Will Grant
BBC Meksika, Orta Amerika ve Küba Muhabiri

Küba, ülke genelinde yaşanan 24 saatlik elektrik kesintisiyle büyük bir krize girmişken, ABD Başkanı Donald Trump, adadaki değişim sürecinin kaçınılmaz olduğunu ve bunun yalnızca bir zaman meselesi olduğunu ifade etti.

Perşembe günü, Inter Miami futbol takımının yıldızları Lionel Messi ve Luis Suarez’in önünde açıklamalarda bulunan Trump, takımın sahibi Kübalı iş insanı Jorge Mas’a, yakında “Küba’da olup bitenleri kutlayacaklarını” söyledi. Ayrıca, Küba’nın yetkililerinin “bir anlaşma yapmak istediklerini” ve bu isteğin ne denli güçlü olduğunu vurguladı.

Mas, Trump’ın bu sözlerine “Harika bir gün olacak” yanıtını verdi.

Cuma günü CNN’e verdiği röportajda Trump, “Küba çok yakında düşecek” ifadesini kullandı ve yönetiminin Küba hükümetiyle bir anlaşma üzerinde müzakere ettiğini belirtti. Trump, “Marco’yu oraya göndereceğim ve bunun nasıl sonuçlanacağını göreceğiz” diye ekledi.

Trump, “Şu anki odak noktamız İran ama bolca zamanımız var. Küba 50 yıl sonra hazır” ifadeleriyle, bölgedeki planlarının önemli bir parçası olarak Küba üzerindeki baskıyı sürdürmek istediklerini ima etti.

Yakıt sıkıntısı nedeniyle jeneratörlerin de çalışamadığı bu dönemde, Trump’ın “Oraya göndereceğim” ifadesinin, muhtemel bir yüz yüze görüşme için bir seyahat düzenleyeceğine işaret ettiği düşünülüyor.

Bu yıl, 3 Ocak’ta Venezuela’da Nicolas Maduro’nun iktidardan zorla uzaklaştırılması ile başlayan olaylar, Amerika kıtasında beklenmedik gelişmelere sahne oldu. ABD’nin Venezuela’daki askeri operasyonunun ardından, Küba en yakın enerji kaynağını kaybetmiş oldu.

Trump yönetiminin baskıları altında, Küba’nın diğer enerji ortakları, özellikle Meksika, Venezuela’nın yokluğunda oluşan petrol açığını kapatma konusunda harekete geçemediler. Bu durum, ada genelinde yakıt krizinin etkilerinin giderek daha belirgin hale gelmesine yol açtı.

Çöp kamyonlarının sınırlı sayıda çalışması nedeniyle, sokaklarda çöp yığınları birikmeye başladı. Halk sağlığı krizine yol açmamak için bazı Kübalılar, geceleri çöp yığınlarını yakmaya başladı ve bu durum sokakları keskin bir dumanla doldurdu.

Havana’nın zengin bölgelerinde bile elektrik kesintileri nedeniyle insanlar odun ateşiyle yemek pişirmek zorunda kalıyor. Yakıt sıkıntısı, hem otomobillerin hem de jeneratörlerin çalışmasını zorlaştırıyor.

Küba halkının büyük bir kısmı, ülkenin eski Sovyet dönemine ait elektrik şebekesine bağımlı kalırken, adanın termik santralleri ham petrol eksikliği nedeniyle yeterli elektrik üretemiyor.

Bu koşullarda, Trump ve Rubio, Küba üzerindeki baskıyı artırma konusunda kararlı olduklarını yinelediler. Bu tür bir baskının, Küba’yı müzakere masasında zayıf bir konuma düşürme stratejisi olabileceği düşünülüyor.

Muhalifleri ise bu durumun en çok sıradan Kübalıları etkilediğini ve bu politikaların iç kargaşayı teşvik edip etmediğini sorguluyor.

Küba hükümeti, Trump yönetimi ile gerçekleştiği iddia edilen görüşmeleri henüz doğrulamadı. Ancak Havana’daki temas noktasının, Raúl Castro’nun torunu Raúl Guillermo Rodríguez Castro olduğu bildiriliyor.

Hükümet, halkın yaşadığı sıkıntıları göz önünde bulundurarak özel sektör işletmelerine ihtiyaç duydukları yakıtın ithalatına izin vermek için adımlar atmaya başladı. Ancak Kübalılar, bu ithalatın krize ne ölçüde katkı sağlayacağı hususunda şüpheli.

Aynı zamanda, turizm sektörü de bu krizden etkileniyor. Uçaklar, Havana’da yakıt ikmali yapamadığı için uçuşlarını askıya almak zorunda kalıyor. Air France, zorluklar nedeniyle Küba’ya uçuşlarını durduran son havayolu şirketi oldu.

Hava sıcaklığı serin kalmaya devam etse de, insanlar en azından elektrik kesintisi olmadan uyuyabiliyor. Ancak pek çok kişi, adanın bunaltıcı yaz sıcaklarında klima veya vantilatör olmadan nasıl geçinecekleri konusunda endişeli.