Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 2022 ve 2023 yıllarındaki küresel arz şoklarının ardından doğal gaz piyasaları, 2023’te kademeli olarak dengelenerek yapısal büyüme eğilimine geri dönüş yaptı. Bu süreç içerisinde, 2023’te küresel gaz talebinin tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşması dikkat çekti. Özellikle bu büyümenin yaklaşık dörtte üçü, gelişmekte olan ekonomilerden kaynaklandı.
Geçtiğimiz yıl, küresel gaz talebi yüzde 2,7 artış göstererek yaklaşık 4,4 trilyon metreküpe ulaştı. Bu artış, 2010-2019 dönemindeki yıllık ortalama yüzde 2’lik büyüme ile, Kovid-19 nedeniyle yaşanan küresel enerji krizinin etkili olduğu 2019-2023 dönemindeki yaklaşık yüzde 1’lik büyümenin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti. Özellikle Asya’daki gelişmekte olan ülkelerdeki ekonomik büyüme, doğal gaza olan talebin artmasında önemli bir rol oynadı.
ANA UNSUR SANAYİ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ
Küresel doğal gaz talebindeki büyüme, büyük ölçüde artan sanayi ve elektrik üretimi ile desteklendi. Bu iki sektör, 2024’teki artan gaz talebinin yaklaşık yüzde 75’ini oluşturması bekleniyor. Bu durum, Asya’daki hızla büyüyen pazarların ekonomik genişlemesi ile Avrupa’nın sanayi üretimindeki gaz talebindeki kısmi toparlanmanın beraberinde getirdi. Ancak, Avrupa’daki talep, kriz öncesi seviyelerin altında kalmaya devam etti.
2023 yılı itibarıyla, elektrik üretiminde doğal gaz talebi, Kuzey Amerika, Asya ve Avrasya bölgelerinde yüksek seviyelerde seyrederken, Avrupa’da daha düşük seviyelerde gerçekleşti. Özellikle Çin, Hindistan ve ABD gibi ülkelerde aşırı sıcak havaların etkisiyle elektrik sektöründeki gaz tüketimi önemli ölçüde arttı. Örneğin, yalnızca aşırı sıcaklıklar, küresel doğal gaz talebindeki artışın yaklaşık beşte birini oluştururken; konut ve ticari binalardaki gaz talebi ise yüzde 1 civarında bir artış gösterdi. Bu bağlamda, doğal gazın politikalar, düzenlemeler ve piyasa dinamikleri sayesinde pek çok sektörde petrole kıyasla daha fazla tercih edildiği gözleniyor.
ASYA KÜRESEL TALEP ARTIŞININ YÜZDE 40’INI OLUŞTURDU
Doğal gaz talebinin bölgesel analizinde ise Asya’nın gaz ihtiyacının 2024’te yüzde 6 oranında artması bekleniyor. Bu büyüme, küresel gaz talep artışının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. Özellikle bu artışın ana kaynağı olarak Çin ve Hindistan öne çıkıyor. Her iki ülkede de yılın ilk yarısındaki düşük LNG fiyatları ile ikinci ve üçüncü çeyrekteki aşırı sıcak hava dalgaları, gaz talebinin artışında etkili oldu.
Örneğin, Çin’de doğal gaz talebi, yüzde 7’nin üzerinde bir artış gösterirken; Hindistan’da sağlam makroekonomik ortam, genişleyen gaz şebekeleri ve yüksek sıcaklıklar nedeniyle elektrik üretiminde gaz kullanımında bir artış etkisi görüldü ve bu da talebi yüzde 10 oranında yükseltti.
BÖLGE BÖLGE DOĞALGAZ TALEBİ
Kuzey Amerika’da doğal gaz tüketimi, 2023 yılı itibarıyla yüzde 1,8’e denk gelen yaklaşık 20 milyar metreküp oranında bir artış gösterdi. Bu artışın temel nedeni, elektrik üretimindeki artan gaz talebi oldu. Ancak, konut ve ticari sektördeki tüketim 2023 yılındaki düzeyin altında kaldı. Sanayi talebinde ise 2023 yılına kıyasla