Merkezi Şam yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri arasında süregelen çatışmalar nedeniyle ertelenen Kuzeydoğu Suriye’deki parlamento seçimleri sonunda gerçekleştirildi. Bu seçimlerde Kürtler toplamda 8 sandalye kazanırken, Suriye merkezli Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) de aralarında bulunduğu 24 Kürt siyasi partisi, ülke nüfusunun yüzde 20’sini Kürtlerin oluşturmasına rağmen yalnızca 8 sandalye ayrılmasını eleştirerek seçimleri boykot etme kararı aldı. Yapılan açıklamada, “Şam’da isimlerin değişmiş olması, zihniyetin değiştiği anlamına gelmiyor. Suriye nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan Kürt halkının iradesi, ‘kontenjan’ ve ‘atama’ oyunlarıyla gasp edilmektedir” ifadesine yer verildi.

Kuzeydoğu Suriye’de 15 yıl aradan sonra gerçekleştirilen parlamento seçimleri, siyasi dengelerin yeniden şekillendiği bir dönemde tamamlandı. Suriye geçici hükümeti tarafından çıkarılan yeni seçim yasası doğrultusunda yapılan oylamada, Kürt temsilcilerin öncelikli gündem maddeleri arasında “anayasal haklar ve Kürtçe” yer aldı. Seçimlerdeki kısıtlı katılım ve yeni yasal düzenlemelerin gölgesinde, Kürt adaylar Haseke, Kamışlı, Derik, Kobani ve Afrin bölgelerinden toplam 8 sandalye elde etti.

24 Kürt partisinden ortak deklarasyon

PYD’nin de dahil olduğu 24 Kürt siyasi partisi ve hareketi, yayımladıkları ortak bildiride Şam yönetiminin Kürtlerin haklarını gasp etmeye çalıştığını öne sürdü. PYD Eş Başkanı Pervin Yusuf, mevcut şartlar altında meclis oluşumunu meşru görmediklerini belirterek seçimin bir tiyatro olduğunu ifade etti.

210 parlamenterin 70’ini Cumhurbaşkanı Şara atayacak

Esad yönetiminin devrilmesinin ardından kurulan yeni sisteme göre, 210 sandalyeli Halk Meclisi’nin 70 üyesi doğrudan Cumhurbaşkanı Şara tarafından atanacak. Kalan koltuklar ise genel ve özgür bir seçimle değil, Şam’a bağlı yerel komitelerin belirlediği dar tabanlı “seçici kurullar” aracılığıyla seçilecek. Bugün gerçekleştirilen ara seçimlerde Kürtlere yalnızca 8 sandalye ayrılması, bir dışlama girişimi olarak değerlendiriliyor.

PYD dahil 24 Kürt siyasi partisi ve hareketinin ortak bildirisinde, merkezi Şam yönetimi altında yapılan seçimler sert bir dille eleştirildi. Açıklamada, “Şam’da isimlerin değişmiş olması, zihniyetin değiştiği anlamına gelmiyor. Suriye nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan Kürt halkının iradesi, ‘kontenjan’ ve ‘atama’ oyunlarıyla gasp edilmektedir. Haseke gibi Kürtlerin yoğun yaşadığı bir bölgede temsiliyetin 4 koltukla sınırlandırılması, demografik ve siyasi gerçeklerin arkasından dolanmaktır. Bu mekanizma, yeni Suriye devlet kurumlarında Kürtleri dışlama ve marjinalleştirme politikasının kurumsallaşmasına zemin hazırlamaktadır” ifadelerine yer verildi.

Erbil merkezli Rudaw TV’ye konuşan Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) sözcüsü Nimet Davut, “seçimi boykot etmenin Kürt sesini tamamen teslim etmek anlamına geleceğini” savunarak katılma kararı aldıklarını açıkladı.

Haseke’de oy kullanan seçmenler, askeri alanda elde edilemeyen kazanımların artık parlamento çatısı altında siyasi ve diplomatik yollarla aranması gerektiğine dikkat çekti. Kürt seçmenlerin temsilcilerinden en büyük beklentisi, Kürt kimliğinin anayasal güvence altına alınması ve geçmiş dönemin ayrımcı politikalarının sona erdirilmesi oldu.

“Kürtçe eğitim dili olmalı”

Suriye Parlamentosuna Haseke Milletvekili olarak seçilen ENKS Başkanlık Kurulu Üyesi Fasla Yusuf, yeni dönemdeki hedefleri ve hükümete sundukları programın detaylarını şu şekilde aktardı:

“Birinci önceliğimiz Kürt haklarının anayasada yer bulmasıdır. Kürtçenin resmi eğitim dili olmasını, Baas döneminden kalan tüm şovenist ve Kürt karşıtı projelerin iptal edilmesini ve bu projelerin mağdurlarına tazminat ödenmesini talep ediyoruz.”

Hem Arapça hem Kürtçe yemin edecek

Fasla Yusuf, yemin törenine Kürt ulusal kıyafetleriyle katılacağını ve yemini Suriye’nin resmi dili olan Arapçanın yanı sıra ana dili olan Kürtçe ile de okuyacağını belirtti. Yusuf, “Bu, kültürel zenginliğimizin ve varlığımızın bir ifadesidir” ifadesini kullandı.

“PYD’nin boykotunu doğru bulmuyorum”

Hükümetin Kürtler için parlamentoda 7 sandalye belirlediğini hatırlatan Yusuf, bu sayının gelecekte artmasını beklediklerini ifade etti. PYD’nin seçimleri boykot etme kararına da değinen Yusuf, “Boykot kararını doğru bulmuyorum. Buna rağmen PYD’ye yakın olduğu bilinen bazı isimlerin seçimlere katıldığını ve kazandığını görüyoruz” dedi.

Seçime giden yolda neler yaşanmıştı?

Suriye geçici hükümeti, bölgeyi yöneten Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile yaşanan gerilimler nedeniyle 2025’in Ekim ayındaki yasama seçimlerinde bölgeyi kapsam dışı bırakmıştı. Aralık ayı sonunda yaşanan çatışmaların ardından Şam ve SDG, 29 Ocak’ta bölgenin tüm sivil ve askeri kurumlarını devlet kontrolü altında birleştirmek amacıyla bir anlaşma imzalamıştı.

Bu anlaşma, 70 milletvekilinin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından atandığı 210 üyeli mecliste eksik kalan Kürt temsiliyetine yönelik girişimlerin hız kazanmasını sağlamıştı.

Dolaylı seçim sistemi uygulamaya konuldu

Şam yönetimi, komitelerin alt komiteleri atadığı ve bunların da uzmanlar ve toplum liderlerinden oluşan bir seçiciler kurulunu belirlediği dolaylı bir seçim sistemini yakın zamanda hayata geçirmişti. Yerel alt bölge komiteleri, 6 bin üyeden oluşan bir seçiciler kurulu oluşturmuş; bu kurul ise ekim seçimlerinde yaklaşık 1,500 aday arasından meclisin 140 üyesinden 121’ini belirlemişti.

Bu adaylar komiteler aracılığıyla önerilmiş ve seçim otoritesi tarafından onaylanmıştı. Geriye kalan 19 koltuk ise kuzeydoğudaki Haseke ve Rakka vilayetleri ile güneydeki Dürzi çoğunluklu Süveyda vilayetine ayrılmıştı.

Resmi sonuçlara göre Kürt milletvekillerinin dağılımı şu şekilde belirlenmiştir:

Afrin: 3 sandalye

Kamışlı: 2 sandalye

Haseke: 1 sandalye

<p style="padding-left: 320px; font-size: </p>