERİN DIŞINDA SONUÇLAR OLABİLİR

Emrah Gürelli, düzenlemeleri şu şekilde yorumladı:

“Kredi kartı limitleriyle ilgili alınan kararlar garip. Limitini aşırı şekilde kullanan birinin limitini başta düşürmediğimiz gibi, harcamalarını taksitlendirme imkânı sunarak ödeme kolaylığı sağlıyoruz. Yüksek limitli kartı olan ama kullanmayan kişilerin limitinin düşürülmesi pek mantıklı değil. Bu kesim, alınan kararlardan en çok etkilenen grup. Limitlerin gelirlere göre belirlenmesini teşvik etmek daha anlamlı olabilirdi.”

“FAYDASI NE OLACAK”

Haydar Acun, BDDK düzenlemesi için şu yorumu yaptı:

“Bir kart sahibi, geliriyle orantılı bir limite sahipse ve ödemelerini aksatmıyorsa, kullanılmayan kart limitinin iptal edilmesinin ne gibi bir faydası olabilir? Bugün kullanılmayan bir limit, yarın ani bir ihtiyaç için gerekebilir. Bu durum bir güvence niteliğindedir.”

“HARCAMA TÜRLERİNİ AYRIŞTIRMAK GEREK”

Orkun Gödek, Acun’dan alıntı yaparak şu ifadeleri kullandı:

“Borcunu düzenli ödeyenlerle sorun çıkaranları aynı kefeye koymamak gerekir. Eğitim, sigorta ve sağlık gibi nedenlerle limitlerini kullananlar var. Harcama türlerini günümüz CRM ortamında ayrıştırmak önemlidir.”

EĞİTİM HARCAMALARI ETKİLENECEK

Evren Kirikoğlu, değerlendirmesinde şu noktalara değindi:

“Bankalar, özel okul ödemeleri için kredi kartlarına faizsiz taksit programları sunuyordu. Yüksek kart limitleri bu konuda oldukça faydalı idi. Şimdi kullanılmayan limitlerin %50-80 oranında silinmesiyle, bu imkan en çok etkilenmiş olacak.”