Kuru İncir İhracatı: Türkiye’nin Önemli İhracat Kalemi

Kuru incir, Türkiye’nin uluslararası alanda tanınan ve değerli bir ürünüdür. Cennet meyvesi olarak da adlandırılan kuru incir, 2024/25 sezonunda dolar bazında muazzam bir değer artışı gösterdi. Bu dönemde kuru incirin ortalama ihraç fiyatı, 6 bin doları aşarak bu alandaki önemli başarılardan birine imza atmıştır. Türkiye’deki ihracatçıların 4 aylık dönem içerisinde yaptığı kuru incir ihracatı, bir önceki yıla göre yüzde 31’lik bir artışla 148 milyon dolardan 194 milyon dolara yükselmiştir.

İklim Değişikliği ve Kuru İncir Rekoltesi

Küresel iklim değişikliği, tarım ve özellikle kuru incir rekoltesi üzerinde olumsuz etkiler yaratmıştır. 2024/25 sezonunda, bu sebeple kuru incir rekoltesinin yüzde 15 oranında düştüğü tespit edilmiştir. Ancak buna rağmen, miktar bazındaki ihracat düşüşü oldukça sınırlı kalmıştır. 25 Eylül 2024 itibarıyla başlayan bu sezon boyunca, Türkiye 31 bin 425 ton kuru incir ihraç etmiştir. Önceki sezon numunelerinde ise bu miktar 32 bin 796 ton olarak kaydedilmiştir, bu da miktar bazında yalnızca yüzde 4’lük bir düşüş anlamına gelmektedir.

İhracatın Yönü: Avrupa, Amerika ve Uzakdoğu

Kuru incir ihracatında en büyük pay, 12 bin 801 ton karşılığında 87,5 milyon dolara ulaşarak Avrupa Birliği ülkelerine gitmiştir. Amerika’ya ise yaklaşık 7 bin 467 ton kuru incir ihraç edilmiş ve bu ihracatın toplam değeri 40 milyon 170 bin dolar olarak belirlenmiştir. Uzakdoğu ülkelerine yapılan kuru incir ihracatı ise 3 bin 396 ton olarak belirlenmiş ve karşılığı 20 milyon 251 bin dolara ulaşmıştır. Bu da Türkiye’nin uluslararası pazarlarındaki etkinliğini göstermektedir.

Kuru İncirin Sağlık Üzerindeki Önemi

Dünya Sağlık Örgütü, kuru inciri sağlıklı gıdalar arasında sayarak bu ürünün önemini vurgulamaktadır. Ege İhracatçı Birlikleri Organik Ürünler ve Sürdürülebilirlik Koordinatörü Mehmet Ali Işık, dünyada kuru incire olan talebin her geçen yıl arttığını belirtmiştir. İklim koşullarının oluşturduğu zorluklara rağmen kuru incirin üretimi ve ihracatının sürdürülebilir bir şekilde devam ettirilmesi gerektiğine dikkat çekmiştir. Işık, “Kuru incir, yaklaşık 25 bin üreticimizin ve işletmelerdeki kadın çalışanlarımızla birlikte en az 40 bin ailenin geçim kaynağıdır,” diyerek kuru incirin sosyal ve ekonomik önemini vurgulamıştır.

Aflatoksin Sorunu ve Çözüm Projeleri

Kuru incirde görülebilen aflatoksin sorunu, üretim şartlarına bağlı olarak oluşan bir durumdur. Aflatoksin, doğal olarak bulunan saprofit mantarların etkisiyle meydana gelir ve iklim koşullarına göre değişkenlik göstermektedir. Başkan Işık, bu durumun kuru incire insan eliyle eklenen zirai ilaç veya pestisitlerden kaynaklanmadığını vurgulamıştır. Aflatoksin varlığı, yıllara göre değişirken, üretim dönemindeki olumsuz hava koşullarına bağlı olarak bu oran yüzde 0,5 ila yüzde 1,5 arasında değişiklik göstermektedir.

Kuru meyve sektöründe, Türkiye’nin en büyük sosyal sorumluluk projelerinden biri olan “Aflatoksinli Kuru İncirlerin Bertar